II SAB/Rz 30/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-07-12
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Paweł Zaborniak, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rektor uczelni wyższej jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku doktoranta o umorzenie nienależnie pobranych stypendiów w drodze decyzji administracyjnej, a w konsekwencji, czy jego brak działania w tej sprawie stanowi bezczynność organu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę na bezczynność Rektora, uznając, że Rektor nie był zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o umorzenie nienależnie pobranych stypendiów w drodze decyzji administracyjnej. Należności z tytułu nienależnie pobranego stypendium nie są należnościami publicznoprawnymi, a ich umorzenie nie podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego ani ustawy o finansach publicznych. Brak działania Rektora w tej sprawie nie stanowi bezczynności organu administracji publicznej w rozumieniu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Skarżący, doktorant, pobierał stypendia specjalne i socjalne. Po rezygnacji ze studiów został zobowiązany do zwrotu części stypendiów jako nienależnie pobranych, z uwagi na jednoczesne pobieranie świadczeń na innej uczelni. Po odmowie rozłożenia należności na raty, skarżący złożył wniosek o umorzenie należności. Wobec braku odpowiedzi Rektora na ten wniosek, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Rektora. Rektor argumentował, że sprawa ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kontroli sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi S. L. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o umorzenie nienależnie pobranych stypendiów I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz adwokat E. D. wynagrodzenie w kwocie 492 zł /słownie: czterysta dziewięćdziesiąt dwa złote/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 400 zł /słownie: czterysta złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 92 zł /słownie: dziewięćdziesiąt dwa złote/.
Przedmiotem skargi S.L. jest bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] (dalej "Rektor") w sprawie rozpoznania wniosku o umorzenie nienależnie pobranych stypendiów.
Na wniosek skarżącego z dnia 5 października 2015 r. będącego doktorantem na kierunku "Historia" Wydziału Socjologiczno - Historycznego Uniwersytetu [...] o przyznanie stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych w roku akademickim 2015/2016 decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu [...] przyznał świadczenie pomocy materialnej w formie stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych. Przyznane stypendium wynosiło 380,00 zł miesięcznie i miało być wypłacane w okresie od 1 października 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. Jednocześnie skarżący wnioskiem z dnia 5 października 2015 r. zwrócił się o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w Domu Studenckim lub obiekcie innym niż Dom Studencki. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] ww. organ przyznał skarżącemu stypendium socjalne w zwiększonej wysokości, które wynosiło 600,00 zł miesięcznie i zostało przyznane na okres od 01 października 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. Uniwersytet [...] wypłacił skarżącemu łącznie kwotę 3.920,00 zł tytułem stypendium socjalnego oraz stypendium dla osób niepełnosprawnych. Wypłaty dokonywane były przez okres czterech miesięcy po 980,00 zł i obejmowały stypendia za miesiąc październik, listopad, grudzień 2015 r. oraz styczeń 2016 r. Skarżący pismem z dnia 27 grudnia 2015 r. złożył rezygnację z uczestnictwa w studiach doktoranckich prowadzonych na Uniwersytecie [...], w związku z czym decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. został skreślony w listy doktorantów Uniwersytetu [...] Pismem z dnia 2 marca 2016 r. Rektor [...] zobowiązał S.L. do zwrotu kwoty 2940 zł tytułem nienależnie pobranych świadczeń pomocy materialnej w okresie października do stycznia 2016 r. (z pominięciem jednego miesiąca za który skarżący dokonał już zwrotu) w związku z równoczesnym pobieraniem tego rodzaju świadczenia na Uniwersytecie Pedagogicznym im. im. [...] w [...] w związku z podjęciem studiów doktoranckich na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Pedagogicznego na kierunku "Nauka o polityce", co jest sprzeczne art. 184 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1842 ze zm., dalej "u.P.os.w.")
