II SAB/Rz 143/21

WyrokWSA w Rzeszowie2021-12-14

Skład orzekający: Marcin Kamiński, Piotr Godlewski, Maria Mikolik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy główny księgowy jednostki sektora finansów publicznych jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a tym samym czy informacje dotyczące jego wynagrodzenia i wykształcenia podlegają udostępnieniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że główny księgowy jednostki sektora finansów publicznych jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym informacje dotyczące jego wynagrodzenia i wykształcenia, mające bezpośredni związek z pełnieniem tej funkcji, podlegają udostępnieniu. Bezczynność organu w tym zakresie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na uzasadnione wątpliwości prawne.
Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do Komendanta Straży Miejskiej o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wynagrodzenia i wykształcenia Komendanta oraz Głównego Księgowego. Organ udostępnił dane Komendanta, ale odmówił udostępnienia danych Głównego Księgowego, nie czyniąc tego w formie decyzji administracyjnej. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ argumentował, że główny księgowy nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną, a odmowa była uzasadniona ochroną prywatności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zobowiązał Komendanta Straży Miejskiej do rozpoznania i rozstrzygnięcia wniosku skarżącej w zakresie dotyczącym Głównego Księgowego w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi S. R. na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Komendanta Straży Miejskiej do rozpoznania i rozstrzygnięcia wniosku skarżącej S. R. z dnia 18 sierpnia 2021 r. w zakresie dotyczącym Głównego Księgowego Komendy Straży Miejskiej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Komendanta Straży Miejskiej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Miasta - Komendanta Straży Miejskiej na rzecz skarżącej S. R. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi S. R. (skarżąca) jest bezczynność Komendanta Straży Miejskiej w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z nadesłanych akt sprawy wynika, że w dniu 18 sierpnia 2021 r. skarżąca zwróciła się do Komendanta Straży Miejskiej w [...] poprzez platformę ePUAP o udostępnienie informacji publicznej w celach prasowych (tworzenie artykułu do gazety) poprzez wskazanie wysokości wynagrodzenia Komendanta Straży Miejskiej oraz Głównego Księgowego za ostatni miesiąc oraz informacji na temat kierunku studiów przez nich ukończonych wraz ze wskazaniem nazwy szkoły wyższej. W odpowiedzi pismem z dnia 25 sierpnia 2021 r. Komendant Straży Miejskiej w [...] poinformował, że jego stawka zasadnicza wynosi 5.270 zł, ukończył [...] kierunek: [...], uzyskując tytuł zawodowy magistra. Jednocześnie odwołując się do ustawy o dostępie do informacji publicznej odmówił udostępnienia danych Głównego Księgowego w zakresie wynagrodzenia i wykształcenia. W dniu 4 września 2021 r. skarżąca wniosła poprzez platformę ePUAP skargę na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej w [...] (dalej w skrócie: "organ"), zarzucając naruszenie art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) poprzez odmowę udostępnienia informacji bez zachowania formy decyzji administracyjnej. Wobec powyższego skarżąca wniosła o: 1) korespondencję w formie elektronicznej; 2) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; 3) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w zakresie danych dotyczących Głównego Księgowego; 4) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 5) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że niewątpliwie komendant straży miejskiej jest organem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, ponieważ jest on podmiotem reprezentującym osoby prawne zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Stosownie do art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych, straż miejska jest jednostką organizacyjną gminy. Jak wynika z art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o strażach gminnych do zadań straży należy w szczególności ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych oraz czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym. Nie ulega zatem wątpliwości, że komendant straży miejskiej jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych skarżąca wskazała, że wysokość wynagrodzenia, informacje o kwalifikacjach osób - kierunek studiów, ukończona szkoła wyższa oraz danych dotyczących obecności osób pełniących funkcje publiczne - stanowią informację publiczną. Skarżąca stwierdziła, że pismem z dnia 25 sierpnia 2021 r. organ udostępnił