II SAB/Rz 31/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-08-03

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która posiada oszczędności i dom o znacznej wartości, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Strona, która posiada oszczędności oraz nieruchomość o znacznej wartości, a jej dochody nie są rażąco niskie, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Ciężar dowodu wykazania niemożności poniesienia kosztów spoczywa na stronie składającej wniosek.
Stan faktyczny
Skarżący A.Z. i I.Z. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, argumentując trudną sytuacją materialną, chorobami i niskimi emeryturami. Wskazali, że posiadają dom jednorodzinny o wartości ok. 150.000 zł, oszczędności w kwocie 3.000 zł oraz ponoszą znaczne wydatki na utrzymanie, ogrzewanie, leczenie i bieżące potrzeby. Wniosek został złożony po odrzuceniu ich skargi na bezczynność Starosty w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. i I.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SAB/Rz 31/17 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie A.Z. i I.Z. (dalej: Skarżący), po odrzuceniu ich skargi w sprawie opisanej w sentencji postanowienia, zwrócili się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika adwokata. Argumentując wniosek podali, że są osobami starszymi, schorowanymi w stałym leczeniu na choroby przewlekłe, skromne emerytury (w wysokości 854 zł i 1774,79 zł) są ich jedynym źródłem dochodów, prawie w całości przeznaczane są na utrzymanie i opłaty, dlatego Skarżących nie stać na dodatkowe wydatki i wynajęcie profesjonalisty, który sporządzi skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazali, że korzystają z odpłatnej pomocy adwokata w sprawie karnej na zasadzie umowy zlecenia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżący jako majątek oświadczyli dom jednorodzinny z lat 70-tych XX w. o wartości ok. 150.000 zł oraz że posiadają oszczędności na kwotę 3.000 zł. Odnośnie zobowiązań i stałych wydatków wskazali, że ogrzewanie domu i zakup opału na sezon to wydatek 4000zł rocznie, telefon, woda, gaz, śmiecie, podatek od nieruchomości – ok. 500 zł na miesiąc, leczenie i lekarstwa ok. 600 zł, pozostała kwota przeznaczana jest na konsumpcję i podstawowe potrzeby. Do wniosku załączyli kopie potwierdzenia wysokości pobieranych świadczeń z zabezpieczenia społecznego. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Instytucja prawa pomocy, uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: P.p.s.a.) obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika, m.in. adwokata i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskodawcę zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie całkowitym – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i nie ma żadnych obiektywnych możliwości na zdobycie środków z przeznaczeniem na prowadzenie postępowania sądowego (art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty (takie winny być przedłożone skoro strona skarżąca stara się wykazać brak możliwości finansowych) powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której - co należy dobitnie podkreślić-poniesienie jakichkolwiek kosztów zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Analiza wniosku PPF prowadzi do konkluzji, że Skarżący nie spełniają przesłanek do zastosowania prawa pomocy zarówno w pełnym zakresie, tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, jak i częściowym, i to w jakiejkolwiek postaci: zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienia zawodowego pełnomocnika w sprawie. W sprawie zbędnym było zwracanie się o jakiekolwiek dodatkowe informacje i wyjaśnienia co do sytuacji materialnej, ponieważ z treści formularza jednoznacznie wynika, że Skarżący są w stanie ponieść ciężar ewentualnych kosztów postępowania; dochody gospodarstwa domowego małżonków nie są rażąco niskie, a ponadto Skarżący posiadają oszczędności w wysokości 3.000 zł, a to sprawia, że w całości są w stanie pokryć koszty ewentualnej skargi kasacyjnej, bez najmniejszego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek Skarżących w kontekście ich sytuacji materialnej, a ta stanowi grunt do stosowania przesłanek instytucji prawa pomocy, należy ocenić jako subiektywny. Podsumowując należy stwierdzić, że Skarżący nie spełniają koniecznej przesłanki do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie; nie tylko nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, a wręcz odwrotnie- wykazali, że posiadają możliwości finansowe prowadzenia postępowania sądowego. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło