II SAB/Rz 168/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia P. z siedzibą w L. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - skargę oddala - Przedmiotem złożonej w dniu 3 sierpnia 2022 r. skargi Stowarzyszenia P. z siedzibą w L. (dalej: "Stowarzyszenie", "strona skarżąca") jest bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] (dalej: "organ") w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2022 r. L. dz. [...], Stowarzyszenie, powołując się na art. 2 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") zwróciło się do organu o udostępnienie informacji w zakresie wysokości wynagrodzenia sędziów Sądu Okręgowego w [...]: SSO X.X. oraz SSO Y.Y., wraz z uwzględnieniem wszystkich dodatków i nagród za poszczególne miesiące 2021 r. Stowarzyszenie zaznaczyło, aby żądane informacje przesłać za pośrednictwem poczty tradycyjnej. Wniosek wpłynął do organu w dniu 2 maja 2022 r. W piśmie z dnia 5 maja 2022 r. znak: [...], organ poinformował, że w 2021 r. wynagrodzenie sędziego Sądu Okręgowego w [...] X.X. w poszczególnych miesiącach wyniosło: w styczniu oraz od kwietnia do grudnia 15 388,79 zł, w lutym 29 275,32 zł, w marcu 13 601,66 zł, natomiast wynagrodzenie sędziego Sądu Okręgowego w [...] Y.Y. w poszczególnych miesiącach 2021 r. wyniosło: w styczniu oraz od marca do grudnia 16 956,70 zł, zaś w lutym 29 518,96 zł. Odpowiedź została przesłana stronie skarżącej w dniu 6 maja 2022 r. i doręczona w dniu 17 maja 2022 r. Pismem z dnia 28 lipca 2022 r. Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w zakresie rozpoznania ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie żądanej informacji w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało, że na dzień sporządzenia przedmiotowej skargi wnioskowana informacja nie została przekazana. Jak podało, pismem z dnia 12 maja 2022 r., znak: [...] Prezes Sądu Okręgowego w [...] poinformował Stowarzyszenie, że akta osobowe SSO X.X. i SSO Y.Y. zostały przesłane do innej jednostki, co uniemożliwia udzielenia odpowiedzi na wniosek. Strona skarżąca podniosła, że nie wskazano przy tym tej "innej jednostki" ani czasu, w którym akta te miałyby wrócić do Sądu Okręgowego w [...]. Stowarzyszenie zwróciło uwagę, że organ nie musi posiadać akt osobowych, aby udzielić odpowiedzi na wniosek, gdyż przetwarza te dane również w inny sposób. W ocenie Stowarzyszenia, w świetle norm u.d.i.p., nie można uznać, że ww. pismo Prezesa Sądu kończy postępowanie poprzez udzielenie informacji publicznej lub odmowę udzielenia informacji publicznej w formie wskazanej w u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że żądana informacja została przesłana wnioskodawcy za pismem z dnia 5 maja 2022 r., znak [...], które zostało doręczone Stowarzyszeniu w dniu 17 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. – dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jak ponadto stanowi § 1a tego przepisu, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie zaś z art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Natomiast stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd oddala skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w oparciu o przepisy art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. W niniejszej sprawie strona skarżąca zarzuca organowi bezczynność w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z dnia 28 kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wysokości wynagrodzenia wskazanych sędziów Sądu Okręgowego w [...]. Należy zatem na wstępie przypomnieć, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Realizacji postanowień wskazanych norm konstytucyjnych służy ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która przyznaje w tej materii szerszy zakres uprawnień, aniżeli Konstytucja. Ocena zasadności skargi w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej winna rozpocząć się od ustalenie czy wnioskowana w sprawie informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., a także czy podmiot, do którego wniosek został skierowany należy do kategorii podmiotów zobowiązanych przepisami prawa do udostępnienia żądanej informacji publicznej. Dopiero bowiem ustalenie tych okoliczności otwiera możliwość oceny, czy w danym przypadku organ wyczerpał znamiona stanu bezczynności w zakresie załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jak natomiast powszechnie wskazuje się w orzecznictwie, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku jego działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej i wymuszenie na organie załatwienia danej sprawy. Ma ona służyć ochronie praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny ocenia zasadność skargi na bezczynność na dzień jej wniesienia, uwzględniając przy tym wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia do chwili orzekania. Odnosząc poczynione uwagi do zarysowanego na wstępie stanu faktycznego sprawy, Sąd zauważa, że powyższe kwestie w niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości i nie były przez żadną ze stron kwestionowane. Nie wymaga szerszej analizy stwierdzenie, że w świetle postanowień Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, Prezes Sądu Okręgowego bez wątpienia jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Jest zatem podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p. Natomiast oceniając charakter zawnioskowanych informacji, należy zaakcentować, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jak podkreśla się w orzecznictwie pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Przykładowe obszary, mieszczące się w pojęciu "informacji publicznej" zostały wymienione w przepisach art. 6 u.d.i.p. Wyliczenie to ma jedynie przykładowy charakter, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną. Za tego rodzaju informację bez wątpienia uznać należy dane związane z gospodarowaniem środkami publicznymi, a więc także informacje na temat ich wydatkowania na bieżące koszty funkcjonowania jednostek finansowanych z budżetu państwa, w tym na wynagrodzenia osób pełniących funkcje publiczne, jakimi są sędziowie. Jak bowiem wskazuje treść art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a) i h) u.d.i.p., jawne są dane dotyczące majątku Skarbu Państwa oraz ciężarów publicznych. Zasadniczą w sprawie kwestią pozostaje więc ocena, czy na gruncie przedstawionego stanu faktycznego można mówić o bezczynności organu. Po dokonaniu analizy akt sprawy nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę, Sąd doszedł do przekonania, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] na dzień wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej. Jak stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, które to przypadki nie zachodzą w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 28 kwietnia 2022 r. wpłynął do organu w dniu 2 maja 2022 r. Następnie po przygotowaniu przez Kierownika Oddziału Kadr Sądu Okręgowego stosownych danych, w piśmie z dnia 5 maja 2022 r. znak: [...], organ udzielając odpowiedzi na wniosek, poinformował Stowarzyszenie, że w 2021 r. wynagrodzenie sędziego Sądu Okręgowego w [...] X.X. w poszczególnych miesiącach wyniosło: w styczniu oraz od kwietnia do grudnia 15 388,79 zł, w lutym 29 275,32 zł, w marcu 13 601,66 zł, natomiast wynagrodzenie sędziego Sądu Okręgowego w [...] Y.Y. w poszczególnych miesiącach 2021 r. wyniosło: w styczniu oraz od marca do grudnia 16 956,70 zł, zaś w lutym 29 518,96 zł. Jak wynika z elektronicznego potwierdzenia odbioru powyższej korespondencji, odpowiedź na wniosek została przesłana stronie skarżącej w dniu 6 maja 2022 r. i doręczona w dniu 17 maja 2022 r. Odbiór przesyłki osobiście pokwitował Prezes Stowarzyszenia – A.M. Widniejące na elektronicznym potwierdzeniu odbioru korespondencji data oraz znak pisma wskazują, że dotyczy ono pisma z dnia 6 maja 2022 r. znak: [...]. W świetle tych ustaleń twierdzenia strony skarżącej o braku ze strony organu reakcji na wniosek nie znajdują oparcia w przedstawionych Sądowi aktach sprawy. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zwracała uwagę na pismo z dnia 12 maja 2022 r., w którym Prezes Sądu poinformować miał, że akta osobowe wymienionych sędziów "zostały przesłane do innej jednostki", a wobec tego nie ma możliwości udzielenia odpowiedzi na wniosek. W odniesieniu do powyższego wskazać należy, że takie pismo nie znajduje się w aktach sprawy, a jego znak: [...], wskazuje, że prawdopodobnie zostało ono wystosowane z związku z innym wnioskiem Stowarzyszenia. Powyższe pozostaje jednak w niniejszej sprawie kwestią irrelewantną, gdyż jak jednoznacznie wynika z akt sprawy, organ w terminie udzielił odpowiedzi na wniosek Stowarzyszenia z dnia 28 kwietnia 2022 r. Jednocześnie w ocenie Sądu wniosek został zrealizowany w całości, udzielona odpowiedź była wyczerpująca i została zgodnie z wolą wnioskodawcy przesłana pocztą tradycyjną za zwrotnym potwierdzeniem odbioru korespondencji. Dodatkowo wskazać należy, że odpis odpowiedzi na skargę został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej i przed wydaniem wyroku nie zakwestionowano twierdzeń organu tam zawartych. Końcowo Sąd wskazuje, że na gruncie rozpoznawanej sprawy nie mógł znaleźć przełożenia pogląd Naczelnego Sadu Administracyjnego zaprezentowany w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. II OPS 5/19 (dostępna: w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), zgodnie z którym, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., co w konsekwencji musi skutkować odrzuceniem skargi. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko, że pogląd ten dotyczy spraw zakończonych decyzją administracyjną, nie zaś spraw zakończonych dokonaniem czynności materialno-technicznej, a zatem w tym przypadku nie zachodziły podstawy do odrzucenia wniesionej skargi. W sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej Sąd musi bowiem zbadać, czy żądana informacja w ogóle jest informacją publiczną i czy została ona udostępniona w sposób opisany w u.d.i.p. i w pełnym zakresie. Sąd rozpoznając skargę na bezczynność ocenia na dzień wniesienia skargi prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosku oraz sposobu jego załatwienia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2021 r. sygn. akt III OSK 6030/21). Z przedstawionych wyżej względów, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.