II SAB/Rz 33/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-09-09

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie braku zwrotu dokumentów jest dopuszczalna, gdy przepis prawa nie zobowiązuje organu do podjęcia czynności podlegającej kontroli sądowoadministracyjnej?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w przypadku niewydania aktu lub podjęcia czynności, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skoro przepisy ustawy o rencie socjalnej jednoznacznie wskazują Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako właściwy do ustalania prawa i wypłaty renty, a nie ma przepisu zobowiązującego ZUS do zwrotu dokumentów do MOPS, to organ nie może pozostawać w bezczynności w tym zakresie. W związku z tym skarga jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w przedmiocie braku zwrotu dokumentów, które jej zdaniem umożliwiłyby jej dalsze pobieranie renty socjalnej z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (MOPS). ZUS odmówił zwrotu dokumentów, wskazując, że jest jedynym właściwym organem do ustalania prawa i wypłaty renty socjalnej na podstawie obowiązujących przepisów. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 9 września 2009 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rz. w przedmiocie braku zwrotu dokumentów. - postanawia - odrzucić skargę. W dniu w dniu 24 kwietnia 2009 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga B. P. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie braku zwrotu dokumentów. Uzasadniając skargę B. P. podała, że od 1 czerwca 1992 roku pobierała rentę socjalną z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej w skrócie MOPS) jako inwalida II grupy. Po wejściu w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej zmieniła się właściwość rzeczowa i rentę socjalną wypłacał Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Od dnia 1 czerwca 2006 roku pozbawiono skarżącej renty socjalnej, albowiem uprawnionym do jej pobierania według nowych przepisów jest wyłączcie osoba zaliczona do I grupy inwalidzkiej. W reasumpcji skarżąca wyjaśniła, że od roku walczy o zwrot dokumentów z powrotem do MOPS-u, bo wtedy mogłaby nadal pobierać rentę. Wobec bezskuteczności jej działań zmuszona była wnieść skargę. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rz. wniósł o jej odrzucenie. Uzasadniając taki kierunek rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że skarżąca do dnia 1 października 2003 roku, tj. do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej (Dz. U. 135, poz. 1268 ze zm.) pobierała rentę socjalną w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej. Renta wypłacana była przez MOPS. W związku z wejściem nowych przepisów w życie zmieniła się właściwość rzeczowa organów wypłacających rentę socjalną; ustalanie prawa do renty socjalnej oraz wypłata tego świadczenia należy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jednym z warunków niezbędnych do skutecznego ubiegania się o uzyskanie prawa do wypłaty tego świadczenia jest całkowita niezdolność do pracy. Jednocześnie, podmioty uprawnione na dzień 1 października 2003 roku do renty socjalnej zachowują to prawo przez okres, na który zostały wydane orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, o niezdolności do pracy oraz orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów. W związki z faktem, że z dniem 31 maja 2006 roku utraciło moc orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności kwalifikujące skarżącą jako osobę o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zaszła konieczność wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika ZUS. Wobec jego orzeczenia z dnia 14 lipca 2006 roku, którym stwierdzono, że skarżąca nie jest całkowicie niezdolna do pracy, wydano decyzję z dnia 10 sierpnia 2006 roku, którą odmówiono prawa do renty socjalnej od dnia 1 czerwca 2006 roku. W dniu 19 lipca 2007 roku, wobec kolejnego wniosku skarżącej ponownie odmówiono jej wypłaty tego świadczenia. Pismem z dnia 27 października 2008 roku matka skarżącej zwróciła się do ZUS Oddział w Rz. o zwrot dokumentów jej córki do MOPS-u, uznając, iż pozwoli jej to na dalsze pobieranie renty socjalnej. W odpowiedzi ZUS wyjaśnił, że w obecnym stanie prawnym wyłącznie on jest właściwy do ustalania prawa oraz wypłaty renty socjalnej, stąd brak jest podstaw do zwrotu dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. skarga na bezczynność jest dopuszczalna jedynie w razie niewydania aktów bądź czynności, o jakich mowa w pkt 1-4a tego przepisu, tj. decyzji, postanowienia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa bądź interpretacji przepisów prawa podatkowego. Pozwala to ogólnie stwierdzić, iż skarga na bezczynność organu przysługuje wtedy, gdy przepis prawa zobowiązuje go do wydania aktu lub podjęcia czynności, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Jeżeli danego aktu nie można poddać kontroli sądowoadministracyjnej, to konsekwentnie wyłączona jest również możliwość złożenia skargi na bezczynność sprowadzającą się do jego niewydania. Jak wynika z treści skargi skarżąca błędnie przyjmuje, że zwrot jej dokumentów w oparciu, o które wypłacano jej rentę socjalna doprowadzi do przywrócenie jej prawa do tego świadczenia. Z treści przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej, a w szczególności jej art. 12, wynika jednoznacznie, że właściwy do ustalania prawa oraz wypłaty renty socjalnej jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Nie można zatem stwierdzić, by obowiązywały przepisy prawa, które zobowiązywałyby ten organ do podejmowania jednego z działań o formie wskazanej w treści art. 3 § 2 P.p.s.a., którego treścią byłoby przekazanie akt związanych z wypłatą renty socjalnej do MOPS-u. Dlatego też nie można również stwierdzić, że wobec niepodejmowania działań o takim charakterze organ ten mógłby pozostawać w bezczynności. Z tej przyczyny skargę należało uznać za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odrzucić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło