II SAB/Rz 186/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Marcin Kamiński /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. H. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. stwierdza, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego M. H. z dnia 28 października 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w pkt I niniejszego wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek skarżącego M. H. o wymierzenie Prezydentowi Miasta [...] grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dna 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; IV. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego M. H. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 30 listopada 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga M. H. (skarżącego) na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że w dniu 28 października 2017 r., skarżący wnioskiem złożonym w formie elektronicznej (e-mailową) zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o udostępnienie informacji publicznej obejmującej wskazanie: 1. liczby wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które wpłynęły do od 1 stycznia 2014 r. do dnia odpowiedzi na niniejszy wniosek; 2. przedmiotów powyższych wniosków (podanych "w telegraficznym skrócie"). W dniu 6 listopada 2017 r. skarżący skierował do Prezydenta Miasta [...] w formie elektronicznej ponowne pismo z żądaniem rozpatrzenia wniosku z dnia 28 października 2017 r. Prezydenta Miasta [...] nie udostępnił wnioskowanej informacji w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku z dnia 28 października 2017 r. na adres elektroniczny skrzynki podawczej urzędu miasta obsługującego powyższy organ. Skarżący złożył skargę do Sądu w dniu 15 listopada 2017 r., wskazując, że nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej stanowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), oraz wnosząc o zobowiązanie organu do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznych zgodnie z wnioskiem z dnia 28 października 2017 r., zasądzenie grzywny od Prezydenta Miasta [...] z uwagi na złamanie przepisów konstytucyjnych oraz ustawowych, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżony organ w wysłanym w dniu 17 listopada 2017 r. pocztą elektroniczną na adres zwrotny skarżącego piśmie udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 28 października 2017 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ podniósł, że w dniu 6 listopada 2017 r. skarżący przesłał drogą elektroniczną do Urzędu Miasta [...] ponowny wniosek o udostępnienie informacji publicznej w związku z brakiem odpowiedzi na jego pierwszy wniosek przesłany tą sama drogą w dniu 28 października 2017 r. W związku z tym sprawdzono dokładnie skrzynkę odbiorczą wraz z jej archiwum. Nie odnotowano jednak wpływu wniosku z dnia 28 października 2017 r. Organ podniósł, że w dniu 15 listopada 2017 r. do Urzędu Miasta [...] drogą pocztową wpłynęła skarga na bezczynność w przedmiocie nieudostępnienia w terminie informacji publicznej, złożona przez skarżącego. Prezydent podniósł, że odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia 6 listopada 2017 r. została udzielona drogą e-mailową w dniu 17 listopada 2017 r. Streszczenie wniosków miało postać zeskanowanych spisów spraw opisujących w skrócie treść każdego wniosku. Zdaniem organu, streszczenie wniosków w innej formie byłoby rzeczą czasochłonną, miałoby już charakter informacji publicznej przetworzonej z uwagi na szeroki zakres (lata 2014-2017), dużą ilość materiałów (średnio po sto wniosków w roku), a także to, że urząd na dzień złożenia wniosku nie dysponował gotową informacją w tym zakresie, oprócz ww. spisów spraw, Informacja musiałaby więc zostać specjalnie przygotowana dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Obligowałoby to organ do żądania wykazania przez wnioskodawcę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. Organ podniósł, że na pierwszym wydruku wniosku dołączonym przez wnioskodawcę do skargi widnieje data 28 października 2017 r. oraz adres skrzynki ogólnej poczty elektronicznej Urzędu: [...], na który, jak twierdzi wnioskodawca został wysłany wniosek będący przedmiotem skargi. Jednakże w tym okresie na podany wyżej adres e-mailowy nie wpłynął wskazany wniosek co potwierdza zrzut ekranu obejmujący wykaz e-maili z dnia 28 października 2017 r. Organ podał, że po otrzymaniu skargi ponownie sprawdzono skrzynkę odbiorczą wraz z jej archiwum i nigdzie nie odnotowano wpływu ww. wniosku. Skarżący nie przedstawił jednocześnie potwierdzenia odbioru wniosku z dnia 28 października 2017 r. a jedynie wydruk z wysłanych e-maili. Zatem brak jest pewności, że przedmiotowy wniosek został dostarczony do urzędu drogą elektroniczną. Skarżony organ wskazał, że wniosek z dnia 6 listopada 2017 r. potraktował jako nowy wniosek w tej sprawie, z uwagi na użyte przez wnioskodawcę sformułowanie "ponawiam wniosek". Odpowiedź została udzielona 17 listopada 2017 r., a więc w ustawowym 14-dniowym terminie licząc od dnia złożenia ponownego wniosku. Organ rozpoznał zatem wniosek skarżącego zgodnie z przepisami u.d.i.p., tj. zachował wspomniany wyżej 14-dniowy termin do przekazania odpowiedzi, zastosował formę odpowiedzi wynikającą z przepisów ustawy. Organ podniósł ponadto, że przekazał odpowiedź w sposób zgodny z żądaniem wnioskodawcy. W piśmie procesowym z dnia 27 grudnia 2017 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu w zakresie żądania stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 28 października 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. W sprawie niesporne między stronami były przesłanki związane z zakresem podmiotowym i przedmiotowym prawa dostępu do informacji publicznej. Niewątpliwie skarżony podmiot oraz żądane przez skarżącego informacje spełniają warunki określone w art. 1, 4, 6 u.d.i.p. Sporna natomiast okazała się kwestie skuteczności doręczenia organowi żądania udostępnienia informacji publicznej w dniu 28 października 2017 r. oraz początku biegu 14-dniowego terminu załatwienia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Należy przyjąć, że ciężar dowodu, że – kierowana na publiczny adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej podany na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ten organ – korespondencja elektroniczna zawierająca wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie dotarła do organu – z przyczyn od niego niezależnych – spoczywa na tym organie. Ponieważ w przedmiotowej sprawie skarżący przedłożył wydruki korespondencji przesłanej pocztą elektroniczną na publiczny adres poczty elektronicznej organu, natomiast organ nie wykazał, że korespondencja ta nie dotarła do niego z przyczyn niezależnych (np. w wyniku awarii sieci teleinformatycznej, która spowodowała utratę danych), dlatego nie można było przyjąć, że wniosek z dnia 28 października 2017 r. nie został skutecznie złożony do organu. Nie można zatem uznać, że kolejne pismo złożone w formie elektronicznej w dniu 6 listopada 2017 r. było właściwym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W powyższym piśmie skarżący jedynie przypomniał o złożeniu wcześniejszego wniosku ("w związku z brakiem odpowiedzi – ponawiam wniosek"). W świetle powyższych okoliczności, skoro udostępnienie informacji nastąpiło po upływie ustawowego terminu załatwienia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) i nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., Sąd był zobowiązany z urzędu do orzeczenia o uwzględnieniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez deklaratoryjne stwierdzenie, że skarżony podmiot - udostępniając informację publiczną po upływie 19 dni od dnia złożenia wniosku - dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia żądania skarżącego z dnia 28 października 2017 r. Wniosek strony skarżonej o umorzenie postępowania w tym zakresie nie miał wiążącego znaczenia. Zgodnie z zasadą niezwiązania granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), w tym wnioskami skargi, sąd administracyjny stosuje z urzędu właściwy i adekwatny sposób orzekania (w tym rodzaj orzeczenia uwzględniającego skargę) i nie jest związany żądaniem strony skarżącej co do sposobu orzekania. Ponadto w przedmiotowej sprawie przedmiot postępowania nie przestał istnieć w sensie procesowym, albowiem Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. dysponuje obecnie kompetencją do uwzględnienia skargi na bezczynność, pomimo iż sama bezczynność przestała istnieć po wniesieniu skargi na skutek załatwienia sprawy przez skarżony organ. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd w pkt. II wyroku stwierdził, że bezczynność skarżonego podmiotu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że przekroczenie ustawowego terminu nie było znaczne (6 dni), a podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie wykazał uporczywości lub innego przejawu złej woli w procesie wykonywania ustawowego obowiązku. Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w pkt. III wyroku oddalono wniosek skarżącego o wymierzenie skarżonemu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., albowiem nieznaczny okres przekroczenia ustawowego terminu oraz podjęta próba usprawiedliwienia opóźnienia w załatwieniu wniosku skarżącego dowodzą, że po stronie organu nie zachodzą okoliczności uzasadniające represyjne sankcjonowanie stanu bezczynności. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt. IV wyroku zasądzono na rzecz skarżącego od strony skarżonej zwrot kosztów postępowania sądowego, które objęły uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 złotych.