II SAB/Rz 33/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. i Z. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanej -skargę oddala- do wyroku z dnia 10 stycznia 2006 r. Skargą z dnia 15 maja 2005 r. wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie H. i Z. K. domagali się nakazania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego wydania decyzji w przedmiocie nałożenia obowiązków zmierzających do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodności z prawem budynku mieszkalnego położonego na działce nr 898 w M. stanowiącej własność E. i A. Ch.. W uzasadnieniu skargi podali, że organy nadzoru budowlanego prowadzą w sposób przewlekły, biurokratyczny i stronniczy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej na działce nr 898 w M.. Postępowanie to trwa od 29.12.2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w dniu 22.01.2004 r. wydał w sprawie wyrok, w którym wskazał czynności, jakie winien podjąć organ celem rozstrzygnięcia sprawy. Chodziło o ustalenie, czy przedmiotowe roboty budowlane trwają, czy też zostały zakończone. Jeżeli trwają należało wydać postanowienie o wstrzymaniu ich wykonania, dokonać oceny, czy w świetle istniejącego stanu faktycznego, zwłaszcza odległości spornego obiektu od granicy działek (ustalonej według danych z ewidencji gruntów) możliwe jest - przy uwzględnieniu przepisów prawa - doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli tak, to należało rozstrzygnąć sprawę przy zastosowaniu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane. Jeżeli doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie będzie możliwe, należy wydać decyzję opartą na art. 51. ust. 1 pkt 1 ustawy. Mimo upływu roku od wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie i posiadania w aktach stosownych dokumentów, w tym również złożonych przez skarżących organy nie zastosowały się do wytycznych zawartych w wyroku Sądu, czego dowodzą wydane przez nie postanowienie PINB z [...].09.2004 r., decyzja PINB z [...].11.2004 r. i postanowienie WINB z [...].04.2005 r. Organy nie wskazały inwestorowi, jakie czynności ma wykonać przy budynku celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. W dalszej części skargi Państwo K. kwestionują prawidłowość działania organów, ocenę materiału dowodowego, kwestionują obiektywizm ich działania. Zarzucają celowe przedłużanie postępowania przez organy, o czym świadczą kolejne wyznaczone terminy do jego zakończenia. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko opisał bieg przedmiotowego postępowania. W szczególności podał, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2004 r. - sygn. akt SA/Rz 1234/03 ponownie rozpatrywał sprawę legalności robót budowlanych budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 898 w M., stanowiącej własność S., E. i A. Ch.. Po stwierdzeniu, że roboty budowlane prowadzone są w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz z naruszeniem obowiązujących przepisów, postanowieniem z dnia 23.09.2004 r. wstrzymał ich prowadzenie. Na postanowienie powyższe zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli H. i Z. K.. WINB postanowieniem z [...].04.2005 r., Nr [...] zaskarżone postanowienie uchylił, wstrzymując jednocześnie roboty budowlane prowadzone przez S., E. i A. Ch.. Decyzją z [...].11.2004 r. organ nałożył na S., E. i A. Ch. "obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz nakazał wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Od decyzji tej odwołanie wnieśli H. i Z. K.. WINB decyzją z [...].06.2005 r., zaskarżoną decyzję PINB uchylił i nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Aktualnie PINB nawet nie jest w posiadaniu akt sprawy ponieważ przekazał je do WINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Przedmiotem skargi jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej budynku mieszkalnego położonego w M. na działce nr 898. W materii tej skarżący zarzucili organowi "przewlekłe, biurokratyczne i stronnicze działanie". W uzasadnieniu skargi zarzucili także organowi prowadzenie postępowania z naruszeniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22.01.2004 r., sygn. akt 1234/03. Przed wniesieniem skargi na bezczynność organu niezbędnym było wyczerpanie przez skarżących trybu przewidzianego w art. 37 KPA. Przepis ten przewiduje możliwość wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Tryb ten został przez skarżących wyczerpany. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżących z dnia 6.12.2004 r. skierowane do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W piśmie tym skarżący piszą między innymi o przewlekaniu załatwiania sprawy przez organ. Treść tego pisma upoważnia do przyjęcia, że jest ono zażaleniem na bezczynność wniesionym do organu wyższego stopnia. Przyjmując, że skarżący wyczerpali tryb przewidziany w art. 52 § 2 ppsa należało zająć się merytoryczną zasadnością wniesionej skargi. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że żądanie skarżących zostało przez H. K. sprecyzowane do protokołu rozprawy z dnia 4.10.2005 r. w ten sposób, że domaga się ona nakazania przez Sąd wydania przez organ decyzji w oparciu o wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22.01.2004 r., sygn. akt SA/Rz 1234/03. Dokonując analizy sprawy Sąd uznał, że skarga nie może zostać uwzględniona. Zgodnie z przepisem art. 149 ppsa sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności łub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Taka konstrukcja powołanego przepisu wskazuje jednoznacznie, że wyrok uwzględniający skargę na bezczynność organu administracji publicznej nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść aktu lub czynności. Z samego założenia przepis może dotyczyć tylko sytuacji, kiedy organ administracji nie wydaje aktu albo nie dokonuje czynności. Przedmiotem skargi na bezczynność nie może być pod żadnym pozorem kwestionowanie merytorycznej zasadności wydanego przez organ administracji publicznej aktu. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie objętej skargą wynika, że od dnia wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w dniu 22.01.2004 r. wyroku w sprawie SA/Rz 1234/03 organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w sprawie. Wydane zostało kilka aktów, które były nawet przedmiotem zaskarżenia H. i Z. K.. Sprawa przedmiotowej samowoli budowlanej zakończyła się decyzją z dnia 23.11.2004 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na S., E. i A. Ch. "obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz wykonanie określonych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem". Rozpoznając odwołanie H. i Z. K. organ II instancji decyzją z dnia [...].06. 2005 r. uchylił decyzję organu I instancji i nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Tak więc stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie została wydana decyzja nie tylko przez organ I instancji ale również wskazana wyżej decyzja ostateczna i nie można w niej mówić o bezczynności organu na obecnym etapie postępowania. Fakt, że decyzja ta budzi niezadowolenie H. i Z. K. nie może stanowić o zasadności skargi na bezczynność organu. Merytoryczna zasadność tej decyzji może być kwestionowana w innym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zresztą zgodnie z oświadczeniem złożonym przez H. K. podczas rozprawy w dniu 10.01.2006 r. skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na wskazaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2005 r., tak więc zostanie ona poddana kontroli Sądu również w zakresie realizacji wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22.01.2004 r., sygn. akt SA/Rz 1234/03. Podobnie w niniejszym postępowaniu nie mogą być rozstrzygnięte zarzuty dotyczące "biurokratycznego i stronniczego działania" organu. Postępowanie niniejsze służyć bowiem może wyłącznie usuwaniu bezczynności organów administracji publicznej, a nie kontrolowaniu kwestii, które dotyczą merytorycznej prawidłowości zapadłych rozstrzygnięć. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga na bezczynność organu jest bezzasadna, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.