II SAB/Rz 150/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-01-08

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ponieważ nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z wezwaniem sądu. Brak współpracy w ujawnieniu rzeczywistej sytuacji materialnej uniemożliwia ustalenie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, a fakt bycia wspólnikiem spółki prawa handlowego budzi wątpliwości co do jego twierdzeń o braku środków.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Argumentował trudną sytuacją finansową, wskazując na alimenty, zajęcie komornicze i niskie wynagrodzenie, ale jednocześnie wskazał posiadany dom i współwłasność w budynku magazynowo-biurowym. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji materialnej, w tym dochodów ze spółki prawa handlowego, której jest wspólnikiem. Skarżący nie uzupełnił wniosku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P.D. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy II SAB/Rz 150/17 U Z A S A D N I E N I E P.D. (dalej "Skarżący") wniósł o przyznanie prawa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, argumentując, że jego sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Podał, że płaci alimenty w kwocie 750 zł, komornik zajął jego majątek i wszczął windykację pozbawiając go możliwości zarobkowania. W tej sytuacji sądy zwalniają go od kosztów. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jako majątek wskazał dom o pow.180 m² i współwłasność w budynku magazynowo-biurowym. Podał, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 1413,98 zł. Z uwagi na zobowiązania alimentacyjne funkcjonuje dzięki pomocy brata. Do wniosku załączył kserokopie postanowień różnych sądów o zwolnieniu od kosztów sądowych oraz obwieszczenia o licytacji domu i wyroku zasądzającego alimenty na rzecz syna. W celu wyjaśnienia faktycznej sytuacji materialnej (ogólnodostępne informacje z Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców wskazują, że skarżący jest wspólnikiem spółki prawa handlowego) skarżący został wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia w ramach przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.), tj. o przedłożenie zeznania podatkowego za ostatni okres rozliczeniowy, wyjaśnienia jaki udział skarżący posiada w zysku spółki jawnej, której jest wspólnikiem, o przedłożenie deklaracji VAT-7 spółki za ostanie 6 okresów rozliczeniowych, przedłożenie odpisu ostatniego bilansu spółki, przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych, kart kredytowych, lokat z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, przedłożenie kserokopii rachunków za dostarczane media: gaz, energię elektryczną, wodę, kanalizację, telefon, inne opłaty, podanie informacji o wszystkich posiadanych środkach transportu (marka, model, rok produkcji), a także podanie informacji o użytkowanych pojazdach, udzielenia informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji, tj. zasiłków, dodatków, zapomóg oraz od innych osób (pomoc w każdej formie materialna, rzeczowa, inna, w jakich kwotach) i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną, zdrowotną itp. jeśli takowe są w posiadaniu strony oraz o podanie wszystkich innych informacji, mających znaczenie w kwestii postępowania o przyznanie prawa pomocy, a nie ujętych we wniosku złożonym na formularzu. Wezwanie to skarżący przemilczał. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono: W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy (art. 243 i nast. P.p.s.a.) skarżący powinien przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, powinien być stroną aktywną w zakresie wskazywania dowodów, że faktycznie pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku skarżącego, pomimo jego aktywności w tym zakresie pojawiły się wątpliwości co do wiarygodności tego oświadczenia, w związku z tym zmierzając do wyjaśnienia możliwości płatniczych skarżącego, referendarz sądowy wezwał go do uzupełnienia wniosku i złożenia wyjaśnień oraz dokumentów potwierdzających sytuację na jaką się powołuje. W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych związanych z postępowaniem sądowym. Przede wszystkim nie wywiązał się z nałożonego w wezwaniu obowiązku. Milczenie skarżącego w kwestiach odnoszących się do jego sytuacji, należy potraktować jako odmowę ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej, uniemożliwiając ustalenie istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Brak wymienionych informacji o które był wzywany budzi wątpliwości czy skarżący faktycznie wymaga wsparcia w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku Skarżącego pozostaje fakt, że był zwalniany od kosztów sądowych w innych sprawach zarówno przed sądami administracyjnymi, jak i sądami powszechnymi. Analiza wniosku strony odbywa się bowiem za każdym razem, gdy zostanie on złożony w konkretnej sprawie, a okoliczności, które podlegają wówczas badaniu określają stosowne przepisy (w przypadku sądów administracyjnych są to właściwe regulacje P.p.s.a.). Nie mogło ujść uwadze to, że skarżący – czego nie ujawnił – jest wspólnikiem spółki prawa handlowego, na co wskazują ogólnodostępne informacje z Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców. Zatem nie tylko umowa o pracę może być źródłem dochodu skarżącego, ale również zysk wygenerowany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący był wzywany do uzupełnienia swojego oświadczenia w ramach przepisu art. 255 P.p.s.a. w innych sprawach, w których wnosił skargi. Zatem uznać należy, że ma wiedzę, że żądanie w zakresie przyznania prawa pomocy musi być skorelowane ze współpracą z sądem w zakresie wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Musi polegać na wykazaniu braku środków pieniężnych na prowadzenie postępowania sądowego i nie może opierać się na subiektywnych odwołanich do innych spraw skarżącego. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło