II SAB/Rz 18/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 8 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej - postanawia - skargę odrzucić. Przedmiotem skargi z dnia 29 kwietnia 2004 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przez B. B. była decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] i poprzedzająca ją decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej - przewlekłego alergicznego nieżytu błony śluzowej nosa z poz. 12 wykazu chorób zawodowych. W trakcie rozprawy dotyczącej rozpoznania skargi na w/w decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] w dniu 21 czerwca 2005 r. (sygn. akt II SA/Rz 448/04) skarżąca oświadczyła, że przedmiotem jej skargi jest także bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w związku z nie wydaniem przez niego decyzji dotyczącej rozpoznania u niej choroby zawodowej układu wzrokowego wymienionej w poz. 25 wykazu chorób zawodowych. Jednocześnie podała, iż w sprawie o bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nie zwracała się z zażaleniem do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]. Z udzielonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] odpowiedzi (pismo z dnia 22 lipca 2005 r.) wynika, iż nie toczyło się przed nim postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, nie otrzymał też od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] żadnej informacji o złożeniu przez skarżącą zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Na podstawie § 3 tego artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Obowiązkiem strony skarżącej wynikającym z art. 57 § 1 P.p.s.a. jest wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu którego działania lub bezczynności skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Do skargi na bezczynność mają zastosowanie wszelkie unormowania dotyczące warunków wnoszenia skarg do sądu administracyjnego. W sprawie dotyczącej rozpoznania u B. B. choroby zawodowej układu wzrokowego właściwy do jej rozpatrzenia w I instancji był Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], a w przypadku jego bezczynności przed wniesieniem skargi do sądu stronie przysługiwało zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia, tj. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]. Wg informacji udzielonych przez organ I instancji postępowanie w sprawie objętej rozpoznawaną skargą w ogóle się przed nim nie toczyło, zatem nie mógł się on dopuścić w tym zakresie bezczynności. Wszczęcia i prowadzenia takiego postępowania nie potwierdzają również akta administracyjne w sprawie objętej skargą sygn. akt II SA/Rz 448/04. Art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn, niż wskazane w § 1 pkt 1-5 tego artykułu (sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona lub zachodzą braki w zdolności sądowej lub należytej reprezentacji skarżącego). Skoro zatem brak jest przedmiotu zaskarżenia, tym samym wniesienie skargi w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne i skutkuje jej odrzuceniem. Gdyby jednak nawet przyjąć, że postępowanie w sprawie rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej układu wzroku było prowadzone, to wniesienie skargi bezpośrednio do Sądu z pominięciem organu wyższego stopnia również skutkuje brakiem możliwości jej merytorycznego rozpoznania z uwagi na niewyczerpanie trybu zażaleniowego dającego skarżącemu możliwość skutecznego zaskarżenia bezczynności organu administracji I stopnia. Obowiązek taki wynika z art. 52 § 1 P.p.s.a. zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie - art. 52 § 2 P.p.s.a.). W administracyjnym toku instancji oznacza to wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w myśl którego na niezałatwienie sprawy w kodeksowo określonych terminach służy stronie zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Oznacza to, że w każdym przypadku przed wniesieniem skargi na bezczynność organu do sądu konieczne jest uprzednie zastosowanie trybu, o którym mowa w tym przepisie. Wniesienie skargi z pominięciem trybu zażaleniowego jako przedwczesne stanowi naruszenie przepisów postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi i skutkuje jej odrzuceniem z uwagi na niewyczerpanie ustawowego toku postępowania i związaną z tym niedopuszczalność skargi. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.