dane w zakresie Komendanta Straży Miejskiej, zaś w zakresie dotyczącym Głównego Księgowego odmówił udostępnienia danych, przy czym odmowa nie została dokonana w formie decyzji administracyjnej, lecz jedynie pisma informacyjnego. W dniu 1 września 2021 r. upłynął 14- dniowy termin wskazany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ mimo upływu terminu nie zmienił swojego stanowiska - skarżąca przyjmuje więc, że zaprezentowane stanowisko jest ostateczne i dalsze oczekiwanie na odpowiedź jest bezcelowe. Biorąc pod uwagę regulacje wynikające z u.d.i.p., organ pomimo upływu ustawowego terminu nie udostępnił żądanych informacji oraz nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W ocenie skarżącej pismo z dnia 25 sierpnia 2021 r. nie stanowi decyzji administracyjnej, albowiem nie zawiera powołanej podstawy prawnej, uzasadnienia faktycznego i prawnego, pouczenia, imienia i nazwiska pracownika oraz podpisu. Pismo nie zawiera również elementu określonego w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p., a więc oznaczenia imienia i nazwiska osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania. W związku z powyższym skarżąca uznała za konieczne zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku we wskazanym zakresie, które polegać będzie na udostępnieniu informacji bądź wydaniu decyzji o odmowie jej udostępnienia. Aktualnie skarżąca z uwagi na bezczynność organu pozbawiona jest gwarantowanej przepisami prawa drogi odwoławczej w zakresie kwestionowania odmowy udostępnienia informacji publicznej. Jeżeli bowiem organ uważa, że wskazane dane podlegające ochronie, powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Organ w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu. Istotne jest więc ustalenie i ocena, czy w przedmiotowej sprawie istotnie mamy do czynienia z bezczynnością organu. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia bezczynności, jednak w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku w tym zakresie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. W literaturze przedmiotu przyjmuje się także, że bezczynność organu objęta kognicją sądów administracyjnych dotyczy także sytuacji, gdy organ odmawia wydania aktu lub podjęcia czynności mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, albowiem stan taki skutkuje nierozpoznaniem sprawy w terminie. W przedmiotowej sprawie organ w prawnie ustalonym terminie podjął stosowne czynności i zakończył postępowanie w sprawie, tj. rozpoznał wniosek skarżącej z dnia 18 sierpnia 2021 r. i w dniu 25 sierpnia 2021 r. udzielił skarżącej odpowiedzi. Nie występuje więc stan bezczynności organu. Faktem jest natomiast, że odmowa udostępnienia informacji publicznej nie nastąpiła w formie decyzji, stosownie do art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz, że odmowa ta ma charakter lakoniczny, lapidarny, co niewątpliwie jest uchybieniem. Organ zgodził się ze skarżącą, że komendant straży miejskiej jest organem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, a także z tym, że jest podmiotem reprezentującym jednostkę organizacyjną gminy oraz, że jest organem zobowiązanym i uprawnionym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. informacją publiczną jest informacja o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Natomiast w myśl art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Istotna jest zatem ocena, czy główna księgowa straży gminnej (miejskiej) pełni funkcję publiczną, bowiem od tej oceny zależy, czy prawo do informacji o wysokości wynagrodzenia za pracę oraz posiadanych kwalifikacjach, będzie ograniczone ze względu na prywatność osoby fizycznej, czy też nie będzie ograniczone ze względu na brak tej prywatności z powodu pełnienia funkcji publicznej. Zdaniem organu istotnym zatem w przedmiotowej sprawie zagadnieniem jest ocena, czy głównej księgowej straży gminnej (miejskiej) należy przypisać status osoby pełniącej funkcję publiczną, który powoduje, że prawo do informacji publicznej, w zakresie takich danych jak np.: wysokość wynagrodzenia za pracę oraz posiadane wykształcenie nie podlega ograniczeniom w kontekście prawa do informacji publicznej. Organ wskazał, że u.d.i.p. nie definiuje pojęcia osoby pełniącej funkcje publiczne, a od tej oceny zależy czy prawo do przedmiotowej informacje podlega, czy też nie podlega ograniczeniu. Aktem prawnym, który posługuje się tym pojęciem jest art. 115 § 19 ustawy Kodeks karny, zgodnie z którym osobą pełniącą funkcję publiczną jest funkcjonariusz publiczny, członek organu samorządowego, osoba zatrudniona w jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi, chyba że wykonuje wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba, której uprawnienia i obowiązki w zakresie działalności publicznej są określone lub uznane przez ustawę lub wiążącą Rzeczpospolitą Polską umowę międzynarodową. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie odwołuje się jednak do tej definicji, nie dając tym samym, w ocenie organu jasnej i jednoznacznej podstawy do prawnie dozwolonego dostępu do informacji publicznej w żądanym przez skarżącą zakresie. Nadto, biorąc pod uwagę powyższą definicję, rozważyć także należy, czy główna księgowa straży miejskiej, jest osobą dysponującą środkami publicznymi i jakie znaczenie należy nadać także temu pojęciu, w szczególności, czy należy je rozumieć wąsko, czy też bardzo szeroko i przyjąć, że chodzi tu o każdy rodzaj dyspozycji, w szczególności niezależnie od charakteru i stopnia odpowiedzialności, samodzielności i niezależności. Zgodnie bowiem z art. 54 ust. 1 ustawy o finansach publicznych głównym księgowym jednostki sektora finansów publicznych, zwanym dalej "głównym księgowym", jest pracownik, któremu kierownik jednostki powierza obowiązki i odpowiedzialność w zakresie: 1) prowadzenia rachunkowości jednostki; 2) wykonywania dyspozycji środkami pieniężnymi; 3) dokonywania wstępnej kontroli: a) zgodności operacji gospodarczych i finansowych z planem finansowym, b) kompletności i rzetelności dokumentów dotyczących operacji gospodarczych i finansowych. W myśl art. 54 ust. 6 ustawy, jeżeli kierownik jednostki wyda polecenie realizacji zakwestionowanej operacji, niezwłocznie zawiadamia o tym w formie pisemnej dysponenta części budżetowej, a w przypadku jednostki samorządu terytorialnego i jednostek wymienionych w art. 9 pkt 3, 4, 10, 13 i 14, dla których organem założycielskim jest jednostka samorządu terytorialnego - zarząd jednostki samorządu terytorialnego, uzasadniając realizację zakwestionowanej operacji. W przypadku gdy polecenie wyda wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta lub marszałek województwa, zawiadamia on organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego oraz właściwą regionalną izbę obrachunkową. W celu realizacji swoich zadań główny księgowy ma prawo: 1) żądać od kierowników innych komórek organizacyjnych jednostki udzielania w formie ustnej lub pisemnej niezbędnych informacji i wyjaśnień, jak również udostępnienia do wglądu dokumentów i wyliczeń będących źródłem tych informacji i wyjaśnień; 2) wnioskować do kierownika jednostki o określenie trybu, zgodnie z którym mają być wykonywane przez inne komórki organizacyjne jednostki prace niezbędne do zapewnienia prawidłowości gospodarki finansowej oraz ewidencji księgowej, kalkulacji kosztów i sprawozdawczości finansowej (art. 7 ustawy o finansach publicznych). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o strażach gminnych, strażą kieruje komendant, zatrudniany na podstawie umowy o pracę przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta), po zasięgnięciu opinii właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego (Stołecznego) Policji, a przełożonym komendanta jest wójt, burmistrz (prezydent miasta) (art. 7 ust. 2). W myśl art. 53 ust. 1 ustawy o finansach publicznych za całość gospodarki finansowej jednostki odpowiedzialny jest kierownik tej jednostki. Biorąc powyższe pod uwagę, w szczególności rodzaj i charakter zadań i uprawnień głównej księgowej samorządowej jednostki organizacyjnej, w ocenie organu nie można przyjąć, że mają one charakter w pełni samodzielny i w pełni decyzyjny, bowiem wszelkie dyspozycje związane i dotyczące środków publicznych wydawane są przez komendanta jako kierownika jednostki organizacyjnej i to on odpowiada za całość gospodarki finansowej jednostki. Główna księgowa jest pracownikiem samorządowym podległym komendantowi, podobnie jak pozostali pracownicy samorządowi zatrudnieni w jednostce. Nie posiada także uprawnień do zaciągania zobowiązań w imieniu jednostki organizacyjnej, ani do reprezentowania tej jednostki wobec osób trzecich, czy też do zawierania umów w imieniu tej jednostki. Powyższe względy, w ocenie organu nie pozwalają, a z całą pewnością nie dają jasnej i nie budzącej wątpliwości podstawy dla oceny statusu głównej księgowej, jako osoby pełniącej funkcję publiczną oraz dysponującą środkami publicznymi, stąd też, kierując się obowiązkiem ochrony prywatności osoby fizycznej organ stoi na stanowisku, że odmowa dostępu do żądanej przez skarżącą informacji jest uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana i rozstrzygnięta zgodnie z zasadą niezwiązania granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W świetle tej zasady Sąd nie jest związany zakresem zaskarżenia, wnioskami skargi, podniesionymi zarzutami oraz powołaną podstawą prawną, kontrolując z urzędu zaskarżone zaniechanie kompetencyjne skarżonego organu oraz sankcjonując je w granicach wyznaczonych w art. 149 p.p.s.a. Przedmiotowa sprawa dotyczy skierowanego do Komendanta Straży Miejskiej w [...] wniosku skarżącej z dnia 18 sierpnia 2021 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie danych odnoszących się do Głównego Księgowego Komendy Straży Miejskiej w [...]. Realizacja warunku podmiotowego obowiązku udostępniania informacji publicznej nie budzi wątpliwości. Właściwy komendant straży gminnej (miejskiej) jest kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy (art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych), a zatem zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. jest on podmiotem reprezentującym jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego. Wątpliwości nie budzi także spełnienie warunku przedmiotowego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, natomiast stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt. 2 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, w tym o: a) statusie prawnym lub formie prawnej, b) organizacji, c) przedmiocie działalności i kompetencjach, d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, f) majątku, którym dysponują. W zakresie przedmiotowym obowiązku udostępnienia informacji publicznej mieszczą się także dane dotyczące informacji o osobach reprezentujących podmioty publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., albo osobach kierujących tymi podmiotami, o ile informacje te pozostają w bezpośrednim związku z pełnieniem funkcji publicznej w tym podmiocie. Zagadnieniem spornym w niniejszej sprawie jest problem kwalifikacji stanowiska głównego księgowego, ulokowanego w strukturze organizacyjnej gminnej jednostki organizacyjnej, jaką jest komenda straży miejskiej, w świetle art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie w powyższym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, jednak ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Jeżeli przyjmie się, że osoba zatrudniona na stanowisku głównego księgowego w strukturze jednostki organizacyjnej gminy jest osobą pełniącą funkcję publiczną, to odpadnie możliwość wyłączenia dostępu do informacji publicznej o tej osobie w zakresie danych pozostających w związku z pełnieniem funkcji (w tym informacji o wynagrodzeniu tej osoby) z powołaniem się na przesłankę ochrony prywatności. Rozstrzygając powyższy spór, Sąd doszedł do przekonania, że osoba zatrudniona na stanowisku głównego księgowego w jednostce organizacyjnej gminy (np. w urzędzie gminy lub odrębnej gminnej jednostce organizacyjnej) pełni funkcję kierowniczą w strukturze tej jednostki i związku z tym powinna być kwalifikowana jako osoba pełniąca funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. O prawidłowości powyższego wniosku przekonują nie tylko utrwalone w teorii i orzecznictwie na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej poglądy na temat sposobu rozumienia pojęcia funkcji publicznej. Zgodnie z tymi poglądami sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań publicznych w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Przesądzające dla uznania, że dana osoba sprawuje funkcję publiczną jest stwierdzenie, iż osoba ta w ramach instytucji publicznej realizuje co najmniej w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne, a przysługujące tej osobie kompetencje mają co najmniej w pewnym zakresie charakter decyzyjny (w sensie zarządzania lub podejmowania szeroko rozumianych decyzji dotyczących danej instytucji, co oznacza, że nie chodzi w tym zakresie jedynie o kompetencje do wydawania decyzji lub postanowień administracyjnych) [zob. m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego RP z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt K 17/05, OTK-A 2006, nr 3, poz. 30]. Zestawiając przywołane poglądy z treścią art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (u.f.p.), należy w dalszej kolejności dojść do wniosku, że niewątpliwie osoba zatrudniona w jednostce sektora finansów publicznych (zob. art. 9 pkt 3 u.f.p., zaliczający do jednostek tego sektora jednostki budżetowe, w tym gminne jednostki budżetowe) na stanowisku głównego księgowego jednostki sektora finansów publicznych jest osobą pełniącą funkcję publiczną. Zgodnie z art. 54 ust. 1 u.f.p. główny księgowy jednostki sektora finansów publicznych jest pracownikiem, któremu kierownik jednostki powierzył obowiązki i odpowiedzialność w zakresie: 1) prowadzenia rachunkowości jednostki; 2) wykonywania dyspozycji środkami pieniężnymi; 3) dokonywania wstępnej kontroli: a) zgodności operacji gospodarczych i finansowych z planem finansowym, b) kompletności