Pismem z dnia 7 marca 2016 r. S.L. zwrócił się do Rektora o rozłożenie tej kwoty na 24 comiesięczne raty. W odpowiedzi pismem z dnia 23 marca 2016 r. Rektor odmówił skarżącemu rozłożenia należności na 24 raty wskazując, że Fundusz pomocy materialnej podlega rozliczeniu do końca danego roku akademickiego. Wobec czego zobowiązał skarżącego do zwrotu stypendium w terminie do 30 czerwca 2016 r. (termin ten został podtrzymany w piśmie z dnia 5 kwietnia 2016 r.).
Pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. skarżący zwrócił się do Rektora o umorzenie w całości spornej kwoty na podstawie art. 64 w zw. z art. 67 i art. 55 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. nr 57 poz. 1240) wraz z odsetkami i innymi należnościami pochodnymi.
W dniu 7 lipca 2016 r. do skarżącego zostało skierowane ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty, a następnie wobec bezskutecznego upływu zakreślonego terminu do zapłaty długu, w dniu 29 września 2016 r. Sąd Rejonowy w [...] Wydział I Cywilny wydał w dniu 26 października 2016 r. nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (sygn. akt: [...]) zobowiązujący skarżącego do zapłaty kwoty 2.940,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 maja 2016 r. do dnia zapłaty, oraz kosztami procesu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S.L. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił Rektorowi bezczynność polegającą na niewydaniu decyzji w przedmiocie wniosku o umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranych stypendiów oraz niepodjęciu żadnych czynności zmierzających do jej wydania.
Działaniom Rektora zarzucił naruszenie.
I. przepisów postępowania administracyjnego tj.:
- art. 6, 7, 8 i 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") poprzez uchybienie przepisom prawa i praworządności, działanie w sposób opieszały, a także niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli mając na względzie zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa ora świadomości i kultury prawnej obywateli,
- art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji w sprawie z wniosku o umorzenia nienależnie pobranych stypendiów niezwłocznie, nie później niż w terminie 1 miesiąca, tym samym niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki,
- art. 36 k.p.a. poprzez niedochowanie obowiązku zawiadomienia skarżącego oj przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie załatwienia sprawy.
II. przepisów prawa materialnego tj. art. 66 ust. 2 u.P.o.s.w. poprzez niewydanie decyzji, mimo, że na mocy tego przepisu Rektor uczelni publicznej podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących uczelni.
W związku z powyższym wniósł o
stwierdzenie bezczynności Rektora polegającej na niewydaniu decyzji w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych stypendiów oraz niepodjęciu żadnych czynności, zmierzających do jej wydania,
stwierdzenie, że bezczynność Rektora miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
zobowiązanie Rektora do rozpatrzenia wniosku skarżącego w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń i wydanie] tym zakresie decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia przez sąd organowi akt niniejszej sprawy,
zasądzenie na rzecz adwokat E.D. kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nieopłaconych tak w całości jak i w części według norm prawem przepisanych,
dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści uzasadnienia okoliczność: zaistniałego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego, faktu złożenia przez skarżącego wniosku o umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranych stypendiów, wezwania przez skarżącego Rektora do usunięcia naruszenia prawa, pozostawienia wniosku bez rozpoznania i niepodjęcia w tym zakresie żadnych czynności zmierzających do załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie.
Nadto wniósł o zobowiązanie Rektora do przedłożenia akt osobowych skarżącego, na okoliczność wpływu pism skarżącego oraz pozostawienia jego wniosków o umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń bez rozpoznania i nie podjęcia żadnych czynności w toku postępowania wszczętego na skutek w/w wniosków.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że już w piśmie z dnia 7 marca 2016 r. wskazał, że nie pobierał dwóch tego samego rodzaju świadczeń pomocy materialnej na więcej niż jednym kierunku niemniej jednak wykazując się chęcią polubownego załatwienia sprawy i dobrą wolą wskazał, że jest gotów zapłacić kwotę 2940 złotych, jednak ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną poprosił o rozłożenie należności na raty, co jednak spotkało się z odmową. Strony wymieniły obszerną korespondencję, jednak Prororektor ds. Studenckich i Kształcenia U [...] nie odniósł się ponownie do kwestii ewentualnego rozłożenia kwoty 2940 złotych na raty. Mimo, że skarżący dążył do polubownego załatwienia sprawy, to z uwagi na liczne przeszkody natury materialnej, zdrowotnej oraz nieszczęścia, które go spotkały w życiu - nie był w stanie spłacić żądanej kwoty nawet w ratach. Dlatego pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. wniósł o umorzenie kwoty 2940 złotych wraz z odsetkami oraz innymi należnościami pochodnymi. Skarżący do wniosku załączył liczne dowody potwierdzające jego sytuację finansową i życiową. Wobec braku odzewu ze strony Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia skarżący w dniu 14 lipca 2016 r. przesłał przedmiotowy wniosek drogą elektroniczną oraz ponownie listownie z adnotacją "pro memoria" końcem sierpnia 2016 roku. Bezsporny pozostaje zatem fakt, że skarżący złożył do Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia wniosek o umorzenie należności z tytułu rzekomo nienależnie pobranych świadczeń pomocy materialnej w dniu 20 czerwca a następnie w dniu 14 lipca 2016 r. i końcem sierpnia 2016 r. Do dnia złożenia przedmiotowej skargi, wnioski te nie zostały w żaden sposób rozpatrzone.
Skarżący wyczerpał tryb właściwy do wniesienia skargi w niniejszej sprawie , bowiem pismem z dnia 3 października 2016 r. w trybie art. 37 k.p.a., wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozpatrzeniu w terminie wniosku z dnia 20 czerwca 2016 r. o umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranych stypendiów.
W odpowiedzi na skargę Rektor reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o jej oddalenie. Streścił przebieg dotychczasowego postępowania. Wyjaśnił, że uzyskanie informacji o jednoczesnym pobieraniu stypendium doktoranckiego z tytułu studiów na Uniwersytecie [...] oraz na Uniwersytecie Pedagogicznym im. [...] w [...] obligowało organ do wystąpienie z żądaniem jego zwrotu na podstawie art. 184 w zw. z art. 199 ust. 4 u.P.os.w. Skarga zdaniem Organu jest w całości niezasadna z uwagi na fakt, że nie należy do kognicji sądów administracyjnych bowiem nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Skoro organ w świetle obowiązujących przepisów nie był zobowiązany do rozpatrzenia wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranych stypendiów, a tym bardziej do wydania w tym zakresie jakiegokolwiek władczego rozstrzygnięcia — decyzji, to nie dopuścił się bezczynności. Powyższe wynika z faktu, że sprawa zadłużenia skarżącego, jakie posiada on w stosunku do Uniwersytetu [...], jak i związany z tym wniosek o umorzenie zadłużenia, ma charakter cywilnoprawny, nie zaś administracyjny - tak jak błędnie uznaje Skarżący. Z tej też przyczyny Rektor nie był zobowiązany do wypowiedzenia się co do wniosku skarżącego o umorzenie zadłużenia (chociaż wcześniej kilkukrotnie odmawiał skarżącemu rozłożenia zadłużenia na raty), stosowania do jego rozpatrzenia przepisów postępowania administracyjnego i określonych tak terminów załatwienia sprawy. Organ również podkreślił, że należność, której zapłaty domaga się Uniwersytet [...] od skarżącego, nie jest niepodatkową należnością budżetową o charakterze publiczno-prawnym, tym samym nie ma zastosowania tryb umarzania należności określony w ustawie o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870, ze zm.), jest ona należnością cywilno-prawną wynikającą z przepisów o nienależnym świadczeniu. Powyższe jednoznacznie dowodzi tego, że niniejsza sprawa nie może zostać poddana kontroli sądu administracyjnego i skarga winna ulec oddaleniu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że zważywszy na autonomię szkół wyższych "decyzja organów uczelni" nie może być utożsamiana z decyzjami organów administracji. Słusznie w skardze skarżący podnosi, że Uniwersytet jest zakładem administracyjnym, co oznacza, że jest jednostką organizacyjną nie będącą organem państwowym ani organem samorządu, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych. Organy uczelni mogą wykonywać władztwo zakładowe wyłącznie w oparciu o przepisy prawa i wyłącznie wobec uczestników zakładu.
