II SAB/Rz 21/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-05-31

Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) osobie, która nie wykazała w sposób należyty swojej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający swojej sytuacji materialnej, co uniemożliwiło ocenę zasadności wniosku. Wnioskodawca nie podjął próby wyjawienia swojej rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej, co stanowiło podstawę do utrzymania w mocy postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
MB zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając to ciężką sytuacją materialną i niskimi dochodami z działalności gospodarczej. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał niemożności poniesienia kosztów. W sprzeciwie MB ponowił żądanie, kwestionując jasność wezwania referendarza i wnosząc o zobowiązanie małżonki do przedłożenia oświadczenia majątkowego.
Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu MB od postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 kwietnia 2016 r. II SAB/Rz 21/16 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi MB na bezczynność Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy Wnioskiem z dnia 14 marca 2016 r. MB zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Zgłoszone żądanie uzasadnił "ciężką sytuacja materialną". Podał, że z tytułu prowadzenia własnej działalności gospodarczej osiąga dochody w wysokości 680 zł miesięcznie, nie posiada żadnej nieruchomości, oszczędności oraz żadnych wartościowych przedmiotów. W rubryce nr 11 urzędowego formularza PPF – Zobowiązania i stałe wydatki wpisał: "brak podstawy prawnej żądania". Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2016 r. II SAB/Rz 21/16 referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy argumentując, że nie wykazał on niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie wykazał bowiem tak we wniosku, jak i w nadesłanej odpowiedzi na wezwania referendarza, okoliczności warunkujących udzielenie żądanego wsparcia. W sprzeciwie od powyższego orzeczenia MB ponowił żądanie zwolnienia go do kosztów sądowych. Podał, że wezwanie referendarza było "bardzo nieklarowne", wobec czego zwrócił się o jego sprecyzowanie. Wniósł również o zobowiązanie swojej małżonki do przedłożenia oświadczenia o stanie majątkowym, gdyż pozostaje z nią w konflikcie i sam takiego oświadczenia nie jest w stanie uzyskać. W jego ocenie wezwanie wystosowane przez referendarza sądowego nie miało na celu ustalenia jego sytuacji, a uchylając się od odpowiedzi na zadane mu pytania referendarz potwierdził brak swojej bezstronności w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) dalej zwanej: "Ppsa", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 - 8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 Ppsa). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu zaskarżonym postanowieniem referendarz zasadnie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Wnioskodawca zarówno wypełniając formularz PPF, jak i udzielając odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, nie podjął nawet próby wyjawienia swojej rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej, czym uniemożliwił Sądowi dokonanie oceny zasadności złożonego wniosku. Trudno bowiem dopatrywać się dobrej woli skarżącego w tym zakresie, jeżeli w urzędowym formularzu nie podaje niezbędnych informacji wskazując na, cokolwiek miałoby to znaczyć, "brak podstawy prawnej żądania", a wobec jasnego i czytelnego wezwania referendarza zwraca się o wskazanie metodologii jaką winien przyjąć dokonując wyliczeń średnich miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem. Nie wykazał on zatem (a nawet nie uprawdopodobnił), że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 100 zł i ewentualnych dalszych opłat w postaci opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz wpisu od skargi kasacyjnej, może spowodować uszczerbek koniecznego utrzymania dla jego osoby. Tym bardziej, że nie jest to pierwsza sprawa zainicjowana przez skarżącego i niewątpliwie posiada on już wiedzę o konieczności należytego uargumentowania i udokumentowania zgłoszonego żądania o przyznanie prawa pomocy. Odnosząc się zaś do argumentów zawartych w sprzeciwie Sąd stwierdza, że nie miały one wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia. Skoro w złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeniu na formularzu PPF wnioskodawca podał, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadną inną osobą, to nie zrozumiałe jest, jak dane odnoszące się do stanu majątkowego jego żony miałyby wyjaśnić jego własną sytuację materialną. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło