II SAB/Rz 28/19
WyrokWSA w Rzeszowie2021-02-23
Skład orzekający: Maciej Kobak, Marcin Kamiński, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę na bezczynność organu, w szczególności w związku z rzekomym pozbawieniem możliwości działania, brakiem należytej reprezentacji, rozpatrzeniem sprawy w trybie uproszczonym, odmową ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz udziałem w składzie sądu sędziego podlegającego wyłączeniu?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym było dopuszczalne, odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu była legalna i poprzedzona kontrolą instancyjną, a sędzia orzekający w sprawie nie podlegał wyłączeniu z mocy prawa. Kwestie dotyczące statusu strony i wadliwości postępowania zostały już rozstrzygnięte w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem oddalającym jej skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie niewykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jako podstawy wznowienia wskazała pozbawienie możliwości działania, brak należytej reprezentacji, rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym, odmowę przyznania prawa pomocy w postaci pełnomocnika z urzędu oraz udział w składzie sądu sędziego podlegającego wyłączeniu. Skarżąca podniosła również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w postępowaniu dotyczącym decyzji podziałowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M. W. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 24 października 2018 r. sygn. II SAB/Rz 65/18 - skargę oddala -
Wyrokiem z dnia (...) października 2018 r., sygn. akt II SAB/Rz 65/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M.W. (dalej w skrócie: "skarżąca") na bezczynność Wójta Gminy polegającą na niewykonaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) kwietnia 2013 r., nr (...)
Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 23 marca 2019 r.
Skarżąca w dniu (...) marca 2019 r. wniosła skargę o wznowienie powyższego postępowania sądowoadministracyjnego wskazując następujące podstawy wznowienia:
1) art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2018 r., poz. 1302 z późn. zm., dalej w skrócie: “p.p.s.a.") z uwagi na to, że skarżąca pozbawiona była możliwości działania, nie była należycie reprezentowana, sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym, jak również pomimo sytuacji finansowej, zdrowotnej i osobistej skarżącej, odmówiono jej przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej;
2) art. 271 pkt 1 p.p.s.a. ze względu na fakt, że w składzie Sądu brał udział Sędzia Jerzy Solarski podlegający wyłączeniu z mocy prawa (art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a.), albowiem w dniu (...) lipca 2017 r. wydał on postanowienie w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 595/17 o odrzuceniu skargi skarżącej na Wójta Gminy w przedmiocie niewykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) kwietnia 2013 r., nr (...)
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez przyjęcie że skarżąca nie posiada interesu prawnego w sprawie i nie może mieć statusu strony postępowania podziałowego, pomimo, że w wyniku podziału skarżąca została pozbawiona dotychczasowego dostępu do drogi publicznej, a ponadto naruszono dotychczasowe granice pomiędzy działkami dzielonymi a sąsiednimi nieruchomościami – w oparciu o przedstawiony materiał dowodowy i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2236/14;
4) naruszenie przepisów prawa procesowego, a w konsekwencji poczynienie wadliwych ustaleń faktycznych i wadliwych interpretacji przepisów prawa, bowiem decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) kwietnia 2013 r. nr (...) została uchylona decyzja Wójta Gminy z dnia (...) maja 2012 r. odmawiająca uchylenia decyzji własnej z dnia (...) maja 2008 r. nr (...) wskazano uchybienia oraz nakazano w toku ponownego rozpatrywania, aby organ I instancji - doręczył prawidłowo – tj. zgodnie z regułami k.p.a. kwestionowaną przez skarżącą decyzję administracyjną, natomiast dowody tych doręczeń dołączył do akt administracyjnych sprawy, gdyż w aktach administracyjnych sprawy nr (...) brak jest jakichkolwiek dowodów doręczenia kwestionowanej przez skarżącą decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje:
W pierwszej kolejności Sąd podaje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ).
Skarga o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest szczególną instytucja procesową, która pozwala wzruszyć prawomocne orzeczenie, gdy postępowanie,
w następstwie którego orzeczenie to wydano obarczone jest wadami kardynalnymi, skutkującymi uznaniem, że w demokratycznym państwie prawa nie może ono funkcjonować w obrocie prawnym.
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
w sprawie o sygn. II SAB/Rz 65/18, w której wyrokiem z dnia 24 października 2018 roku Sąd oddalił skargę na bezczynność Wójta Gminy polegającą na niewykonaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) kwietnia 2013 r., nr (...). Wyrok jest prawomocny.
Dla jasności wywodu Sąd przypomni, że ostateczną decyzją Wójta Gminy z (...) maja 2008 r., po rozpatrzeniu wniosku M.B
i M.B. zatwierdzono podział stanowiących ich własność działek
nr 159/9 i 159/13 położonych w P. gm. [...] na działki nr 159/14, 159/15, 159/16, 159/17 i 159/18. Wnioskiem z dnia 24sierpnia 2011 r. skarżąca zwróciła się
o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją wskazując, że jako właścicielka działki bezpośrednio przyległej do podzielonych działek nie brała w nim udziału, mimo że spełniała warunki do uznania za stronę tego postępowania.
