II SAB/Rz 44/23
WyrokWSA w Rzeszowie2023-07-11
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Piotr Godlewski, Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Podkarpacki pozostawał w bezczynności w sprawie ustalenia odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Wojewoda Podkarpacki pozostawał w bezczynności w sprawie ustalenia odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości, ponieważ nie rozpoznał wniosku skarżącej w ustawowym terminie, pomimo złożonego ponaglenia i braku zawiadomienia o przedłużeniu terminu. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania sprawy w terminie 2 miesięcy. Bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na dużą liczbę prowadzonych spraw, skomplikowany charakter postępowań odszkodowawczych oraz ograniczone zasoby kadrowe, co uzasadniało kolejność wpływu wniosków.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o odszkodowanie za zniszczone nasadzenia i przeniesienie pergoli w związku z przebudową drogi krajowej. Wniosek został przekazany do Wojewody Podkarpackiego, który nie wydał decyzji w ustawowym terminie. Po złożeniu ponaglenia przez skarżącą, organ nadal pozostawał w bezczynności. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwiania spraw. Wojewoda Podkarpacki tłumaczył opóźnienie dużą liczbą prowadzonych spraw odszkodowawczych, skomplikowanym charakterem postępowań i ograniczonymi zasobami kadrowymi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zobowiązał Wojewodę Podkarpackiego do rozpoznania sprawy w przedmiocie ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w terminie 2 miesięcy od dnia zwrotu akt sprawy. Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. O. na bezczynność Wojewody Podkarpackiego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości I. zobowiązuje Wojewodę Podkarpackiego do rozpoznania sprawy w przedmiocie ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków gminy [...], obręb [...], jako działka nr [...], w terminie 2 miesięcy od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z prawomocnym wyrokiem; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz skarżącej A. O. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SAB/Rz 44/23
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi A.O. (dalej: "skarżąca") jest bezczynność Wojewody Podkarpackiego w sprawie ustalenia odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości.
Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z 5 października 2021 r. (data wpływu do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w R. – 6 grudnia 2021 r.) A.O. zwróciła się o odszkodowanie za nasadzenia i przeniesienie pergoli. Podała, że w związku ze spisanym protokołem i przeprowadzonymi pracami związanymi z przebudową drogi krajowej w G. zwraca się o wypłatę odszkodowania za zniszczone nasadzenia oraz koszty wykopania, przeniesienia i wkopania dwóch pergoli w łącznej kwocie 1640 zł.
Ww. wniosek został przekazany do Wojewody Podkarpackiego za pismem z 22 grudnia 2021 r. celem ustalenia wysokości odszkodowania.
Skarżąca pismem z 13 października 2022 r. złożyła ponaglenie. Poinformowała, że jesienią 2021 r. złożyła wniosek o wypłatę odszkodowania za wycięte drzewa i krzewy w związku z przebudową drogi krajowej A94 w G. Do dnia sporządzenia pisma nie otrzymała od Wojewody żadnej informacji w tej sprawie. W związku z powyższym zwróciła się o załatwienie sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma. Ponadto wskazała, że podane we wniosku ceny za zniszczenia, z uwagi na inflację, są nieaktualne i należy je podwoić.
W dniu 16 marca 2023 r. A.O. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Wojewody Podkarpackiego
i zarzuciła naruszenie art. 35 § 1-3 w zw. z art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej: "k.p.a."). Zawnioskowała o zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za wycięte drzewa i krzewy i wypłatę odszkodowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca wyjaśniła, że jesienią 2021 r. złożyła w Urzędzie Wojewódzkim w R. wniosek o wypłatę odszkodowania za wycięte drzewa i krzewy (na polecenie pracownika firmy B S.A. miała czekać do zakończenia inwestycji), zgodnie z protokołem z dnia 7 lutego 2020 r. spisanym przez pracownika firmy B S.A. za wycięte drzewa i krzewy na jej działce nr [...] położonej w G. Wycięcie nastąpiło w związku z przebudową drogi krajowej J.-K. (E-40) odcinek Ł.-G. Nie otrzymała od organu żadnej informacji, ani odpowiedzi na pismo złożone w Urzędzie Wojewódzkim. W dniu 13.10.2022 r. złożyła w Urzędzie Wojewódzkim ponaglenie. Do dnia złożenia skargi nie otrzymała żadnej korespondencji w sprawie. Skarżąca wskazała, że organ naruszył zasady ogólne zebrane w Rozdziale 2 k.p.a. i nie wszczął postępowania administracyjnego oraz pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wskazał, że decyzją z 19 grudnia 2019 r. Nr N-VIII.7820.1.3.2019 zezwolił na realizację inwestycji drogowej, która zmieniała decyzję Wojewody Podkarpackiego z 27 września 2010 r. nr I.X-7119-1/1/10 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa drogi krajowej Nr 4 (E-40) J. – K. wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi odc. Ł. – G. km[...] do [...]. W pkt 5a tej decyzji Wojewoda, działając na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg publicznych ustalił obowiązek i zezwolił na wykonanie ww. obowiązków m.in. na działce nr [...] położonej w G. gm. Ł. Natomiast w pkt 6 decyzji na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. i dla realizacji ww. obowiązków określił ograniczenie w korzystaniu z przedmiotowej działki polegające na przebudowie sieci uzbrojenia terenu i przebudowie zjazdu.
