II SAB/Rz 35/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu czerwca 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. G. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik R. G. wezwana została do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł od jej skargi na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego. W odpowiedzi na to skarżąca wniosła zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że nie pracuje, nie otrzymuje dochodów i nie pobiera zasiłków, a podstawowe utrzymanie zapewniają jej rodzice. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z dwiema córkami (18 lat i 1 rok). Starsza córka uczy się. Z uwagi na lakoniczność wniosku wezwano składającą go do jego uzupełnienia. W dodatkowym oświadczeniu pełnomocnik strony podał, że nie podejmuje ona żadnych prac dorywczych. Uzyskuje alimenty na starszą córkę w kwocie 400 zł. Matka skarżącej otrzymuje rentę w wysokości 1000 zł, natomiast jej ojciec pobiera tytułem wynagrodzenia za pracę kwotę 1700 zł. Rodzice strony nie posiadają żadnych wartościowych ruchomości ani oszczędności; mieszkają w stanowiącym własność matki strony domu o pow. 100 m.kw. Ojciec skarżącej posiada samochód, którego koszt utrzymania to 300 zł na miesiąc. Miesięczne wydatki wnioskodawczyni na wyżywienie to 800 zł, natomiast koszt najmu mieszkania to kwota 1300 zł. Koszt miesięczny korzystania przez skarżącą i jej starszą córkę z telefonu to 100 zł. Pełnomocnik strony nie pobrał na obecnym etapie sprawy wynagrodzenia. Wnioskodawczyni nie posiada dostępu do kont bankowych rodziców, a na jej konto nie wpływają żadne środki. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Sytuacja skarżącej jest niejasna, pomimo skierowania do niej wezwania o uzupełnienie danych złożonego wniosku, niezbędnych do jego rozpoznania. Strona pozostając, jak twierdzi, na utrzymaniu rodziców prowadzi z nimi de facto wspólne gospodarstwo domowe. Dlatego też skierowane do niej wezwanie dotyczyło konieczności podania informacji majątkowych odnoszących się nie tylko do wnioskodawczyni i jej córek, ale także jej rodziców. Skarżąca nie udzieliła jednak na to wezwanie pełnej odpowiedzi. Mianowicie, nie wskazała wysokości wydatków ponoszonych przez jej rodziców na wyżywienie czy utrzymanie domu oraz z tytułu korzystania z telefonu i Internetu. Strona nie nadesłała także wyciągów z rachunków bankowych należących do jej rodziców. Odnośnie zaś jej rachunku pełnomocnik oświadczył, że brak na nim jakichkolwiek środków, bowiem nie wpływają na niego jakiekolwiek dochody. Brak wszystkich wymienionych wyżej informacji nie pozwala na rzetelną ocenę złożonego przez stronę wniosku, która sprowadzałaby się do wyliczenia wszystkich comiesięcznych dochodów rodziny i jej comiesięcznych wydatków oraz do porównania powyższych wartości w kontekście możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych w sprawie. Wyciągi bankowe miały zaś na celu częściowe choćby potwierdzenie przedstawionych przez wnioskodawczynię informacji. Z tych przyczyn trudno uznać, by R. G. wykazała, że poza zasięgiem jej możliwości płatniczych znajdowało się poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, których aktualna wysokość to 100 zł i jest to najniższa przewidziana prawem tego rodzaju opłata. Należy zauważyć, że stronie postępowania sądowego tylko w wyjątkowych sytuacjach może zostać przyznane prawo pomocy. Zasadniczo jednak to ona winna pokrywać koszty związane ze swoim udziałem w postępowaniu, a przesądza o tym brzmienie art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze z.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Prawo pomocy jako odstępstwo od tej reguły jest zatem przewidziane dla okoliczności, gdy strona rzeczywiście nie jest w stanie pokryć przedmiotowego wydatku, a do tego wykaże, że w sytuacji takiej się znajduje. W związku z powyższym charakterem prawa pomocy przyjmuje się, że wszelkie wątpliwości czy niejasności w tym zakresie, a zatem co do sytuacji finansowej strony nie mogą przemawiać na jej korzyść. Brak więc odpowiedzi przez R. G. na wszystkie zadane jej w wezwaniu pytania spowodował, że należyta ocena jej sytuacji materialnej nie jest możliwa. Przychylenie się w takich warunkach do prośby strony mogłoby prowadzić do nadużycia instytucji prawa pomocy. Jak wynika z brzmienia art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych mieści się w tzw. częściowym prawie pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jego przyznanie uzależnione jest od wykazania przez wnoszącego o wsparcie, że spełnia powyższy warunek. W ocenie rozpoznającej wniosek, składającej go nie udało się wykazać powyższego. Nie wyjaśniła ona bowiem dostatecznie sytuacji finansowej, w jakiej znajduje się jej rodzina. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.