Postanowieniem z dnia 18 października 2011 r. wójt wznowił postępowanie, po czym decyzją z [...] maja 2012 r. odmówił uchylenia decyzji z (...) maja 2008 r. uznając, że skarżąca nie może być uznana za stronę postępowania podziałowego działek nr 159/9 i 159/13, zatem nie może również skutecznie domagać się w wyniku wznowienia postępowania zmiany decyzji podziałowej. Na skutek odwołania skarżącej, SKO decyzją z (...) kwietnia 2013 r. uchyliło w całości decyzję wójta z [...] maja 2012 r. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, wójt decyzją z [...] lipca 2013 r. kolejny raz odmówił uchylenia (we wznowionym postępowaniu) swej decyzji z [...] maja 2008 r.
Rozpoznając sprawę bezczynności Wójta Gminy w sprawie II SAB/Rz 65/18 Sąd oddalił skargę przyjmując, że skoro po decyzji kasacyjnej SKO z dnia (...) kwietnia 2013 roku wójt, przed wniesieniem skargi na bezczynność do Sądu, załatwił sprawę wydając decyzję z [...] lipca 2013 roku, bezczynność nie zachodziła.
Od decyzji wójta skarżąca wniosła odwołanie. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 roku SKO utrzymało ją w mocy. Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2015 roku, sygn. akt II SA/Rz 138/14 tutejszy Sąd uchylił decyzję SKO z dnia [...] listopada 2013 oraz wójta z dnia [...] lipca 2013 roku, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem
z dnia 18 maja 2018 roku, sygn. I OSK 1697/16 uchylił wyrok tutejszego sądu z dnia 28 grudnia 2015 roku i skargę oddalił. Finalnie więc sprawa wznowienia postępowania od decyzji podziałowej z dnia (...) maja 2008 roku została prawomocnie zakończona – odmową jej uchylenia.
Formułując podstawy wznowienia skarżąca powołała art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Wskazała, że była pozbawiona możliwości działania, nie była należycie reprezentowana, sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym, jak również pomimo sytuacji finansowej, zdrowotnej i osobistej skarżącej, odmówiono jej przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Sąd wyjaśnia, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ust. 1 pkt 4 p.p.s.a., który wprost upoważnia do rozpoznania skarg na bezczynność w tym trybie. O naruszeniu prawa skutkującym wyłączenie bądź ograniczenie możliwości działania w sprawie mówić więc nie można.
Skarżąca ubiegała się o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Sąd przyznał natomiast skarżącej zwolnienie od kosztów odmówił jednak ustanowienia fachowego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 marca 2019 roku, sygn. I OZ 276/19 oddalił zażalenie na postanowienie w tym przedmiocie. Odmowa ustanowienia skarżącej fachowego pełnomocnika została więc rozstrzygnięta legalnie, w oparciu o ustawowe kryteria i z zachowaniem instancyjnej kontroli zażaleniowej. I w tym wypadku o pozbawieniu możliwości działania, bądź nienależytej reprezentacji mówić nie można.
Skarżąca powołała się również na art. 271 pkt 1 p.p.s.a. ze względu na fakt, że w składzie Sądu brał udział sędzia Jerzy Solarski podlegający wyłączeniu z mocy prawa - art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., gdyż w dniu 14 lipca 2017 r. wydał postanowienie w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 595/17 o odrzuceniu skargi skarżącej na Wójta Gminy w przedmiocie niewykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) kwietnia 2013 r., nr (...).
Zgodnie z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych
w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 595/17 sędzia Jerzy Solarski odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skarżąca na podstawie art. 157 § 7 p.p.s.a. wniosła skargę na Wójta Gminy w przedmiocie niewykonania decyzji SKO z dnia (...) kwietnia 2013 r., uchylającej w całości decyzję Wójta Gminy z dnia (...) maja 2012 r. Sąd zwrócił uwagę, że tryb przewidziany
w art. 157 p.p.s.a. dotyczy niewykonania wyroków sądowych, a nie decyzji kasacyjnych organu II instancji.
Z powyższego wynika, że przesłanki określone w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. nie zachodzą.
Dalsze podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące wadliwości przyjęcia, że nie posiada ona statusu strony w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym decyzji podziałowej z maja 2008 roku oraz naruszenia przepisów procesowych
w tym postępowaniu nie mogą stanowić podstawy wznowieniowej. Kwestie te zostały już ostatecznie przesądzone wyrokiem NSA z dnia 18 maja 2018 roku, sygn. I OSK 1697/16.
W tym stanie rzeczy, rozpoznając sprawę w granicach podstaw wznowieniowych Sąd skargę oddalił – art. 282 § 1 i § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło