II SAB/Rz 27/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Anna Lechowska /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego postanawia odrzucić skargę II SAB/Rz 27/06 U Z A S A D N I E N I E J. S. w skardze i piśmie ją uzupełniającym zakwestionował bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji polegającą na niezałatwieniu jego wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Ze skargi i akt postępowania w sprawie wniosku owego dotyczących wynika , że skarżący – emerytowany policjant zwrócił się pismem z dnia [...] marca 2004r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji o wyjaśnienie losów jego korespondencji prywatnej, tj. egzemplarza autorskiego kwartalnika Policja Nr 1-2/2003 przesłanego przez Wyższą Szkołę Policji w Szczytnie. W postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym na zlecenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. - Naczelnik Inspektoratu Komendanta pismem z dnia [...] marca 2004 r. poinformował go, że wobec nadesłania przesyłki bez imiennego wskazania jej adresata egzemplarz "Policji" wraz z innymi periodykami pozostał w Sekretariacie KWP w R. Wysłanie go przez nadawcę na adres KWP, w R. miast na prywatny adres skarżącego było następstwem nie powiadomienia nadawcy , że skarżący przeszedł emeryturę . Pismo to zawierało ocenę, że występowanie w tych okolicznościach do Komendanta nie było właściwe. W następstwie tego pisma skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji z pismem oceniającym udzieloną odpowiedź, jako złośliwą i zawierającym wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec osoby winnej zaniedbań, następstwem których może być naruszenie tajemnicy korespondencji , ukrycie dokumentu przed adresatem, bądź przywłaszczenie rzeczy o wartości niemajątkowej W odpowiedzi na nie Naczelnik Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w R. pismem z dnia [...] kwietnia 2004r. o Nr [...] poinformował skarżącego o losach przesyłki , wyjaśnił, ze nosiła ona cechy korespondencji służbowej, stąd nie można mówić o naruszeniu dóbr osobistych ( tajemnica korespondencji) a stawianie zarzutów o ukryciu dokumentu, czy przywłaszczenia rzeczy ruchomej przedstawiającej wartość niemajątkową jest pozbawione racjonalnych podstaw. Wniosek zatem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego został uznany za bezprzedmiotowy, jako że skarżący nie posiada przymiotu pokrzywdzonego, który to podmiot może domagać się w świetle art. 134 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Jednocześnie poinformowano skarżącego o odesłaniu mu egzemplarza kwartalnika "Policja" i wyrażono ubolewanie z powodu zaistniałego nieporozumienia. Skarżący złożył na to pismo zażalenie do Komendanta Głównego Policji, traktując je jako postanowienie . Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r. Komendant Główny Policji stwierdził niedopuszczalność zażalenia na wspomniane wyżej pismo, uzasadniając swe stanowisko faktem, że nie nosi ono charakteru postanowienia w rozumieniu art. 135 ust. 2 ustawy o Policji i art. 1 pkt 1 i 107 §1 kpa. Wyraził także pogląd, że pismo J. S. wszczęło postępowanie w przedmiocie dopuszczalności wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Postępowanie dyscyplinarne może być bowiem zgodnie z art. 134 ust. 2 wszczęte na wniosek pokrzywdzonego. Procedura zatem w sprawie winna zkończyc się indywidualnym aktem w formie postanowienia. Na postanowienie Komendanta Głównego Policji J. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie datowaną na 6 lipca 2004r. Następnie pismem z dnia [...] lipca 2004r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji o usuniecie naruszeń prawa w sprawie poprzez wydanie stosownego postanowienia. W odpowiedzi na nie pismem z dnia [...] sierpnia 2004r. poinformowano skarżącego , że jego wniosek w tej kwestii zostanie rozpatrzony po otrzymaniu materiałów pozostających w dyspozycji Komendy Głównej Policji. Skarżący, kolejnym pismem złożył zażalenie na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji do Komendanta Głównego Policji, które to zażalenie zostało Komendantowi Głównemu przekazane przez KWP w R. pismem z dnia [...] września 2004r., o czym poinformowano skarżącego. W dniu 19 października 2004r. złożył on opisaną wyżej skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji do tutejszego Sądu domagając się spowodowania doręczenia mu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w sprawie bezprawnego zatrzymania prywatnej korespondencji. W uzasadnieniu skargi opisał dotychczasowy stan sprawy i zaznaczył, że do chwili jej wniesienia nie otrzymał postanowienia załatwiającego jego wniosek, podejrzewa zatem, że nie zostało ono wydane. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania a nadto z ostrożności procesowej wniósł o odrzucenie skargi. W jego uzasadnieniu opisał dotychczasowy przebieg sprawy i zaznaczył, że o wydaniu przez Komendanta Głównego Policji postanowienia z dnia [...] czerwca 2004r. dowiedział się z pisma z dnia [...] października 2004r. nadesłanego z Gabinetu Komendanta Głównego Policji a informującego go o przekazaniu akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz ze skargą J. S. na to postanowienie. Brak dostępu do akt uniemożliwił załatwienie pisma skarżącego z dnia [...] lipca 2004r., o czym poinformowano go pismem z [...] sierpnia 2004r. W piśmie tym nie określono daty załatwienia sprawy, jako że wobec zawiśnięcia sporu przed WSA w Warszawie nie było to możliwe. Brak akt i informowanie skarżącego o tym fakcie czyni zarzuty skargi w przedmiocie bezczynności nieuzasadnionymi. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało zawieszone postanowieniem Sądu z dnia 11 lutego 2005r. do czasu rozstrzygnięcia sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2004r., opisane wyżej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2005r. oddalił skargę J. S. na to postanowienie. W dniu 22 marca 2006r. skarżący złożył wniosek o podjecie zawieszonego postępowania, co nastąpiło postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2006r. - po zwrocie akt z Prokuratury Rejonowej w R., gdzie przekazano je w dniu 6 lipca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Podług § 2 tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W myśl § 3 tego przepisu , sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Ze sformułowania zacytowanego przepisu art. 3 § 2 pkt 8 wynika , że skarga na bezczynność dopuszczalna jest tylko w odniesieniu do postępowań, w których wydawane są decyzje i postanowienia wskazane w pkt 1-3 oraz w sprawach , których mogą być wydawane akty lub czynności przewidziane w pkt 4. W odniesieniu do spraw, w których mogą być wydawane akty wymienione w pkt 5,6,7, skarga do sądu na bezczynność nie przysługuje. Nie służy ona również w sprawach, w których sądowa kontrola wynika z ustawy szczególnej, chyba że co innego wynika z tej właśnie ustawy. ( patrz; post. NSA W-wa z 16.09.2004, OSK 247/04, ONSAiWSA 2004/2/30) Skarżący kwestionuje bezczynność organów Policji polegającą na nie wydaniu postanowienia o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z jego wniosku. Kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów reguluje ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2002r. Nr 7 poz. 58, ze zm.) a w szczególności przepisy zawarte w rozdziale 10 tej ustawy zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów. Odpowiedzialność dyscyplinarna łączy się ze szczególnym charakterem niektórych zawodów oraz zasadami funkcjonowania konkretnych korporacji zawodowych. Ukształtowane w ich ramach reguły deontologiczne ukierunkowane są przede wszystkim na obronę honoru i dobra zawodu. Stąd też odpowiedzialność ta łączy się z czynami, które honor ów i dobro naruszają. Czyny te, podobnie jak tryb postępowania dyscyplinarnego określane są w ustawach normujących wykonywanie zawodów, z którymi odpowiedzialność taka jest związana.. Ustawy te określają również środki zaskarżenia od orzeczeń dyscyplinarnych, do rozpatrzenia których najczęściej właściwe są sady karne. Niektóre jednak pragmatyki służbowe przewidują w tym zakresie właściwość sadów administracyjnych. Do takich należy ustawa o Policji, w której z dniem 19 października 2001r. wprowadzono do art. 139 zmianę ustanawiającą prawo skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na orzeczenia kończących postępowanie dyscyplinarne. Od dnia 29 listopada 2003r. prawo do skargi zapisane jest w art. 138 ustawy o Policji, który stanowi, że od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zapis ów stwarza podstawę do przyjęcia właściwości sądu administracyjnego na zasadzie art. 3 §3 P.p.s.a. ( patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz Bogusław Dauter B. Gruszczyński , A. Kabat M. Niezgódka – Medek - Zakamycze 2005r. str. 33). Art. 138 ustawy o Policji ogranicza przedmiotowo możliwość zaskarżenia aktów wydawanych w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów do orzeczeń i postanowień kończących to postępowanie. Nie przewiduje on, ani inny przepis ustawy skargi na bezczynność przełożonego dyscyplinarnego w postępowaniu dyscyplinarnym, co w zestawieniu z brzmieniem art. 3 §2 pkt 8 i § 3 P.p.s.a. prowadzi do konkluzji, iż skarga do sądu na bezczynność w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów, (w tym także w kwestii wydania postanowienia o wszczęciu lub odmowie wszczęcia takiego postępowania) nie przysługuje. Zgodnie z art. 58 §1 pkt 1 P.p.s.a, Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z przytoczonych wyżej względów Sąd odrzucił skargę.