II SAB/Rz 32/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata T. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z lokalu mieszkalnego - postanawia - odmówić przyznania kosztów pomocy prawnej. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie zwolnił skarżącego J. K. od kosztów sądowych i ustanowił na jego rzecz adwokata. W piśmie z dnia 9 maja 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała Sąd, że pełnomocnikiem strony wyznaczony został adwokat T. P. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2016 r. tut. Sąd odrzucił skargę J. K. Z kolei postanowieniem z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt II OSK 2317/16 Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił sporządzoną i wniesioną imieniem J. K. przez adwokata T. P. skargę kasacyjną. W dniu 28 listopada 2016 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego zawierające wniosek o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną z urzędu pomoc prawną w drugiej instancji. Zawiera ono oświadczenie pełnomocnika, że koszty te nie zostały uiszczone w całości, jak też w części. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Prawo pełnomocnika strony ustanowionego w ramach instytucji prawa pomocy do otrzymania wynagrodzenia za udzieloną stronie pomoc prawną wynika z treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów. Na tle brzmienia powołanego art. 250 P.p.s.a. ukształtowało się orzecznictwo sądowe, w którym podkreśla się, że nie każdy wniosek pełnomocnika złożony na jego podstawie podlega uwzględnieniu. Przyznane wynagrodzenie obciąża bowiem Skarb Państwa, a sąd dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Dlatego też żądanie pełnomocnika podlega w każdym przypadku ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Pomoc prawna świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi podstawy do przyznania wynagrodzenia (np. wyrok NSA z 8.01.2010 r. I FSK 1648/08, postanowienie NSA z 16.06.2010 r. II FZ 143/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza więc, że rozpoznający wniosek złożony na podstawie art. 250 P.p.s.a. ma nie tylko uprawnienie, ale także i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna stronie rzeczywiście została udzielona, a zatem czy podejmowane przez pełnomocnika czynności zmierzały do rzetelnego wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, tak by zapewnić stronie realne, nie zaś iluzoryczne jedynie prawo do sądu. Czynności pełnomocnika z urzędu winny być więc adekwatne do stanu, a także okoliczności danej sprawy, tak by udzielaną pomoc można określić jako efektywną. Do przyznania wynagrodzenia nie wystarczy więc tylko jakikolwiek przejaw działania pełnomocnika z urzędu, który nawet zmierza do zakończenia sprawy, a tylko taki który uwzględnia stan faktyczny tej sprawy. W niniejszej sprawie, sporządzona i wniesiona przez adwokata skarga kasacyjna nie stanowiła de facto rzeczywistej pomocy prawnej dla reprezentowanej strony postępowania, dlatego też nie jest uzasadnione przyznanie za nią wynagrodzenia. Przeciwko takiemu stanowisku nie może przemawiać fakt, iż ze względu na dochowanie warunków formalnych powyższy środek zaskarżenia został merytorycznie rozpatrzony. Przedmiotowa skarga kasacyjna nie poprawiła bowiem w żaden sposób sytuacji prawnej strony, czego w świetle uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, uczynić nie mogła, a jedynie przyczyniła się do wyjaśnienia składającemu ją adwokatowi, że jego działania i zajęte stanowisko jest błędne. Ze względu więc na to, że sporządzona i wniesiona przez adwokata T. P. skarga kasacyjna nie zmierzała w istocie do realnej poprawy sytuacji prawnej J. K., co jasno wynika z uzasadnienia postanowienia NSA, to brak jest podstaw by za tego rodzaju czynność przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie. Z podanych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 w zw. z art. 250 P.p.s.a.