II SAB/Rz 35/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Starosty [..] w przedmiocie w sprawie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Starostę [...] do rozpoznania wniosku R. P. z dnia 4 marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej R. P. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] marca 2016 r. R. P. wystąpiła, za pośrednictwem poczty elektronicznej do Starosty [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, tj. udostępnienie umowy bądź umów cywilnych zawartych przez Powiat z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu albo przesłanie informacji, że umowy takie nie zostały zawarte. W przypadku posiadania umowy lub umów wnioskodawczyni zawnioskowała o przesłanie ich w formie skanów. R. P. wskazała ponadto, że powyższą informację należy przesłać na podany we wniosku adres e-mailowy. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] Starosta [...] odpowiadając na ww. wniosek, poinformował R. P., że Starostwo Powiatowe nie posiada zawartej umowy cywilnoprawnej dotyczącej stałej obsługi prawnej. Stałą obsługę powiatu w zakresie obsługi prawnej realizuje radca prawny zatrudniony na umowę o pracę. Poinformował nadto, że wszelkie sprawy finansowe dotyczące m. in. obsługi prawnej w Powiecie [...], w tym wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń zawarte są w uchwale budżetowej udostępnionej na stronie BIP powiatu. Jak wynika z akt sprawy powyższa odpowiedź została przesłana R. P. w dniu [...] marca 2016 r., na podany we wniosku inicjującym postępowanie, adres e-mailowy: [...]. W dalszej kolejności pismem z dnia 19 marca 2016 r. (data wpływu do organu 24 marca 2016 r.), nadanym za pośrednictwem organu, R. P. – reprezentowana przez pełnomocnika adw. T. Z. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Starosty [...]. Skarżąca zawnioskowała o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie przewidzianym ustawą (14 dni), o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania w wysokości 17 zł za opłatę od pełnomocnictwa, 100 zł za opłatę sądową oraz 2880 zł tytułem kosztów adwokackich zgodnie z oświadczeniem złożonym na podstawie § 16 zd. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z pkt 3 załączonej do skargi umowy, a także przeprowadzenie na rozprawie dowodów zawnioskowanych w skardze. Uzasadniając swe stanowisko skarżąca wskazała, że w terminie przewidzianym ustawą organ mimo ciążącego na nim obowiązku nie udostępnił wnioskowanej informacji w żądanej formie, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia (ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej), co skutkuje uznaniem, że organ pozostaje w bezczynności. Odnośnie wniosku o zasądzenie kosztów skarżąca oświadczyła, że zgodnie z dołączoną do skargi umową zlecenia o usługę prawną została obciążona kosztami zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej za czynności adwokackie. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] zawnioskował o odrzucenie skargi ewentualnie jej oddalenie i zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Organ wyjaśnił, że nie pozostaje w bezczynności bowiem w przepisanym terminie udzielił wnioskowanej informacji – pismo Starosty z dnia [...] marca 2016 r., wysłane w dniu [...] marca 2016 r. na wskazany we wniosku adres e-mailowy. Wyjaśnił nadto, że nie otrzymano żadnej informacji zwrotnej wygenerowanej przez system informatyczny o niepowodzeniu w wysyłce. W dniu 18 kwietnia 2016 r. do WSA w Rzeszowie wpłynęło pismo, w którym R. P. oświadczyła, że w całości popiera skargę. Wyjaśniła, że "nie jest tak, jak twierdzi organ, albowiem nie w dniu [...] marca tylko [...] marca o godz. 12:39, pismem datowanym na dzień [...] marca 2016 r., udzielił on odpowiedzi nie na temat". W jej ocenie organ nadal pozostaje w bezczynności, bowiem we wniosku inicjującym postępowanie nie pytała jakie w chwili obecnej organ posiada umowy cywilnoprawne oraz kto jest w organie zatrudniony. Wniosek o udzielenie informacji publicznej precyzyjnie wskazuje czasookres żądanej informacji, zakres podmiotowy jak i przedmiotowy. Skarżąca oświadczyła, że "obecny stan faktyczny jest dla niej nie interesujący". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1 – 3 P.p.s.a.), w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.), a także mogą być wydawane pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest więc akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ ten miał obowiązek podjąć działania w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy niniejszej stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 2058). Określa ona obowiązki organu, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wskazując zarazem, w jaki sposób postępowanie powinno zostać zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek dotyczy informacji publicznej, powinien udostępnić tę informację w formie czynności materialnotechnicznej (art. 10 ustawy), albo w formie decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 powyższej ustawy możliwe jest również umorzenie postępowania (decyzją). Termin podjęcia tych działań (jednej z form) określony został w art. 13 ust. 1 tej ustawy. Trzeba również przypomnieć, ze pojęcie informacji publicznej zdefiniowane jest w art. 1 ust. 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowanie zawiera w swej treści art. 6 ust. 1 tej ustawy, wymieniając w formie katalogu otwartego rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie tych przepisów, jak również art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych lub gospodarujących mieniem publicznym, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (zob. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08 i z dnia 21 lipca 2001 r., I OSK 678/11, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei z bezczynnością organu zobowiązanego w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten milczy wobec wniosku strony lub odmawia udzielenia takiej informacji w nieprzewidzianej dla tej czynności formie prawnej. Należy przy tym podkreślić, że w sprawach skarg na bezczynność organów administracji sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w czasie orzekania. Bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest, że w dniu [...] marca 2016 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o udostępnienie umowy bądź umów cywilnych zawartych przez Starostwo [...] z adwokatem lub radcą prawnym albo kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z dnia 8 marca 2016 r. (przesłanym w dniu 10 marca 2016 r. na adres e-mailowy wskazany we wniosku) Starosta [...] poinformował skarżącą, iż Starostwo Powiatowe w [...] nie posiada zawartej umowy cywilno – prawnej dotyczącej stałej obsługi prawnej (realizuje ją radca prawny zatrudniony na umowę o pracę). Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że zakres wniosku skarżącej dotyczy podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, a także przedmiotu o treści stanowiącej informację publiczną. Nie oznacza to jednak wprost, iż wnioskowane informacje mogą być udzielone skarżącej. W razie bowiem stwierdzenia, że zachodzą przesłanki ograniczające dostęp do żądanych informacji publicznych (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy) organ zobowiązany byłby do odmowy udzielenia takich informacji (w formie decyzji administracyjnej). Prawidłowa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii, a więc w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, przedstawienie informacji zupełnie innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wynikającej czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 ustawy (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2012 r., II SAB/Wa 149/12); Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela powyższy pogląd. W warunkach rozpoznawanej sprawy bez wątpienia organ nie rozpoznał wniosku skarżącej zgodnie z jego zakresem (przedmiotowym i czasowym). W tymże wniosku skarżąca precyzyjnie wskazała jakich informacji się domaga. Natomiast Starosta [...] udostępnił skarżącej informacje, które nie były objęte wnioskiem, a mianowicie, iż Starostwo Powiatowe nie posiada "zawartej umowy cywilno – prawnej dotyczącej stałej obsługi prawnej". Skoro więc skarżąca nie otrzymała żądanej informacji oraz w sprawie nie doszło do wydania decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, Starosta [...] pozostaje w bezczynności. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 149 1 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Jednocześnie biorąc pod uwagę, iż organ w ustawowym 14 – dniowym terminie, wprawdzie wadliwie, ale odpowiedział na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, Sąd stwierdził, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt drugi sentencji wyroku). O kosztach postępowania (punkt trzeci sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł uiszczonego wpisu od skargi, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), opłata skarbowa w wysokości 17 zł za udzielenie pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego skarżącej w wysokości 480 zł, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.