II SAB/Rz 19/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Starosta [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o dostęp do informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego M. B. kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 26 stycznia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga MB (dalej: "Skarżący") na bezczynność Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "Organ"), w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że wnioskiem z 4 grudnia 2023 r., wysłanym na adres poczty elektronicznej, Skarżący zwrócił się do Organu o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej konkursu ofert na wykonanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia niedoplatanego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej na terenie Powiatu [...] w 2023 r. Skarżący wniósł o przesłanie zastawienia ofert złożonych w konkursie oraz oferty wybranej w konkursie, bez załączników, na wskazany we wniosku adres email. Zdaniem Skarżącego, Organ pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, bowiem nie udostępnił całości wnioskowanej informacji w terminie przewidzianym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902) – dalej: "u.d.i.p.", ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 u.d.i.p. Za pismem z 18 grudnia 2023 r. Organ udostępnił bowiem skan oferty oraz protokołu posiedzenia komisji konkursowej, jednak nie przesłał kart oceny ofert sporządzonych przez komisję. Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie Organu do rozpatrzenia wniosku oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Starosta podniósł, że Skarżący nie sprecyzował postaci formy elektronicznej wnioskowanych dokumentów. Po doręczeniu skargi Organ stwierdził, że skan kart omyłkowo nie został dołączony do przesyłki z 18 grudnia 2023 r., wobec czego za pismem z 11 stycznia 2024 r. udostępnił Skarżącemu nieudostępnioną wcześniej część wnioskowanej informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga okazała się zasadna, przez co została przez Sąd uwzględniona w sposób określony w sentencji wyroku. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność organu administracji publicznej to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak NSA w wyroku z dnia 5 lutego 1999 r. I SAB 90/98; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wypada wstępnie wyjaśnić, że na mocy art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji co odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2012 r. II SAB/Kr 122/12; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Na równi z niepodjęciem tego rodzaju czynności orzecznictwo traktuje przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co może powodować uzasadnione wątpliwości adresata co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi na jego wniosek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2013 r. II SAB/Sz 51/12; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, niepodjęcie czynności udostępnienia informacji lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 P.p.s.a. Celem skargi na bezczynność wniesionej w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest doprowadzenie do podjęcia czynności lub aktu przez podmiot zobowiązany do działania unormowanego ustawą o dostępie do informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia takiej skargi znaczenie ma zatem kwestia tego, czy podmiot zobowiązany udostępnił żądaną od niego informację, względnie, czy wydał decyzję o odmowie jej udostępnienia bądź poinformował wnioskodawcę o niemożności udzielenia wnioskowanych danych (np. w sytuacji, kiedy ich nie posiada). Dla stwierdzenia bezczynności nie są natomiast istotne przyczyny, z powodu których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy brak działania był zawiniony czy też niezawiniony, jak też czy spowodowany był przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany (tak WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 9 grudnia 2020 r. II SAB/Rz 107/20, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie nie jest przez Strony kwestionowany charakter prawny informacji objętych wnioskiem Skarżącego z 4 grudnia 2023 r. pod kątem ich zakwalifikowania jako informacji publicznej. Wniosek został skierowany do Starosty [...] jako podmiotu reprezentującego powiat na zewnątrz (art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 107) – dalej: "u.s.p.". Powiat jest zaś jednostką samorządu terytorialnego, wykonującą zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (art. 2 ust. 1 u.s.p.), do których należy m.in. współpraca i działalność na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (art. 4 ust. 1 pkt 22 u.s.p.). Zakres przedmiotowy wniosku dotyczył natomiast informacji odnośnie konkursu ofert na wykonanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia niedoplatanego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej na terenie Powiatu [...] w 2023 r. Skarżący domagając się przesłania zastawienia ofert złożonych w konkursie oraz oferty wybranej w konkursie, wnioskował zatem o informacje związane z ofertami realizacji zadania publicznego, złożonymi w trybie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 571). Tego rodzaju dane zostały przez ustawodawcę wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a) oraz ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p. jako informacje publiczne. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są – zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Należało potwierdzić stanowisko Skarżącego, że w terminie przewidzianym art. 13 ust. 1 u.d.i.p., Organ nie udostępnił całości wnioskowanej informacji. Za pismem z 18 grudnia 2023 r. Starosta przesłał Skarżącemu skany oferty oraz protokoły posiedzenia komisji konkursowej. Nie przesłał jednak kart oceny ofert sporządzonych przez komisję konkursową, co jak wynika z odpowiedzi na skargę, było efektem pomyłki pracownika. Informacje te zostały udostępnione Skarżącemu niezwłocznie po wpłynięciu skargi 11 stycznia 2024 r., niemniej nie zmienia to faktu, że w zakresie udostępnienia kart oceny ofert Organ na dzień wniesienia skargi (10 stycznia 2024 r.) pozostawał w bezczynności. Zarzucana Staroście bezczynność nie ma jednak wymiaru rażącego naruszenia prawa, bowiem niepełna odpowiedź na wniosek została udzielona z zachowaniem terminu, a udostępnienie pozostałej części informacji nastąpiło niezwłocznie – dzień po wniesieniu skargi. Sąd analizując treść przekazywanych informacji oraz czasookresy ich wysłania do wnioskodawcy, nie dopatrzył się w działaniach Starosty symptomów lekceważenia praw strony czy też celowego działania opóźniającego realizację tych uprawnień. Nie można zatem stwierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do kwalifikowanej postaci nieprawidłowego pod kątem milczenia organu zastosowania przepisów u.d.i.p. Końcowo, Organ w pełni zrealizował intencje Skarżącego, co nie pozwoliło Sądowi do zastosowania przepisu art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez zobowiązanie organu, aby w sposób określony prawem przekazał stronie w określonym terminie żądane przez nią wiadomości publiczne. Z tych też przyczyn nie zaistniały też podstawy do wymierzenia Wójtowi grzywny - art. 149 § 2 P.p.s.a. Ponieważ w chwili rozpoznania skargi ustała stwierdzona przez Sąd bezczynność, która jednocześnie nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, to należało orzec jak w pkt I i II sentencji wyroku o uwzględnieniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a P.p.s.a. Natomiast orzeczenie o kosztach postępowania przed WSA ma umocowanie w art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Objęto nim wnioskowane koszty wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika Skarżącego (480 zł) oraz wpis sądowy od skargi (100 zł).