i rzetelności dokumentów dotyczących operacji gospodarczych i finansowych. Ponadto zgodnie z art. 53 ust. 3 u.f.p. dowodem dokonania przez głównego księgowego wstępnej kontroli, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 3, jest jego podpis złożony na dokumentach dotyczących danej operacji. Złożenie podpisu przez głównego księgowego na dokumencie, obok podpisu pracownika właściwego rzeczowo, oznacza, że: 1) nie zgłasza zastrzeżeń do przedstawionej przez właściwych rzeczowo pracowników oceny prawidłowości tej operacji i jej zgodności z prawem; 2) nie zgłasza zastrzeżeń do kompletności oraz formalno-rachunkowej rzetelności i prawidłowości dokumentów dotyczących tej operacji; 3) zobowiązania wynikające z operacji mieszczą się w planie finansowym jednostki. Potwierdzeniem kompetencji decyzyjnych głównego księgowego jednostki jest także treść art. 53 ust. 4 – 7 u.f.p. Zgodnie z tymi przepisami główny księgowy, w razie ujawnienia nieprawidłowości w zakresie określonym w art. 53 ust. 3, zwraca dokument właściwemu rzeczowo pracownikowi, a w razie nieusunięcia nieprawidłowości odmawia jego podpisania. O odmowie podpisania dokumentu i jej przyczynach główny księgowy zawiadamia pisemnie kierownika jednostki. Kierownik jednostki może wstrzymać realizację zakwestionowanej operacji albo wydać w formie pisemnej polecenie jej realizacji. Jeżeli kierownik jednostki wyda polecenie realizacji zakwestionowanej operacji, niezwłocznie zawiadamia o tym w formie pisemnej dysponenta części budżetowej, a w przypadku jednostki samorządu terytorialnego i jednostek wymienionych w art. 9 pkt 3, 4, 10, 13 i 14, dla których organem założycielskim jest jednostka samorządu terytorialnego - zarząd jednostki samorządu terytorialnego, uzasadniając realizację zakwestionowanej operacji. W przypadku gdy polecenie wyda wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta lub marszałek województwa, zawiadamia on organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego oraz właściwą regionalną izbę obrachunkową. Główny księgowy jednostki w celu realizacji swoich zadań ma ponadto prawo: 1) żądać od kierowników innych komórek organizacyjnych jednostki udzielania w formie ustnej lub pisemnej niezbędnych informacji i wyjaśnień, jak również udostępnienia do wglądu dokumentów i wyliczeń będących źródłem tych informacji i wyjaśnień; 2) wnioskować do kierownika jednostki o określenie trybu, zgodnie z którym mają być wykonywane przez inne komórki organizacyjne jednostki prace niezbędne do zapewnienia prawidłowości gospodarki finansowej oraz ewidencji księgowej, kalkulacji kosztów i sprawozdawczości finansowej. Z powyższych regulacji wynika zatem bezspornie, że główny księgowy jednostki sektora finansów publicznych ma wyznaczony ustawowo zakres zadań związany z zarządzaniem finansami publicznymi jednostki oraz powiązany z tymi zadaniami zakres kompetencji, które co najmniej w części mają charakter decyzyjny. Główny księgowy wykonuje bowiem dyspozycje środkami publicznymi jednostki oraz dokonuje samodzielnie wstępnej kontroli operacji finansowych i gospodarczych w tej jednostce, a także ma uprawnienia do kontroli finansowej poleceń kierownika jednostki oraz odpowiedniej reakcji na polecenia kierownika w zakresie realizacji zakwestionowanej operacji. Co więcej, główny księgowy jest także uprawniony do żądania od kierowników innych komórek organizacyjnych jednostki udzielania w formie ustnej lub pisemnej niezbędnych informacji i wyjaśnień, jak również udostępnienia do wglądu dokumentów i wyliczeń będących źródłem tych informacji i wyjaśnień. Nie ulega zatem wątpliwości, że główny księgowy jednostki sektora finansów publicznych jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., natomiast informacje dotyczące wysokości wynagrodzenia i wykształcenia tej osoby (por. art. 54 ust. 2 u.f.p.) mają bezpośredni związek z pełnieniem tej funkcji. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał w punkcie pierwszym wyroku skarżony organ do rozpoznania i rozstrzygnięcia wniosku skarżącej z dnia 18 sierpnia 2021 r. w zakresie dotyczącym Głównego Księgowego Komendy Straży Miejskiej w [...], w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w punkcie drugim wyroku orzeczono, że bezczynność skarżonego organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, albowiem organ ten miał uzasadnione podstawy do wątpliwości prawnych w zakresie żądania skierowanego przez skarżącą. O kosztach postępowania sądowego, na które złożyły się uiszczony wpis oraz koszty zastępstwa procesowego, orzeczono w punkcie trzecim wyroku, zasądzając na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej ich zwrot.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło