II SAB/Rz 42/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. M. o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt II SAB/Rz 42/08 oddalającego wniosek R. M. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. akt II SAB/Rz 42/08 postanawia odmówić sporządzenia uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25.11.2009 r. sygn. akt II SAB/Rz 42/08. II SAB/Rz 42/08 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 26.02.2009 r., sygn. akt II SAB/Rz 42/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę R. M. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego i wznowienia postępowania administracyjnego. /k. 49 akt sądowych/ Wymieniony skarżący nie składał skargi kasacyjnej i w związku z tym powołany wyrok od dnia 30.04.2009 r. jest wyrokiem prawomocnym. We wniosku z dnia 31.03.2009 r., R. M. wniósł o uzupełnienie wskazanego wyżej wyroku, bowiem jego zdaniem Sąd nie orzekł "w przedmiocie bezczynności organu w wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania czy to decyzji o odmowie wznowienia postępowania...". Równocześnie we wniosku z dnia 31.03.2009 r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyrok /k. 59-62 akt sądowych/. Postanowieniem z dnia 5.05.2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku z dnia 26.02.2009 r. /k. 74 akt sądowych/ Na to postanowienie R. M. wniósł zażalenie /k. 83 akt sądowych/. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 6.08.2009 r., sygn. akt I OZ 760/09 oddalił zażalenie /k. 104 akt sądowych/. Postanowieniem z dnia 25.11.2009 r., wydanym na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek R. M. o uzupełnienie wyroku z dnia 26.02.2009 r., ponieważ wniosek został wniesiony z uchybieniem terminu, określonym w art. 157 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a. W dniu 28.11.2009 r. R. M. nadał w placówce pocztowej wniosek /opatrzony datą 25.11.2009 r./ o przysłanie mu odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sprawie II SAB/Rz 42/08, wydanego w dniu 25.11.2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 25.11.2009 r. nie może być uwzględniony, gdyż jest to postanowienie niezaskarżalne. Z części opisowej niniejszego uzasadnienia wynika, że kwestia uchybienia terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26.02.2009 r. jest przesądzona. Dodać należy, że stosownie do art. 157 § 1 p.p.s.a., wniosek o uzupełnienie wyroku którym skargę oddalono powinien być złożony w ciągu 14 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Rzeczony wyrok był ogłoszony w dniu 26.02.2009 r. zaś wniosek o uzupełnienie tego wyroku był nadany w Urzędzie Pocztowym w S. w dniu 1.04.2009 r. /k. 63 akt sądowych/. Zasadniczy problem prawny, jaki wyłonił się w przedmiotowej sprawie sprowadza się do pytania, czy spóźniony wniosek o uzupełnienie wyroku powinien być postanowieniem odrzucony czy oddalony i czy na takie postanowienie przysługuje środek zaskarżenia. W piśmiennictwie prawniczym nie ma w tej kwestii jednolitości. Według T. Wosia, wniosek o uzupełnienie wyroku, złożony przez stronę po upływie terminu przewidzianego w art. 157 § 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu i na takie postanowienie zażalenie nie przysługuje. /por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydanie 3, Wyd. "Lexis-Nexis", W-wa 2009 r., str. 650/. Wymieniony w poruszonej kwestii dotyczącej odrzucenia wniosku odwołuje się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 28.11.1989 r., I CZ 270/89, Lex Polonica nr 320728, wydanego w sprawie cywilnej, a ponadto nadmienił, że taki sam pogląd wyraził J. Drachal, Orzeczenia ..., str. 84-85. Zdaniem natomiast B. Dautera, to w takiej sytuacji nie ma podstaw prawnych do odrzucenia wniosku, przeto wniosek o uzupełnienie wyroku złożony z naruszeniem terminu ustawowego powinien być postanowieniem oddalony i na takie postanowienie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. /por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Kantor Wydawniczy Zakamycze 2005 r., str. 364-367/. Argumentacja B. Dautera jest następująca: Wniosek o uzupełnienie wyroku nie jest wnioskiem wszczynającym postępowanie w sprawie, w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., a w związku z tym nie mogą mieć do niego zastosowania, poprzez odesłanie zawarte w art. 64 § 3, przepisy art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., dające podstawę do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu. W pozostałych wypadkach ustawa /p.p.s.a./ pozwala na odrzucenie pisma w postępowaniu sądowym tylko wtedy kiedy wyraźnie o tym stanowi /np. art. 88, 178, 220 § 3, 259 § 2, 280 § 1 p.p.s.a./. W konkluzji stwierdził, że skoro nie jest możliwe odrzucenie takiego wniosku to należy go oddalić, mimo że zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Dodał, że sam ustawodawca wskazał na przykład takiego rozstrzygnięcia w art. 141 § 3 p.p.s.a. Stwierdził, że brak środka zaskarżenia na postanowienie oddalające wniosek o uzupełnienie wyroku, złożony po upływie ustawowego terminu, nie narusza praw wnioskodawcy, skoro mógł dochodzić zmiany zakwestionowanego wyroku równolegle w drodze skargi kasacyjnej. Odnosząc się do odmiennego stanowiska J. Drachala – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – str. 86, iż na postanowienie odrzucające wniosek o uzupełnienie wyroku przysługuje skarga kasacyjna, zanegował ten pogląd, bowiem środków zaskarżenia nie można domniemywać, a w szczególności doszukiwać się takich środków wbrew ustawie p.p.s.a. Stosownie do art. 173 p.p.s.a. skarga kasacyjna przysługuje wyłącznie od wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, zaś żaden środek rektyfikacyjny nie wszczyna postępowania w sprawie w rozumieniu art. 173 p.p.s.a. Pogląd, że wniosek o uzupełnienie wyroku złożony z uchybieniem terminowi podlega oddaleniu w drodze postanowienia podziela także J. P. Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. "Lexis-Nexis", W-wa 2008 r., str. 397/. Wymieniony jednak przyjmuje, iż na takie postanowienie przysługuje zażalenie, lecz tego poglądu w podanym Komentarzu nie uzasadnia. Sąd in merito podzielił zapatrywanie B. Dautera, bowiem art. 194 § 1, jak również inne przepisy p.p.s.a., nie przewidują zażalenia na postanowienie oddalające spóźniony wniosek o uzupełnienie wyroku. Interpretacja art. 157 i art. 194 § 1 pkt 5 – p.p.s.a., prowadzi do wniosku, że środki zaskarżenia przysługują tylko na n/w orzeczenia sądu I instancji, a mianowicie: - wyrok uzupełniający wyrok /skarga kasacyjna art. 173 p.p.s.a./, - postanowienie uzupełniające wyrok co do kosztów postępowania sądowego /zażalenie art. 227 § 1 p.p.s.a./. Do środków rektyfikacyjnych oprócz uzupełnienia wyroku zalicza się także sprostowanie i wykładnię orzeczenia /art. 156-158 p.p.s.a./. Istotna wskazówka interpretacyjna wynika z art. 194 § 1 pkt 5 p.p.s.a., bo wedle tego przepisu zażalenie przysługuje tylko na postanowienia o sprostowaniu lub wykładni orzeczenia albo ich odmowie. Oznacza to, że na postanowienie odmawiające uzupełnienia wyroku z powodu złożenia wniosku z uchybieniem terminu, zażalenie nie przysługuje. Nie przysługuje również skarga kasacyjna, bowiem takie postanowienie nie kończy postępowania w sprawie w rozumieniu art. 173 § 1 p.p.s.a. Przez postanowienie kończące postępowanie należy rozumieć takie, które kończy całe postępowanie lub zamyka drogę do wydania wyroku. Takiej cechy nie mają postanowienia wydane w sprawach rektyfikacyjnych. W podsumowaniu należy zatem stwierdzić, że skoro na wydane w dniu 25.11.2009 r. postanowienie oddalające wniosek o uzupełnienie wyroku zażalenie nie przysługuje, przeto stosownie do art. 163 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku sporządzenia uzasadnienia tego postanowienia. Przywołany przepis stanowi, że postanowienia ogłoszone na rozprawie sąd uzasadnia, gdy podlegają one zaskarżeniu i doręcza stronom. Z tego właśnie względu i na podstawie art. 141 § 3 w zw. art. 166 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.