II SAB/Rz 23/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia - postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę A. T. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia. W terminie do zaskarżenia tego orzeczenia A. T. złożyła w tut. Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, który rozszerzyła następnie w piśmie z dnia 24 marca 2015 r. o żądanie dotyczące ustanowienia adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że jedyny dochód wnioskodawczyni to emerytura w wysokości 826 zł. W świetle dołączonej do wniosku decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], z kwoty powyższej potrącane jest 206,45 zł w związku z prowadzoną wobec wnioskodawczyni egzekucją. Z tej przyczyny do wypłaty pozostaje kwota 507,05 zł. Skarżąca zawarła z mężem umowę ustanawiającą ustrój rozdzielności majątkowej i nie pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Opłacenie kosztów postępowania, w tym tych związanych z wynagrodzeniem profesjonalnego pełnomocnika skutkowałoby tym, że nie mogłaby zaspokoić swoich potrzeb dotyczących niezbędnego utrzymania. Wniosek A. T. podlega uwzględnieniu. Dotyczy on prawa pomocy w całkowitym zakresie, o czym przesądza brzmienie art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Jako przesłankę jego uwzględnienia ustawodawca wskazał w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sytuację niemożności poniesienia przez stronę jakichkolwiek kosztów postępowania. Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zatem dotyczyć osób znajdujących się w bardzo trudnych okolicznościach, przesądzających o braku po ich stronie możliwości jakiejkolwiek partycypacji w kosztach postępowania sądowego, co jest zasadniczo obowiązkiem w świetle art. 199 P.p.s.a. Do kategorii takich osób należy bez wątpienia A. T., której bardzo niski dochód nie podlega jej nawet wypłaceniu w całości, z uwagi na potrącenia (w związku z prowadzoną względem niej egzekucją). Z pewnością z pozostałej kwoty ok. 500 zł wnioskodawczyni z wielkim trudem może pokryć wydatki składające się na zaspokojenie podstawowych potrzeb człowieka. W takiej sytuacji oczywistym jest, że powyższa kwota jest niewystarczająca do poczynienia z niej jakichkolwiek oszczędności, które wystarczyłyby na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Na te ostatnie składa się obecnie wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata. Wobec powyższego, celem umożliwienia skarżącej realizacji prawa do sądu, które na tym etapie uwarunkowane jest udziałem profesjonalnego zastępcy prawnego (w związku z ewentualnym zamiarem zaskarżenia zapadłego w sprawie postanowienia o odrzuceniu skargi strony) przyznano A. T. żądane przez nią prawo pomocy. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do zawartego w piśmie z dnia 24 marca 2015 r. żądania ustanowienia na rzecz strony adwokata w osobie J. S. trzeba podnieść, że do kompetencji Sądu należy tylko ustanowienie zastępcy prawnego, natomiast jego wyznaczenie leży w gestii właściwej okręgowej rady adwokackiej.