II SAB/Rz 15/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Magdalena Józefczyk /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność G. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - skargę oddala - W dniu 4 lutego 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga AK (dalej: "skarżącego") na bezczynność G. sp. z o.o. z/s w [...] (dalej: "Spółka" lub "organ"), w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że w dniu 15 grudnia 2021 r. skarżący zwrócił się do Spółki z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej obejmującej udostępnienie umowy zwartej z właścicielem urządzenia handlowego (zniczomatu) znajdującego się na cmentarzu komunalnym w [...], względnie innego dokumentu zezwalającego na umieszczenia tego urządzenia. W piśmie z dnia 28 grudnia 2021 r. organ poinformował skarżącego, że nie jest stroną umowy zawartej z właścicielem zniczomatu i nie posiada w swoich zasobach dokumentu umowy, jak również nie dysponuje żadnym dokumentem odnoszącym się do lokalizacji tego urządzenia. W ocenie skarżącego organ pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, bowiem pomimo upływu 14-dniowego terminu przewidzianego przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176) – dalej: "u.d.i.p.", nie udostępnił żądanej informacji. Zdaniem skarżącego, skoro w 2016 r. Gmina [...] przekazała G. sp. z o.o. zarząd cmentarzami komunalnymi, a zatem również wszystkie dokumenty związane z administracją cmentarzy, to Spółka winna posiadać żądaną informację publiczną. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Organ podniósł, że nie posiada dokumentów objętych wnioskiem skarżącego, a sam skarżący nie wykazał w jakikolwiek sposób, że jego twierdzenia podlegają prawdzie. Spółka podkreśliła, że cmentarz został jej przekazany w zarząd z istniejącym już zniczomatem, Gmina nie przekazała jej jakichkolwiek dokumentów związanych ze spornym zniczomatem, a z tytułu zlokalizowania i funkcjonowania zniczomatu Spółka nie pobiera żadnych opłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa art. 149 § 1a P.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy organ nie podjął żadnych czynności, jak i takiej, gdy czynności zostały wprawdzie podjęte, ale organ nie zakończył ich stosownym aktem. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności. W tym zakresie zwrócić należy uwagę, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do ustalenia, czy w dniu orzekania przez sąd stan bezczynności wskazanego w skardze organu nadal istnieje, czy może stan ten ustał na skutek podjęcia przez ten organ danej czynności lub wydania określonego aktu. Celem postępowania sądowoadministracyjnego jest zobowiązanie przez Sąd organu do podjęcia czynności bądź wydania aktu, jeżeli organ administracji "milczy w sprawie". Skarga na bezczynność stanowi zatem narzędzie, przymuszające organ do podjęcia działania i aby uznać ją za uzasadnioną organ musi pozostawać w zwłoce. W realiach niniejszej sprawy kwestia wyjściową jest ustalenie, czy zaistniały przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do uznania, że wnioskowana przez skarżącego informacja stanowi informacje publiczną. W świetle informacji ujawnionych w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie budzi wątpliwości, że G sp. z o.o. jest spółką prawa handlowego, której jedynym wspólnikiem jest Gmina [...], a zatem stanowi jednostkę pomocniczą tej Gminy. Jednocześnie przedmiot jej działalności, określony w Dziale 3 rejestru wpisuje się z ciążące na Gminie obowiązki związane gospodarowaniem opadami komunalnymi oraz zarządzaniem nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy lub Spółki. W zakresie sprawowania zarządu nad ww. nieruchomościami, Spółka jest zatem jednostką organizacyjną samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., obowiązaną do udostępniania informacji publicznej. Jednocześnie zakres wnioskowanej przez skarżącego informacji wypełnia hipotezę informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 tej ustawy. Informacja obejmującą udostępnienie umowy zwartej z właścicielem urządzenia handlowego (zniczomatu) znajdującego się na cmentarzu komunalnym w [...], względnie innego dokumentu zezwalającego na umieszczenia tego urządzenia, stanowi tym samym informację publiczną, której udostępnienia może skutecznie domagać się skarżący. Wymaga jednak podkreślenia, że zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 (czyli m.in. jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego) będące w posiadaniu takich informacji. W razie więc, gdy podmiot, do którego zaadresowano wniosek o informację publiczną nie posiada wnioskowanych danych, wówczas winien skierować do wnioskodawcy pismo, w którym o powyższym poinformuje. W ten sposób zwalnia się z zarzutu bezczynności. Przy czym - po pierwsze - winno to nastąpić w terminie, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p. Po drugie zaś, nie jest wystarczające, aby adresat wniosku wskazał tylko, że nie posiada żądanej informacji. Powinien to jeszcze uprawdopodobnić poprzez wyjaśnienie powodów, dla których w posiadaniu określonej informacji się nie znajduje, a przedstawione powody muszą być wiarygodne. Powiadomienie o nieposiadaniu żądanej informacji powinno więc zawierać dane pozwalające na ocenę rzetelności takiego twierdzenia. W niniejszej sprawie, w piśmie z dnia 28 grudnia 2021 r. organ poinformował wnioskodawcę, że Spółka nie była stroną umowy zawartej w przedmiocie umieszczenia zniczomatu na cmentarzu komunalnym w [...]. Nie posiada również zarówno takiej umowy, jak również żadnego innego dokumentu dotyczącego zniczomatu. W odpowiedzi na skargę Spółka wskazała dodatkowo, że nie ma wiedzy na jakiej podstawie i na jakich zasadach zniczomat został posadowiony na terenie cmentarza, a sam cmentarz został przekazany w zarząd Spółce dopiero w 2016 r. Gmina nie przekazała przy tym Spółce jakichkolwiek dokumentów związanych ze spornym zniczomatem, a z tytułu zlokalizowania i funkcjonowania zniczomatu Spółka nie pobiera żadnych opłat. Zdaniem Sądu wyjaśnienia Spółki zasługiwały na uwzględnienie. Oznacza to, że organ, z zachowaniem 14-dniowego terminu określonego art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powiadomił wnioskodawcę o tym, że nie posiada informacji objętej wnioskiem, a zatem o braku możliwości uczynienia zadość żądaniu sformułowanym we wniosku. Jednocześnie Spółka wskazała podmiot – Gminę [...], który w jej ocenie może być w posiadaniu wnioskowanej informacji publicznej. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że G sp. z o.o. pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 15 grudnia 2021 r. Wymaga przy tym podkreślenia, że oceniając czy organ dopuścił się bezczynności w udostępnienie informacji publicznej Sąd nie jest władny do oceny przyczyn, dla których organ nie dysponuje wnioskowaną informacją publiczną. W szczególności nie ma znaczenia, czy dany podmiot powinien – w świetle zasad obrotu gospodarczego, doświadczenia życiowego, dbałości o zabezpieczenie własnych interesów lub należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw – posiadać dane informacje publiczne. Kwestie te nie podlegają ocenie sądu administracyjnego lecz ewentualnie innych organów władzy publicznej. Dla poddania kontroli sądowoadministarcyjnej wskazanej przez stroną skarżącą bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej istotne jest bowiem jedynie, czy organ dysponował wnioskowaną informacją. Z powyższych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.