II SAB/Rz 35/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-11-29
Skład orzekający: Ewa Partyka, Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Okręgowego, działając w zakresie wydawania zaświadczeń dotyczących treści księgi wieczystej, jest organem administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego w przypadku bezczynności?Ratio decidendi
Prezes Sądu Okręgowego nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, nawet gdy wydaje zaświadczenia dotyczące treści księgi wieczystej. Kwestie te regulowane są przepisami szczególnymi dotyczącymi sądów powszechnych, a nie przepisami k.p.a. W związku z tym, bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w tym zakresie nie podlega kontroli sądu administracyjnego, a skarga na taką bezczynność podlega odrzuceniu jako sprawa nienależąca do właściwości sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca Z. K. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego oraz Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie wydania zaświadczeń dotyczących informacji z księgi wieczystej. Wnioski dotyczyły potwierdzenia prawa do części działki oraz okresu, w którym obszar gruntów był określony. Organy sądowe odmówiły wydania zaświadczeń, wskazując na brak odpowiednich danych we wnioskach oraz na to, że sprawy te regulowane są przepisami szczególnymi, a nie Kodeksem postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Z. K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie wydania zaświadczenia - postanawia – odrzucić skargę.
II SAB/Rz 35/12
UZASADNIENIE
Z. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wspólną skargę (w jednym piśmie) na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] oraz Prezesa Sądu Rejonowego [...] w załatwieniu jej wniosków z dnia 4 kwietnia 2012 r. i 4 czerwca 2012 r. o wydanie zaświadczeń dotyczących informacji zawartych w księdze wieczystej.
Pierwszym z wymienionych wniosków – z 4.04.2012 r. skarżąca zwróciła się do Prezesa Sądu Okręgowego [...] o "zaświadczenie", który nabywca nieruchomości przy ul. S. w T. nie ujawnił w księdze wieczystej [...] jej prawa do części działki, którą zakupiła 1.03.1991 r. Wniosek ten został przekazany według właściwości Prezesowi Sądu Rejonowego [...] pismem z 6.04.2012 r.
Kolejnym pismem, z 4.06.2012 r., adresowanym do Prezesa Sądu Rejonowego [...], Z. K. wniosła o wydanie zaświadczenia, "w którym okresie obszar gruntów objętych księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy [...] równy był 2,9887 ha".
W dalszej kolejności w dniu 19 lipca 2012 r. Z. K. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Prezesów obu wymienionych sądów w załatwieniu jej wniosków.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego [...] przekazał pismo Prezesa Sądu Rejonowego [...] wyjaśniające sposób załatwienia spraw. Wynika z niego, że w dniu 29.08.2012 r. upoważniony sędzia w zastępstwie Przewodniczącego Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego [...] odmówił wydania żądanych pismami z 4.04.2012 r. i z 4.06.2012 r. zaświadczeń, z uwagi na brak wskazania nieruchomości i numeru księgi wieczystej, w oparciu o § 201 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych, o czym poinformowano zainteresowaną wraz z pouczeniem, że na odmowę wydania zaświadczenia przysługuje skarga do Prezesa Sądu Rejonowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zakres kognicji sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji pod względem legalności, czyli zgodności z prawem, określają przepisy art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej P.p.s.a.
Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów administracji publicznej . Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 a P.p.s.a.
Przedmiotem skargi Z. K. w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] polegająca na niewydaniu zaświadczenia w żądanym przez skarżącą zakresie.
Podkreślić należy, że Prezes Sądu Okręgowego nie jest organem administracji publicznej, należy bowiem do organów władzy sądowniczej. W pewnych jednak przypadkach wskazanych w obowiązujących przepisach może działać w charakterze organu administracji publicznej, kiedy z mocy prawa powołany jest do załatwiania indywidualnych spraw rozstrzyganych w formach przewidzianych dla organu administracji.
Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego istotą zaświadczenia jest urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego przez organ administracji publicznej (art. 217 § 2 k.p.a.).
W kwestii zaświadczeń Prezes Sądu Okręgowego mógłby być uznany za organ właściwy do ich wydawania tylko przy założeniu, że powierzono mu takie kompetencje a materia sprawy podlega przepisom k.p.a., zatem zastosowanie będą miały również przepisy k.p.a. dotyczące zaświadczeń. W badanej sprawie tak sytuacja nie ma jednak miejsca.
Żądanie skarżącej dotyczyło wydania zaświadczenia o treści księgi wieczystej. Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361, ze zm.) prowadzenie ksiąg wieczystych należy do właściwości sądów rejonowych. Jak stanowi natomiast art. 28 tej ustawy przy każdej księdze wieczystej prowadzi się akta księgi wieczystej. Do akt tych składa się dokumenty i pisma dotyczące nieruchomości.
Kwestie wydawania zaświadczeń ze zbioru dokumentów w sprawach wieczystoksięgowych reguluje § 201 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz. 249, ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem wniosek o wydanie zaświadczenia powinien zawierać oznaczenie księgi wieczystej lub wskazanie dokumentu umożliwiającego ustalenie jej treści, a w przypadku złożenia wniosku przez zainteresowanego, którego prawa nie są ujawnione w danej księdze wieczystej, również uzasadnienie potrzeby uzyskania przez niego zaświadczenia (§ 201 ust. 1).
Odmowa wydania takiego dokumentu następuje na piśmie poprzez umieszczenie na wniosku adnotacji "odmawiam", zaopatrzonej w datę i czytelny podpis przewodniczącego wydziału. Na odmowę wydania dokumentów przysługuje skarga do prezesa sądu rejonowego (§ 201 ust. 4).
Z powyższego wynika, że kwestia wydawania zaświadczeń z akt wieczystoksięgowych została uregulowana w procedurze stosowanej przed sądami powszechnymi , a w tej sytuacji przepisy k.p.a. dotyczące wydawania zaświadczeń nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Konsekwentnie zatem również Prezes Sądu Okręgowego nie mógł działać w tej sprawie jako organ administracji publicznej. Z tego też względu brak jest podstaw do objęcia działania czy bezczynności Prezesa Sądu Okręgowego [...] w zakresie objętym skargą, kontrolą w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jeśli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, Sąd odrzuca skargę, wydając w tej sprawie postanowienie (art. 58 § 3 P.p.s.a.).
Mając na uwadze podniesione okoliczności, na podstawie wyżej wskazanych przepisów, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło