II SAB/Rz 26/25

WyrokWSA w Rzeszowie2025-04-24

Skład orzekający: Elżbieta Mazur-Selwa, Piotr Godlewski, Maria Mikolik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku organizacji społecznej o stwierdzenie nieważności decyzji, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu wniosku organizacji społecznej o stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ nie wydało postanowienia o wszczęciu postępowania ani o odmowie jego wszczęcia w ustawowym terminie. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku i stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. Wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej został oddalony z uwagi na brak wykazania przez stronę skarżącą uzasadnienia dla takiej rekompensaty.
Stan faktyczny
Organizacja społeczna (Stowarzyszenie) złożyła wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego oraz o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu. SKO pismem poinformowało, że nie znalazło podstaw do wszczęcia postępowania. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA na bezczynność SKO, zarzucając rażące naruszenie prawa i domagając się zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, przyznania sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów. SKO wniosło o odrzucenie skargi, uznając ją za niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 30 sierpnia 2024 r. w terminie 30 dni, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oddalił wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie w przedmiocie rozpoznania wniosku I. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie do rozpoznania wniosku strony skarżącej P. z dnia 30 sierpnia 2024 r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej; IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej P. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Stowarzyszenie" lub "Skarżący") jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ") w sprawie rozpoznania wniosku. Jak wynika z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych, wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2024 r. Stowarzyszenie, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 31 § 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a."), zwróciło się do Kolegium o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent") o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w ww. postępowaniu na prawach strony, a następnie stwierdzenie wydania ww. decyzji z naruszeniem prawa. Stowarzyszenie podniosło na wstępie, że formalnie dopuszczalnym jest żądanie przez organizację społeczną, która nie brała udziału jako strona w postępowaniu dot. ustalenia lokalizacji, stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji. Zaznaczyło, że organizacje społeczne mogą zgodnie z art. 31 § 1 pkt 1-2 k.p.a. żądać wszczęcia przez organy administracji publicznej postępowań, które mogą być wszczęte z urzędu, i żądać dopuszczenia do udziału na prawach strony do takich postępowań (por. art. 31 § 2 k.p.a.). Dotyczy to również postępowań nadzwyczajnych, jak np. postępowanie nieważnościowe. Stowarzyszenie dodało, że powyższe żądania są w pełni uzasadnione celami regulaminowymi Stowarzyszenia oraz przemawia za nimi interes społeczny. Uzasadniając wniosek Stowarzyszenie wskazało, że przedmiotowa stacja bazowa ma znajdować się w okolicy, w której znajdują się zamieszkałe domy jednorodzinne oraz bloki. Podniosło, że wskutek braku jakiejkolwiek analizy wpływu na zdrowie ludzi, środowisko i interesy osób trzecich, może dojść do wybudowania i użytkowania bardzo szkodliwej, niezgodnej z prawem inwestycji, która będzie narażać zdrowie wiele ludzi oraz środowisko i interesy osób trzecich na poważne zagrożenie, czemu Stowarzyszenie się kategorycznie sprzeciwia. W odpowiedzi na wniosek, Kolegium w piśmie z dnia 6 grudnia 2024 r. znak: SKO.415/409/2024, poinformowało, że nie znalazło podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W ocenie Kolegium wymieniona decyzja Prezydenta zawiera wszystkie elementy prawidłowego pod względem formalno-prawnym rozstrzygnięcia i pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem. Nie stwierdzono istnienia kwalifikowanych wad materialnoprawnych decyzji, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Zdaniem SKO, w tym stanie rzeczy bezprzedmiotowy jest również wniosek o dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w ww. postępowaniu na prawach strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie, że Kolegium dopuściło się bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia opisanego na wstępie wniosku Stowarzyszenia z dnia 30 sierpnia 2024 r., stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie SKO do rozpatrzenia wniosku, przyznanie od organu na rzecz Stowarzyszenia sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie podało, że w dniu 23 października 2024 r. skierowało do SKO ponaglenie w przedmiocie rozpatrzenia ww. wniosku, zwracając się o jego niezwłoczne rozpatrzenie. Kolegium nie udzieliło odpowiedzi na ww. ponaglenie. W dniu 23 listopada 2024 r. Stowarzyszenie skierowało do Kolegium ponowne ponaglenie w przedmiocie rozpatrzenia ww. wniosku. Wskazało, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymało jakiegokolwiek pisma od SKO w tej sprawie. Organ nie rozpatrzył nawet ponagleń Stowarzyszenia, pomimo że wszystkie pisma otrzymał, ponieważ były kierowane do niego przez ePUAP. Stowarzyszenie wskazało następnie, że wniosek powinien być załatwiony w trybie działu II k.p.a., a zatem powinno zostać wszczęte postępowanie, albo w formie postanowienia powinno się odmówić wszczęcia postępowania, na co służyłoby zażalenie. Podkreśliło, że wszczęcie postępowania nie zależy od woli organu, lecz wyłącznie od przepisów prawa, tj. czy za wnioskiem o wszczęcie postępowania przemawia interes społeczny oraz czy jest on uzasadniony celami statutowymi organizacji społecznej. W ocenie Stowarzyszenia, organ trwa w bezczynności skoro nie załatwił sprawy w terminie miesiąca zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. Organ nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi na wniosek, nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, ani o wszczęciu postępowania. Stowarzyszenie zaznaczyło, że od dnia złożenia wniosku upłynęły prawie cztery miesiące, zaś organ w dalszym ciągu nie rozpatrzył wniosku. W ocenie Skarżącego, Kolegium pozostaje zatem w bezczynności, która przy tym miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stowarzyszenie wskazało końcowo, że przyznanie na jego rzecz od SKO sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł zdyscyplinowałoby na tyle organ, że w przyszłości podobnego rodzaju bezczynność nie powinna już zaistnieć. Dodało przy tym, że wymierzenie grzywny nie byłoby aż tak odczuwalne dla organu, bowiem pieniądze z grzywny nadal pozostają w Skarbie Państwa, natomiast pieniądze z sumy pieniężnej przechodzą ze Skarbu Państwa na rzecz konkretnego skarżącego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie, stwierdzając, że skarga jest niedopuszczalna z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych. Organ wskazał, że w związku z faktem niepodjęcia postępowania w sprawie z urzędu, zgodnie z wnioskiem organizacji społecznej, nie rozpoczął się bieg terminu do rozpoznania sprawy. Zdaniem SKO zarzut bezczynności - związany z niezałatwieniem sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych - zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. należy więc uznać za nieuzasadniony. Kolegium zaznaczyło również, że dla przedmiotowej sprawy istotnym jest fakt, że Stowarzyszenie nie jest uczestnikiem postępowania na prawach strony i w związku z brakiem podjęcia postępowania z urzędu, nie stała się uczestnikiem postępowania. W związku z tym, że uprawnionym do wniesienia skargi jest wyłącznie podmiot, który ma w sprawie interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacja społeczne w zakresie jej statutowej działalności, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, skarga Stowarzyszenia jest niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 8 i 9 (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Według art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. sądowej kontroli podlegają postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, która wynika z art. 12 k.p.a., jest obowiązek organów działania sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie zaś z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie. Na podstawie 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1) P.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania. Stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania. Stosownie do § 2 tego przepisu organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania służy zażalenie. Wobec tego bezczynność organu w tym zakresie mogła być przedmiotem kontroli Sądu. Przepisy powyższe nie stawiają jakichś szczególnych wymogów formalnych dla takiego żądania, innych niż dla podania lub wniosku w ogólności. Zresztą jeśli pismo jest dotknięte brakami, organ powinien zadziałać w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a. Skarżące Stowarzyszenie jako stowarzyszenie zwykłe jest organizacją społeczną, o jakiej mowa w ww. przepisie. To zrzeszenie, o którym mowa w art. 40 i nast. ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2261). Analiza treści wniosku z 30 sierpnia 2024 r. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że intencją było żądanie skierowane do SKO jako organu nadrzędnego nad Prezydentem Miasta [...] o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego dotyczącego stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w nim wymienionej, dotyczącej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po zapoznaniu się z Regulaminem Stowarzyszenia dołączonym do wniosku nie powinno budzić wątpliwości umocowanie tej organizacji w zakresie możliwości i uprawnienia do zgłoszenia takiego żądania organowi administracji. Zgodnie z przepisami art. 2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 570 – dalej "ustawa o s.k.o.") w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. SKO w Rzeszowie jest organem właściwym do przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego – nieważnościowego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...]24, której przedmiotem było ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Prezes SKO, stosownie do art. 4 ustawy o s.k.o. jest organem kolegium. W art. 11 tej ustawy zostały określone zadania i obowiązki prezesa kolegium. Stosownie do ust. 1 tego przepisu prezes kolegium kieruje pracami kolegium, a w szczególności: 1) reprezentuje kolegium na zewnątrz; 2) przedkłada, po przyjęciu przez zgromadzenie ogólne kolegium, Prezesowi Rady Ministrów, ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej i sejmikowi województwa roczną informację o działalności kolegium w terminie do końca I kwartału roku następującego po roku objętym informacją; 3) opracowuje projekt regulaminu organizacyjnego kolegium; 4) zgłasza wniosek o ustalenie liczby członków kolegium; 5) ogłasza konkurs na członków kolegium; 6) przewodniczy pracom komisji konkursowej; 7) przedstawia kandydatów na członków kolegium wyłonionych w drodze konkursu; 8) występuje z wnioskami o powołanie i o odwołanie wiceprezesa kolegium oraz członka kolegium; 9) czuwa nad jednolitością orzecznictwa oraz sprawnością pracy kolegium; 10) wyznacza przewodniczących składów orzekających. Z art. 17 ust. 1 ustawy o s.k.o. wynika, że orzeczenia wydawane przez kolegium mają formę decyzji albo postanowień, przy czym zgodnie z art. 18 ust. 1 kolegia orzekają w składzie trzyosobowym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Składowi orzekającemu przewodniczy prezes lub etatowy członek kolegium. Nie ma przepisu szczególnego, który ustanawiałby wyjątek od ww. zasad i uprawniał do jednoosobowego orzekania w postępowaniu nieważnościowym lub w razie odmowy wszczęcia takiego postępowania. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego i nadesłanych akt sprawy wniosek z żądaniem wszczęcia postępowania wpłynął do SKO w Rzeszowie w dniu 30 sierpnia 2024 r. Nie było kwestionowane, że do chwili wyrokowania nie wszczęto postępowania nieważnościowego, ani nie zostało wydane postanowienie o odmowie wszczęcia. Jedynie Wiceprezes SKO udzielił Stowarzyszeniu w piśmie z 6 grudnia 2024r. (nadanym 30 grudnia 2024r., już po wniesieniu skargi) informacji, z której wynika, że Kolegium nie znalazło podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Z przedstawionych wcześniej przepisów k.p.a. i ustawy o s.k.o. wyraźnie wynika, że żądanie wszczęcia postępowania, w tym nieważnościowego powinno zostać formalnie "załatwione" przez Kolegium albo przez wszczęcie postępowania nieważnościowego albo przez wydanie przez ten organ administracji postanowienia o odmowie wszczęcia takiego postępowania (zob. przepisy art. 31 k.p.a.). Jak wcześniej wskazano, zgodnie z kodeksową definicją z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność występuje gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. W przedstawionych okolicznościach, SKO jako organ właściwy do rozpatrzenia żądania Stowarzyszenia nie podjęło działań w żadnej z przewidzianych w art. 31 § 2 k.p.a. formie. Ponieważ nie ma przepisu szczególnego, który ustanawiałby w takiej sprawie jednoosobowy skład kolegium, brak podstaw aby uznać pismo Wiceprezesa SKO z 6 grudnia 2024 r. za postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego w odniesieniu do spraw objętych żądaniem Stowarzyszenia. Brak jakiegokolwiek działania SKO przewidzianego przez prawo w tych okolicznościach, według Sądu przesądza o tym, że zaistniały stan jest bezczynnością organu. To, że przepis art. 31 k.p.a. wprost nie określa terminu na odniesienie się przez Kolegium do żądania wszczęcia postępowania zgłoszonego przez organizację społeczną nie zmienia faktu, że zgodnie z art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. W tej sytuacji znajdują zastosowanie ogólne przepisy art. 35 i art. 36 k.p.a. Brak też podstaw do przyjęcia, że przepis art. 31 k.p.a. nie ma zastosowania do postępowań nadzwyczajnych. W ocenie Sądu, w opisanych okolicznościach sprawy, SKO nie odnosząc się w formie przewidzianej prawem do żądania Stowarzyszenia, dopuściło się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Odpowiedź Wiceprezesa SKO w świetle przedstawionych wcześniej przepisów prawa nie jest żadną z form działania właściwych dla Kolegium w takiej sytuacji. Takie nieformalne, bo pozakodeksowe działanie wówczas, gdy właściwym organem jest Kolegium jako organ nadrzędny nad Prezydentem potwierdzają, że w kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia prawa w sposób rażący. Nie można tracić z pola widzenia, że analogiczny sposób działania w SKO został już oceniony w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z 6 grudnia 2023r., II SAB/Rz 102/23. W niniejszej sprawie ponowiono ten sposób działania mimo, że sąd administracyjny w analogicznej sprawie ocenił stan bezczynności SKO w Rzeszowie jako rażący. Z tego powodu orzeczono jako w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. W związku z powyższym na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązano SKO w Rzeszowie do rozpoznaniu wniosku Skarżącego z 30 sierpnia 2024r. Sąd oddalił wniosek Stowarzyszenia o zasądzenie sumy pieniężnej. Sąd miał na uwadze, że sam fakt bezczynności czy przewlekłości, nawet w stopniu rażącym, nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby taki był zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej kwestii fakultatywne jedynie działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka zależy całkowicie od oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zatem zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Uwzględniając kompensacyjną funkcję środka, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., w postaci przyznania skarżącemu sumy pieniężnej od organu, czyli zrekompensowania uszczerbku wynikającego z nieterminowego działania organu, w kontekście brzmienia powołanego przepisu pozwalającego sądowi na pełną dyskrecjonalność w tej sferze, nie może budzić wątpliwości, że strona skarżąca powinna uzasadnić swoje żądanie w tej materii (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 16.04.2025 r., III SAB/Gd 41/25, LEX nr 3851089). Suma pieniężna stanowi środek o charakterze kompensacyjnym w tym sensie, że ma zrekompensować stronie dolegliwości, niedogodności, negatywne przeżycia, na jakie została ona narażona wskutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (tak wyrok NSA z 25.02.2025 r., III OSK 2204/24, LEX nr 3832722). Mając na względzie powyższe Sąd stwierdził, że Stowarzyszenie nie wykazało, że kompensacja z tytułu stanu bezczynności w niniejszej sprawie ma wynosić 1000 zł. Samo złożenie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej nie oznacza jeszcze, z uwagi na dyskrecjonalne uprawnienie Sądu w tym zakresie, że Sąd jest zobowiązany do zasądzenia sumy pieniężnej w podanej w skardze wysokości. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając od SKO na rzecz Stowarzyszenia kwotę uiszczonego wpisu od skargi. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie 119 pkt 4 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło