II SAB/Rz 2/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-02-06
Skład orzekający: WSA Zbigniew Czarnik, NSA Stanisław Śliwa, WSA Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oddział spółki akcyjnej, który nie posiada osobowości prawnej, może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym dostępu do informacji publicznej, a jeśli tak, to jaki sąd jest właściwy miejscowo do rozpoznania takiej sprawy?Ratio decidendi
Oddział spółki akcyjnej, który nie posiada osobowości prawnej, nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ani też nie posiada zdolności sądowej na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwość miejscową sądu administracyjnego w sprawach dotyczących bezczynności organu lub podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej określa siedziba tego organu lub podmiotu, a nie miejsce położenia oddziału.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność A. S.A. Oddział [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Pełnomocnik skarżącej wskazał adres oddziału spółki jako adres strony przeciwnej. Sąd rozpoznał sprawę i stwierdził swoją niewłaściwość miejscową, przekazując ją do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.Rozstrzygnięcie
I. Stwierdzono niewłaściwość miejscową sądu. II. Przekazano sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie według właściwości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Ewa Partyka /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. O. na bezczynność A. S.A. Oddział [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej -postanawia- I. stwierdzić swoją niewłaściwość miejscową; II. przekazać sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie według właściwości.
Sygn. II SAB/Rz 2/13
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. O. jest bezczynność A. S.A. Oddział [...] w sprawie udzielenia informacji publicznej. Jak wynika z takiego określenia strony postępowania sądowoadministracyjnego - stroną jest osoba prawna mająca siedzibę w L. Oddział tej Spółki znajduje się w R., a pełnomocnik skarżącej wskazał adres oddziału jako adres strony przeciwnej.
Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej P.p.s.a.) w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm, dalej u.d.i.p.) obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
_@POCZ@__@KON@_1) organy władzy publicznej,
_@POCZ@__@KON@_2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
_@POCZ@__@KON@_3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
_@POCZ@__@KON@_4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
_@POCZ@__@KON@_5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Powyższe przepisy należy uzupełnić unormowaniami art. 25 i następnych P.p.s.a.
Według art. 25 P.p.s.a.:
§ 1. Osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa).
_@POCZ@__@KON@_§ 2. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej.
_@POCZ@__@KON@_§ 3. Zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
_@POCZ@__@KON@_§ 4. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
Stosownie do art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm. – zwanej dalej k.s.h.) osobowość prawną spółka akcyjna uzyskuje z chwilą wpisu do rejestru, którym jest Krajowy Rejestr Sądowy – Rejestr Przedsiębiorców. Żaden przepis k.s.h. nie przyznaje osobowości prawnej ani zdolności sądowej oddziałowi spółki akcyjnej, która ma siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle art. 4 u.d.i.p. oddział spółki akcyjnej nie jest "podmiotem reprezentującym państwową osobę prawną albo osobę prawną samorządu terytorialnego ani też podmiotem reprezentującym inną państwową jednostkę organizacyjną albo jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego", ani też "podmiotem reprezentującym inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym", ani osobą prawną, w której Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego lub zawodowego mają pozycję dokonującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Oczywistym jest także, że oddział spółki akcyjnej nie jest organem władzy publicznej. Nie jest też żadnym z innych podmiotów wymienionych w przepisach u.d.i.p. obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Oddział spółki akcyjnej nie tylko nie posiada osobowości prawnej ale też nie może być w ogóle uznany za podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
W niniejszej sprawie dodatkowe wskazanie po "A. Spółka Akcyjna w L." – Oddziału w R. i jego adresu nie zmieniło faktu, że nie budzi wątpliwości, iż jest to określenie dodatkowe, nie mające wpływu na to kto jest stroną postępowania. Oddział spółki akcyjnej może stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa spółki, co jednak nie przesądza o samodzielności tej jednostki, a przede wszystkim o jej podmiotowości zarówno na gruncie prawa cywilnego jak i administracyjnego. Osoby kierujące oddziałem spółki, robią to w oparciu o posiadane pełnomocnictwa udzielone przez osoby, które są uprawnione do reprezentowania spółki akcyjnej, reprezentują – w objętym pełnomocnictwem zakresie spółkę o określonej firmie i z określoną siedzibą. Siedziba spółki akcyjnej jest jednym z elementów określających tę spółkę, elementem, który musi być określony w statucie (art. 304 § 1 pkt 1 k.s.h.). Siedzibą osoby prawnej, zgodnie z art. 41 Kodeksu cywilnego jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający. Jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestru Przedsiębiorców Nr [...] siedzibą Spółki Akcyjnej A. jest L.
Zgodnie z art. 13 § 2 P.p.s.a. do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w tym sensie, że stroną, według której określona zostaje właściwy do rozpoznania sprawy wojewódzki sąd administracyjny jest siedziba spółki akcyjnej, której bezczynność została zaskarżona. W procedurze sądowoadministracyjnej brak bowiem przepisu analogicznego do np. art. 33 Kodeksu postępowania cywilnego, który w określonych sprawach wyznacza tzw. właściwość przemienną według okręgu, w którym znajduje się zakład główny lub oddział przedsiębiorcy.
Przepisy o właściwości miejscowej w P.p.s.a. służą rozgraniczeniu kompetencji pomiędzy sądami tego samego rzędu ze względu na przypisany im zasięg terytorialny jurysdykcji. Kwestie te reguluje Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 77, poz. 652 z późn. zm.). Zgodnie z § 1 pkt 6 tego Rozporządzenia dla obszaru województwa [...] właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził swą niewłaściwość miejscową i orzekł o przekazaniu sprawy do rozpoznania według właściwości na podstawie art. 59 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło