II SAB/Rz 43/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie wznowienia postępowania I. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego T. K. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SAB/Rz 43/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Wójt Gminy [...] zezwolił E.J. na usunięcie 10 drzew ze stanowiącej jej własność działki nr 182 w [...], w terminie do 31 grudnia 2012 r. W dniu 25 maja 2012 r. T.K. zwrócił się do Wójta Gminy [...] o wznowienie postępowania w sprawie udzielenia opisanego wyżej zezwolenia na wycinkę drzew, gdyż wymienione w decyzji drzewa nie znajdowały się na działce nr 182. Jednocześnie toczyły się postępowania z wniosków T.K. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz o jej uchylenie. Zwracał się on również wielokrotnie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z zażaleniami na bezczynność w sprawie rozpoznania jego wniosków. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało zażalenie na bezczynność Wójta Gminy [...] w zakresie załatwienia wniosku T.K. o wznowienie postępowania za uzasadnione i wyznaczyło organowi I instancji dodatkowy 30-dniowy termin. Postępowanie zakończone wydaniem zezwolenia z dnia [...] kwietnia 2012 r. na wycięcie drzew zostało wznowione postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Następnie T.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność, która wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r. II SAB/Rz 29/14 została uwzględniona. Sąd zobowiązał wówczas Wójta Gminy [...] do wydania decyzji w sprawie wznowienia postępowania w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzył organowi grzywnę. W ocenie Sądu, Wójt pozostawał w nieusprawiedliwionej bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego, gdyż pomimo upływu blisko dwóch lat nie wydał w tej sprawie rozstrzygnięcia. Tym bardziej, że postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. uznało za zasadne zażalenie skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie i jednocześnie wyznaczyło Wójtowi Gminy [...] dodatkowy termin załatwienia sprawy – tj. termin 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy. Przekazanie akt sprawy Wójtowi nastąpiło przy piśmie w dniu 19 lipca 2013 r., zaś postanowienie o wznowieniu postępowania wydano dopiero w dniu [...] marca 2014 r. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Wójt Gminy [...] odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r., jednakże rozstrzygnięcie to zostało uchylone w postępowaniu odwoławczym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując ponownie sprawę, w dniu 14 grudnia 2015 r. Wójt wezwał T.K. i J.K., która w dniu 25 października 2014 r. wystąpiła z odrębnym wnioskiem o wznowienie postępowania, do wskazania okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania oraz do sprecyzowania ich żądań i podania terminu, w którym powzięli wiedzę o wydaniu spornej decyzji o zezwoleniu na wycinkę drzew. Pismem z dnia 8 lutego 2016 r. organ zawiadomił strony postępowania o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2016 r., a następnie pismem z dnia 11 kwietnia 2016 r., o kolejnym przedłużeniu terminu, tym razem do dnia 31 maja 2016 r. W dniu 14 kwietnia 2016 r. T.K. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o stwierdzenie bezczynności Wójta Gminy [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. W ocenie skarżącego organ dopuścił się nieusprawiedliwionej bezczynności, gdyż pomimo upływu niemal 4 lat nie zakończył prowadzonego postępowania i nie dotrzymuje wyznaczonych przez siebie terminów. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie podnosząc, że dotrzymanie terminu 31 marca 2016 r. nie było możliwe wskutek wniesienia przez skarżącego zażalenia na niezałatwienia sprawy w terminie do SKO w [...]. Akta sprawy zostały bowiem zwrócone Wójtowi dopiero w dniu 1 kwietnia 2016 r. i po dokonaniu niezbędnych czynności w celu zapewnienia stronie udziału w postępowaniu, decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] odmówiono uchylenia kwestionowanej przez skarżącego ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. Ponadto przed wydaniem decyzji niezbędne było ustalenie stanu toczącego się przeciwko E.J. postępowania karnego w sprawie wycinki drzew. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. W myśl przepisu art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Do skarg na bezczynność mają zastosowanie wszelkie unormowania dotyczące warunków wnoszenia skarg do sądu administracyjnego, w tym także art. 52 § 1 P.p.s.a. dopuszczający wniesienie skargi po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (zasada ta nie dotyczy prokuratora i Rzecznika Praw Obywatelskich). W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Wójta Gminy [...] w wydaniu decyzji kończącej wznowione postępowanie w zakresie wydania zezwolenia na wycinkę drzew. Przewidzianym zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23) - dalej: "k.p.a.", środkiem zaskarżenia na niezałatwienie sprawy w terminie jest zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Z takim zażaleniem na bezczynność Wójta Gminy [...] skarżący występował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wielokrotnie. Ostatnie pismo, będące w istocie zażaleniem na bezczynność wymienionego organu m. in. w zakresie prowadzonego postępowania wznowieniowego, skarżący wniósł 23.02.2016 r. (data wpływu do Kolegium). Wówczas to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. uznało zażalenie za nieuzasadnione, stwierdzając, że zasadne było przedłużenie terminu do załatwienia sprawy przez organ I instancji wobec konieczności zgromadzenia materiału dowodowego. W świetle tych okoliczności skarżący wyczerpał tryb do wniesienia skargi, a zatem jego skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1), a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3). W k.p.a. przewidziana została możliwość przedłużenia wskazanych wyżej terminów, ale w wyjątkowych szczególnie uzasadnionych przypadkach, także wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy następuje z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 1 i § 2 k.p.a.). O każdym takim przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie rzeczą organu, który w dniu [....] marca 2014 r. wznowił postępowanie dotyczące wydania zezwolenia na wycięcie drzew na działce nr 182 w [...], tj. Wójta Gminy [...], było wydanie rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie. Rodzaje takich rozstrzygnięć wymienia art. 151 k.p.a. w § 1 – są to: 1) odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy organ stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchylenie decyzji dotychczasowej, gdy organ stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Art. 151 § 2 k.p.a. stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W rozpoznawanej sprawie decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2015 r. wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r., a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Jak wynika z pieczęci urzędu Gminy w [...], decyzja ta wpłynęła do organu I instancji 17.11.2015 r., a zatem wynikający z art. 35 § 3 k.p.a. termin załatwienia sprawy upływał 17.12.2015 r. W rozpoznawanej sprawie prowadzone było postępowanie wyjaśniające, więc termin ten mógł ulec wydłużeniu o kolejny miesiąc. Skarga T.K. została wniesiona 14 kwietnia 2016 r. i niewątpliwie przed tą datą Wójt Gminy [...] nie wydał w sprawie decyzji, wydana ona została [...] maja 2016 r. Zestawienie tych dat prowadzi do wniosku, że Wójt Gminy [...] pozostawał w bezczynności po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzji kasacyjnej w dniu [...] listopada 2015 r. z dnia . W ocenie Sądu organowi nie można jednak przypisać cech uporczywości w braku podjęcia stosownych działań procesowych, w odróżnieniu od poprzednio stwierdzonej przez tut. Sąd bezczynności w wyroku z dnia 10 lipca 2014 r., II SAB/Rz 29/14. Okoliczności sprawy, w tym ujawnienie nowych dowodów (fakt prowadzenia postępowania karnego w sprawie wycinki drzew), a także przerwy w prowadzeniu postępowania spowodowane rozpoznaniem przez Kolegium zażalenia skarżącego, jak również fakt informowania przez organ na bieżąco o konieczności przedłużenia terminu załatwienia sprawy, wskazują, że zaistniała bezczynność nie miała charakteru rażącego. Biorąc zatem powyższe pod uwagę, w tym fakt ustania bezczynności organu w dacie orzekania przez Sąd (wydanie decyzji w dniu 16 maja 2016 r.), Sąd uwzględnił skargę i zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdził, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a) P.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 i art. 205 § 1 P.p.s.a.