II SAB/Rz 42/09

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 21.10.2009 r. na posiedzeniu niejawnym. wniosku M. i A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, do sprawy skargi M. i A. W., na bezczynność Starosty [...] w sprawie niewykonania zaleceń pokontrolnych Głównego Geodety Kraju, - postanawia – 1. zwolnić M. i A. W. od kosztów sądowych w 1/2 części tych kosztów, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SAB/Rz 42/09 Uzasadnienie M. i A. W. w piśmie z dnia 16.10.2009 r. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie na ich rzecz pełnomocnika z urzędu w osobie wykonującej zawód adwokata oraz o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Uzasadnienie żądania o przyznanie prawa pomocy zawiera zarówno pismo stron z 18.09.2009 r. oraz złożony do Sądu wniosek na formularzu PPF. W oparciu o te dokumenty ustalono następujące okoliczności dotyczące majątku oraz życia stron postępowania: M. i A. W. zamieszkują razem; nie mają na utrzymaniu innych osób w tym małoletnich dzieci. Posiadają dom o powierzchni 64 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 1,55 ha. W skład gospodarstwa wchodzą także zabudowania gospodarcze. A. i M. W. utrzymują się z dochodów o łącznej wysokości 2205 zł netto. Jest to jedyny dochód, jaki otrzymuje rodzina W. Z treści uzasadnienia wniosku wynika, że posiadane przez skarżących gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów. Jest to m.in. wynikiem powodzi. Skarżący znaczne wydatki ponoszą na bieżące utrzymanie jak również zakup lekarstw. Znaczne koszty leczenia obciążają rodzinę w związku z bardzo złym stanem zdrowia A. W. Warto zaznaczyć, iż wpis należny z tytułu wniesienia skargi na bezczynność organu wynosi kwotę 100 zł. Stwierdzono, co następuje: W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy dwóch instytucji – zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. A. i M.W. ubiegają się o przyznanie prawa pomocy w najszerszym zakresie tej instytucji, co wymaga wykazania niezwykle rygorystycznych przesłanek przyznania prawa pomocy. Odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy stwierdzić, iż wskazane przez skarżących składniki majątku jak również uzyskiwane kwoty świadczeń nie pozwolą wnioskodawcom ponieść pełnej wysokości kosztów sądowych. Uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł, jak również uiszczenie pozostałych kosztów spowodowałoby, iż wnioskodawcy z posiadanych środków nie byliby w stanie podołać ciężarom utrzymania koniecznego. Skarżący poprzez swe oświadczenia wykazali, że pewną część swych dochodów przeznaczają na stosunkowo wysokie koszty leczenia oraz bieżące utrzymanie. Choć podana przez wnioskodawców kwota dochodów nie wydaje się być bardzo niska, to znaczne wydatki rodziny, w tym koszty leczenia, powodują, że pokrycie wszystkich opłat i wydatków sądowych mogłoby negatywnie odbić się na poziomie egzystencji W. Te okoliczności życia wypełniają warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a. Tą część kosztów sądowych, którą wnioskodawcy będą zobowiązani uiścić, ustala się na 1/2 części pełnej kwoty tych kosztów. Oznacza to, że A. i M. W. mogą zostać na obecnym etapie postępowania zobowiązani do uiszczenia jedynie połowy należnej kwoty wpisu sądowego, tj. do zapłaty 50 zł. Na zwolnienie od ułamkowej części pełnej wysokości kosztów sądowych pozwala art. 245 § 4 p.p.s.a.. Wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie nie może zostać uwzględniony. W sytuacji stron skarżących nie zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tzn. zwolnienie od pełnej wysokości kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika. Wykazane w oświadczeniu składniki majątku nie pozwalają na stwierdzenie, że skarżący należą do osób bardzo ubogich, którzy by dochodzić swych roszczeń przed sądem winni zostać zwolnieni od wszelkich kosztów postępowania sądowego. Wnioskodawcy otrzymują stałe dochody, zaś potrzeby mieszkaniowe rodziny są w pełni zaspokojone. Rodzina posiada gospodarstwo rolne, które może zostać oddane odpłatnie do używania. Wypada uznać, iż Skarżący są w stanie z posiadanych składników majątkowych pokryć część kosztów sądowych, jakie mogą wystąpić w prowadzonym postępowaniu. Przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy uwzględnia się cały posiadany przez wnioskodawców majątek i związany z nim potencjał zarobkowy, a nie tylko osiągane dochody i kwoty przeznaczane z tych dochodów na niezbędne dla utrzymania wydatki. Jeżeli wskazane w pismach stron wydatki rodziny nakazują zwolnić ich od połowy kosztów sądowych to uzyskiwanie przez M. i A. W. dochodów w stałej wysokości czy posiadanie majątku w postaci domu, nieruchomości, zabudowań gospodarczych, wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym – zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Wypada mocno podkreślić w tym miejscu, że wyżej cytowana regulacja p.p.s.a. pozwalająca na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może mieć zastosowanie wyłącznie w sytuacjach bardzo wyjątkowych, w których skarżący ponad wszelką wątpliwość udowodnią, że nie są i nie będą w przyszłości w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów postępowania. Skarżący powinni mieć tego świadomość, skoro występowali w postępowaniu o prawo pomocy w kilku już zakończonych przed WSA sprawach. Należy też zauważyć, iż na mocy niniejszego postanowienia Skarżący zostali zwolnieni z połowy kosztów sądowych. Zaoszczędzone dzięki temu środki mogą przeznaczyć na ustanowienie fachowego pełnomocnika. Z zaznaczonych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 i 2, art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.