Skarżący w dniu złożenia wniosku o umorzenie zaległości wynikających z nienależnie pobranych świadczeń pomocy materialnej nie był uczestnikiem zakładu, jakim jest Uniwersytet [...], bowiem na skutek decyzji o skreśleniu go z listy doktorantów Uniwersytetu [...] wskutek rezygnacji ze studiów doktoranckich - utracił on wszelkie prawa i obowiązki wynikające z posiadania statusu doktoranta. Z art. 207 ust. 1 i 2 u.P.os.w. wynika obowiązek odpowiedniego stosowania przez Rektora przepisów kodeksu postępowania cywilnego w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów. Przytoczony przepis a contrario wprowadza również zasadę, że w przypadku osób nie będących studentami czy doktorantami Rektor nie ma żadnych obowiązków czy uprawnień wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczących terminów załatwiania sprawy. Rektor nie jest w żaden sposób uprawniony do nakładania praw i obowiązków na osoby pozostające poza strukturami i zasięgiem uczelni. Wskutek rezygnacji przez skarżącego ze studiów doktoranckich na Uniwersytecie [...], odpadła podstawa do żądania rozpoznania wniosku skarżącego o umorzenie zaległości w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (o ile w ogóle w takim przypadku istniał taki obowiązek).
Skarżący również bezzasadnie zarzuca organowi naruszenie art. 66 ust. 2 u.P.os.w. z. poprzez niewydanie decyzji na skutek wniosku skarżącego. Rektor podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących uczelni, jednakże nie oznacza to, że ma wydawać w tym zakresie zawsze decyzje w trybie postępowania administracyjnego - zobowiązanie takie ww. ustawa nakłada wyłącznie w art. 207 ust. 1, w pozostałym zakresie brak jest takiego obowiązku. Rektor jako osoba zarządzająca mieniem uczelni, która dysponuje środkami publicznymi co do zasady powinien powstrzymywać się od dokonywania umorzenia należności uczelni przypadających jej od dłużników. Zwolnienie dłużnika z długu w całości lub części może być dokonywane wyłącznie w oparciu o przepisy prawa cywilnego w sytuacjach wyjątkowych (jeżeli po stronie dłużnika istnieją racjonalne i udowodnione podstawy do zastosowania takiej instytucji) i musi być zgodne z zasadą oszczędności i celowości wydatkowania środków publicznych obowiązują. W niniejszej sprawie Rektor nie dopatrzył się takich okoliczności, zwłaszcza w kontekście faktu, że skarżący jednocześnie pobierał świadczenia pomocy materialnej na dwóch uczelniach, do czego nie był uprawniony i z czego doskonale zdawał sobie sprawę.
Pełnomocnik skarżącego w obszernej replice względem odpowiedzi na skargę, podtrzymał dotychczas wyrażane stanowisko i poparł je stosownymi poglądami judykatury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga została przez Sąd oddalona, bowiem nie okazała się zasadna.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga została rozpoznana przez WSA w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Bezczynność organu administracji publicznej to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak NSA w wyroku z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji. Prawo do dobrej administracji wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1). Jednym z fundamentalnych elementów tego prawa jest w myśl art. 41 ust. 1 tej Karty, prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.
Podkreślić ponownie należy, że z nielegalną postacią bezczynności organu mamy do czynienia wyłącznie wówczas gdy na organie z mocy obowiązujących regulacji publicznoprawnych ciąży prawny obowiązek wykorzystania kompetencji administracyjnych w postaci decyzji administracyjnej, postanowienia czy też innego rodzaju aktu lub czynności (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Innymi słowy, nie można przypisać organowi bezczynności, jeżeli w systemie prawa nie istnieje norma prawna nakazująca mu władcze ustosunkowanie się do żądań podmiotu administrowanego.
Wskazać też należy, iż zasadniczo relacje pomiędzy studentem a uczelnią dotyczące stypendiów wpisują się w treść stosunku administracyjnoprawnego tj. stosunku zakładowego, jaki łączy użytkownika i zakład administracyjny jakim jest niewątpliwie uczelnia. Słusznie pełnomocnik skarżącego zwraca uwagę na uchwałę SN z 22 października 2010 r., III CZP 74/10, LEX, gdzie uznano, że wszystkie kwestie związane ze stosunkiem administracyjnoprawnym łączącym szkołę wyższą i uczestnika studiów doktoranckich należą do drogi administracyjnej. Za sprawę administracyjną należy uznać również zobowiązanie do zwrotu pobranego stypendium, gdyż obowiązek byłego uczestnika tych studiów ma źródło w stosunku administracyjnoprawnym i decyzji organu szkoły wyższej. Wynika stąd, że chociaż przedmiotem tej decyzji jest świadczenie pieniężne, należące co do zasady do sfery prawa cywilnego, to określenie tego obowiązku decyzją administracyjną wyłącza go z zakresu pojęciowego sprawy cywilnej i dopuszczalności drogi sądowej.
Sąd podzielił stanowisko Organu co do tego, że nie był on bezczynny w rozpoznaniu wniosku o umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranego stypendium doktoranckiego. O tej bezczynności nie świadczy jednak to, że jak podnosi Rektor U [....] skarżący w chwili złożenia wniosku o umorzenie nienależnie pobranego stypendium nie był już studentem studiów doktoranckich. Z uwagi na ciążący na skarżącym obowiązek zwrotu kwot nienależnie pobranego stypendium, nadal łączy go z uczelnią stosunek administracyjnoprawny. Dlatego o oddaleniu skargi nie zadecydował brak statusu użytkownika zakładu administracyjnego.
WSA zobowiązany był do oddalenia skargi, bowiem w aktualnym stanie prawnym nie istnieje norma prawna obligująca Rektora Uczelni Wyższej do rozpoznania wniosku o umorzenie nienależnie pobranego stypendium. Takiej normy nie zawierają przepisy u.P.os.w. oraz regulacje wydane na jej podstawie w postaci rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz.U. z 2016 r., poz. 558). Również analiza aktu wewnętrznego U [...] w postaci Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla doktorantów Uniwersytetu Rzeszowskiego nie pozwala na wyprowadzenie normy mogącej stanowić podstawę zgłoszonego przez skarżącego żądania.
W pełni wypada zgodzić się ze stanowiskiem Rektora U [...], że należności o jakich tu mowa nie odpowiadają pojęciu niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym. Należności z tytułu nienależnie pobranego stypendium nie są bowiem w myśl art. 60 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1870, ze zm.; zwana dalej u.f.p.), dochodami budżetu państwa, budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychodami państwowych funduszy celowych. Kwoty tej należności przysługują uczelni wyższej która jej wypłaciła, a więc odrębnej od państwa osobie prawnej. Tymczasem w myśl art. 64 ust. 1 u.f.p. instytucji umorzenia mogą podlegać wyłącznie należności, o jakich mowa w art. 60 tej ustawy. Dlatego Rektor nie miał jakichkolwiek kompetencji administracyjnoprawnych, aby na mocy art. 67 ust. 1 u.f.p. załatwić wniosek skarżącego poprzez wydanie decyzji administracyjnej w wyniku zastosowania przepisów K.p.a. czy ordynacji podatkowej. Ponadto, ponieważ nienależnie pobrane stypendium doktoranckie nie jest opłatą, o jakiej mowa w art. 2 § 2 ordynacji podatkowej, to nie mogło być również mowy o stosowaniu w niniejszej sprawie przepisów Działu III tej ustawy.
Reasumując, skarżący niesłusznie zarzuca Rektorowi U [...] bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku o umorzenie nienależnie pobranych stypendium, bowiem obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości ich umarzania poprzez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Milczenie Organu miało miejsce, jednak nie w postaci wymagającej interwencji sądu administracyjnego. W tej sytuacji, zarzuty skargi nie mogły zostać uznane za zasadne a w konsekwencji WSA nie miał podstaw, aby na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. zobowiązywać Organ do wydania w określonym terminie aktu lub do dokonania czynności.
Z tych przyczyn skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie z tytuły udzielonej pomocy prawnej na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. O podwyższeniu opłaty adwokackiej zadecydowała ocena nakładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia stanu prawnego sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło