II SAB/Rz 17/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: AWSA Jolanta Ewa Wojtyna po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2006 r., w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Starostwa Powiatowego w przedmiocie zatwierdzenia projektu modernizacji operatu ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków - postanawia - odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] października 2001 roku, znak [...] Starosta zatwierdził projekt modernizacji ewidencji gruntów i założenie ewidencji budynków dla obrębu O. gmina O. Od decyzji tej odwołanie złożyła miedzy innymi M. B. - właścicielka działki nr 114. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 roku, znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie uwzględnił jej odwołania i w tym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w mocy. M. B. zaskarżyła przedmiotową decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie. Wyrokiem z dnia 8 lipca 2004 roku, sygn. akt SA/Rz 432/02 sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] października 2001. W toku postępowania J. B. podniósł, iż występuje w sprawie jako pełnomocnik M. B. Na wezwanie organu przedłożył jej pełnomocnictwo umocowujące go do reprezentowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt SA/Rz 432/02. W toku postępowania Starosta uzyskał informację, iż M. B. zmarła w dniu [...] sierpnia 2004 roku. W dniu [...] listopada 2005 roku J. B. został wezwana do wykazania swoich praw do spadku po M. B. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 roku, Nr [...] Starosta zawiesił postępowanie. Od tego postanowienia odwołanie wniósł J. B. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 roku, znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż z chwilą śmierci M. B. wygasło udzielone przez nią J. B. pełnomocnictwo. Dalsze postępowanie może się toczyć wyłącznie po ustaleniu przez organ kręgu jej spadkobierców. Uwzględniając stanowisko organu Starosta wezwał J. B. do wykazania swoich praw do działki nr 114. Skarżący nie zajął w tej kwestii stanowiska. W dniu 6 czerwca 2006 roku do tutejszego sądu wpłynęła skarga J. B. na bezczynność Starostwa Powiatowego polegającą na nie załatwieniu sprawy w przedmiocie zatwierdzenia projektu operatu modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków wsi O. w części dotyczącej działki nr 114 o pow. 0,359ha. W uzasadnieniu skargi zarzucono, iż organ wbrew treści art. 30 § 4 ustawy z dnia 13 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071) powoływanej dalej jako kpa, nie ustalił samodzielnie stron postępowania i bezpodstawnie uzależnił dalsze jego prowadzenie od wystąpienia przez niego do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po M. B. W związku z zawartym w skardze stwierdzeniem, iż J. B. w przedmiotowej sprawie działa na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez M. B. za życia, sąd pismem z dnia 22 maja 2006 roku wezwał go o jednoznaczne sprecyzowanie czy skargę wniósł w imieniu własnym, czy też w imieniu nieżyjącej M. B. Ponadto sąd wezwał go o oświadczenie czy w związku z bezczynnością Starostwa Powiatowego, stosownie do art. 37 § 1 kpa składał zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W odpowiedzi na wezwanie sądu J. B. jednoznacznie stwierdził, iż w niniejszej sprawie działa jako przedstawiciel zmarłej M. B., ustanowiony za jej życia. Ponadto wyjaśnił, iż nie składał zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) ma osoba fizyczna i osoba prawna. Osobą fizyczną jest człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci (art. 8 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej jako k.c.). Jeżeli osoba fizyczna umrze przed wszczęciem postępowania, to nie może ono zostać wszczęte wobec braku strony. Nie jest również możliwe wszczęcie postępowania przez "pełnomocnika" działającego w imieniu osoby zmarłej. Pełnomocnik działa bowiem w imieniu i na rzecz reprezentowanego, a skoro podmiot ten nie istnieje - zmarł, to tym samym działanie pełnomocnika traci sens. Dlatego też zgodnie z art. 100 § 2 k.c. umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. W pełnomocnictwie zalegającym w aktach administracyjnych takiego zastrzeżenia nie uczyniono. A ponadto jak wynika z jego treści, obejmowało ono swym zakresem wyłącznie umocowanie do działania przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt SA/Rz 432/02. Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy należy wskazać, iż wniesienie skargi przez J. B. działającego jako pełnomocnik M. B., zmarłej w dniu [...] sierpnia 2004 roku - a więc przed wniesieniem skargi - jest niedopuszczalne i skutkować musi jej odrzuceniem w oparciu o art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Na marginesie należy zaznaczyć, iż J. B. jako spadkobierca zmarłej M. B. może wnieść skargę w imieniu własnym (po wykazaniu, iż w istocie jest spadkobiercą), gdyż z chwilą nabycia praw do spadku nabył jej uprawnienia procesowe. Należy jednak pamiętać, iż stosownie do treści art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a., skuteczność wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uzależniona jest od wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W sprawach ze skargi na bezczynność organu administracji oznacza to wymóg wyczerpania postępowania zażaleniowego uregulowanego w art. 37 § 1 i § 2 k.p.a. W sytuacji gdy ów wymóg nie został spełniony, skarga jako niedopuszczalna ulega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Mając całość powyższego sąd odrzucił skargę M. B. na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.