W dalszej kolejności wnioskiem z 22 grudnia 2021 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) zwróciła się o ustalenie wysokości odszkodowania za ograniczenie w korzystaniu z działki nr [...] położonej w obr. G. gm. Ł. w związku z przebudową sieci teletechnicznej, sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia, sieci wodociągowej, a także przebudową zjazdu oraz za szkody powstałe w wyniku prowadzonych prac. Wojewoda Podkarpacki postanowieniem z 26 sierpnia 2022 r. nr N-III.7570.3.2.2022 (powołanie nr 64) powołał rzeczoznawcę majątkowego J. S. na biegłą w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia odszkodowania za ograniczenie w korzystaniu z ww. nieruchomości.
Organ wyjaśnił, że w analogicznej sprawie Wojewoda Podkarpacki decyzją z 11 stycznia 2022 r., nr N-III.7570.1.1217.2021 ustalił wysokość odszkodowania za ograniczenie w korzystaniu z działki nr [...] położonej w S. Od ww. decyzji odwołanie złożyła GDDKiA Oddział w R. pismem z 26 stycznia 2021 r., znak: O/RZ.I-3.7015.112.2021.MW. Podniesione zarzuty dotyczyły szeregu innych postępowań, w tym dla działki [...] położonej w obr. G. gm. Ł. Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 26 maja 2022 r., nr DLI-VI.7615.71.2022.MT uchylił decyzję Wojewody z 11 stycznia 2022 r., dot. działki nr [...] podzielając argumentację GDDKiA Oddział w R. dotyczącą wpływu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na zakres szkód. Wojewoda chcąc zachować spójność prowadzonych postępowań zmuszony był uwzględnić wytyczne Ministra Rozwoju i Technologii we wszystkich podobnych sprawach. Dlatego w tym celu zwrócił się pismem z 31 maja 2022 r. do rzeczoznawcy majątkowego o ponowne przeanalizowanie poprawności sporządzonych już operatów szacunkowych oraz ewentualne skorygowanie wycen i odniesienie się do poniesionych przez GDDKiA zarzutów.
W odpowiedzi na powyższe rzeczoznawca majątkowy pismem z 5 grudnia
2022 r. wycofała jako dowody w sprawie operaty szacunkowe dotyczące wskazanych powyżej okoliczności w prowadzonych aktualnie przez Wojewodę Podkarpackiego postępowaniach. Tam gdzie nie sporządziła operatów szacunkowych (przykładowo dla działki nr [...] położonej w obr. G. gm. Ł.) zobowiązała się dotychczasowe ustalenia uwzględnić we wszystkich nowo sporządzanych.
Wojewoda wyjaśnił także, że prowadzi ponad sto spraw dot. ustalenia odszkodowania za nieruchomości ograniczone w sposobie korzystania w ramach inwestycji znak: N-VIII.7820.1.3.2019 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, które znajdują się na różnym etapie zaawansowania. We wszystkich GDDKiA Oddział w R. składa uwagi pomimo, że jako inwestor tylko pobieżnie udokumentował szkody zaistniałe na nieruchomościach i to na Wojewodę oraz rzeczoznawcę majątkowego spadł obowiązek ustalenia zaistniałych zdarzeń i szkód. Wojewoda pismem z 5 kwietnia 2023 r. znak: N-lll.7570.3.4.2023 w związku z licznymi uwagami GDDKiA Oddział w R. do sporządzonych opinii, zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego, o ponowne ich przeanalizowanie, w szczególności w kontekście obszaru ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości określonego w decyzji nr N-VIII.7820.1.3.2019 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa drogi krajowej Nr 4 (E-40) J. – K. wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi ode. Ł. – G. km [...] do [...]".
Wojewoda przyznał, że niniejsze postępowanie nie zostało rozpatrzone zgodnie z terminem wynikającym z k.p.a. Jednak brak jest podstaw do stwierdzenia celowości działania organu. Aktualnie w oddziale odszkodowań prowadzone jest ponad 1000 spraw a referentów prowadzących sprawy jest 9. W samym tylko 2022 r. Wojewoda wydał 1737 decyzji odszkodowawczych dla ponad 3,5 tys. działek. Podkreślił, że charakter spraw odszkodowawczych jest wysoce skomplikowany i wyjaśnienie każdej obliguje referenta do podjęcia szeregu niezbędnych czynności: zarówno znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (wystąpienia o przesłanie akt, potwierdzenie stanu prawnego etc.) jak i nieudokumentowanych (analiza pozyskanych akt, analiza orzecznictwa, weryfikacja pozyskanych dokumentów, przygotowanie projektów rozstrzygnięć). To skutkuje opóźnieniem lub niezałatwieniem sprawy w terminie wynikającym z k.p.a., co ma miejsce w niniejszym przypadku. Wojewoda zaznaczył, że przy ograniczonych zasobach kadrowych przyspieszenie w sposób radykalny rozpatrzenia jednej ze spraw nieuchronnie prowadzi do opóźnienia pozostałych. W tej sytuacji zmuszony jest kierować procesem rozpatrywania spraw w ten sposób, aby strony poszczególnych spraw były traktowane (w miarę możliwości) jednakowo. Tym samym jedyny sprawiedliwy system rozpoznawania wniosków opiera się na kolejności wpływu jako na głównym czynniku determinującym kolejność rozstrzygania każdej ze spraw. Zdaniem Wojewody podejmowane w sprawie czynności były konieczne w celu uzyskania rzetelnego materiału dowodowego i wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W piśmie z 19 czerwca 2023 r. skarżąca podniosła, że organ nie poinformował jej o żadnej czynności dokonanej w przedmiotowej sprawie. Takie działanie narusza art. 10 § 1, art. 12 i art. 14 k.p.a. Organ miał obowiązek należycie i wyczerpująco informować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw, miał obowiązek informować o przedłużeniu toczącego się postępowania, podać przyczynę i wskazać przewidywany termin jej zakończenia. Brak dokonania ww. czynności powoduje, że organ naruszył art. 35 i art. 36 k.p.a. Wskazana przez Wojewodę liczba osób zainteresowanych odszkodowaniami nie tłumaczy bezczynności organu i nie jest duża biorąc pod uwagę zasoby, możliwości i potencjał organu, jak również nie zwalnia organu z obowiązku przestrzegania prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosowanie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. - dalej jako: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 P.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 1a P.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie skarga została rozpoznana przez WSA w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca zarzuca Wojewodzie Podkarpackiemu bezczynność polegającą na nierozpoznaniu jej wniosku i niewydaniu decyzji w sprawie wypłaty odszkodowania za wycięte drzewa i krzewy na działce nr [...] położonej w G. w związku realizacją inwestycji polegającej na przebudowie drogi krajowej J.-K. (E-40) odcinek Ł.-G.
Na wstępie wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji. Prawo do dobrej administracji wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1). Jednym z fundamentalnych elementów tego prawa jest w myśl art. 41 ust. 1 tej Karty, prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.
Wzorzec postępowania organu administracji w zakresie terminów załatwienia sprawy administracyjnej wyznaczają przepisy art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. Szczególnie istotne znaczenie w niniejszej sprawie odgrywa art. 35 § 3 k.p.a., który stanowi: Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przestrzeganie powyższych terminów łączy się bezpośrednio z zasadą ogólną procesu administracyjnego wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a., a zobowiązującą organ do działania w sprawie wnikliwie i szybko. Ponadto co istotne zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).
Z akt sprawy wynika, że skarżąca przed wniesieniem skargi złożyła ponaglenie do właściwego organu, o którym mowa w art. 37 k.p.a., co oznacza, że wyczerpała wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi.
Rozpoznając niniejszą sprawę WSA w Rzeszowie uznał, że Wojewoda Podkarpacki pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków gminy Łańcut, obręb 0003 Głuchów, jako działka nr [...]. Słusznie zatem zarzuciła skarżąca organowi naruszenie art. 35 i art. 36 k.p.a. Stanowisko skarżącej w tym zakresie Sąd w pełni podziela.
Z akt sprawy wynika, że podaniem z 5 października 2021 r. (data wpływu do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w R. – 6 grudnia 2021 r.) A.O. w związku z przeprowadzonymi pracami związanymi z przebudową drogi krajowej w G. zwróciła się o wypłatę odszkodowania za zniszczone nasadzenia oraz koszty wykopania, przeniesienia i wkopania dwóch pergoli w łącznej kwocie 1640 zł. Wniosek ten został przekazany do Wojewody Podkarpackiego za pismem z 22 grudnia 2021 r. celem ustalenia wysokości odszkodowania.
Wobec braku reakcji ze strony organu skarżąca pismem z 13 października 2022 r. złożyła ponaglenie. Pomimo tego organ w dalszym ciągu nie podjął żadnych czynności w sprawie. W szczególności nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podał przyczyn zwłoki, nie podał też nowego terminu załatwienia sprawy, do czego był zobligowany po myśli art. 36 § 1 k.p.a.
W treści odpowiedzi na skargę Wojewoda przyznał, że przedmiotowe postępowanie nie zostało rozpatrzone zgodnie z terminem wynikającym z k.p.a., jednak nie było to związane z celowym działaniem. Jako usprawiedliwienie swojej bezczynności wskazał, że prowadzi ponad sto spraw dot. ustalenia odszkodowania za nieruchomości ograniczone w sposobie korzystania w ramach inwestycji znak: N-VIII.7820.1.3.2019 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, które znajdują się na różnym etapie zaawansowania. To na Wojewodę i powołanego rzeczoznawcę majątkowego spadł obowiązek ustalenia zaistniałych zdarzeń i szkód. Organ wskazał na skomplikowany charakter spraw odszkodowawczych, konieczność uzyskania rzetelnego materiału dowodowego i wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie. Wyjaśnił, że przy ograniczonych zasobach kadrowych przyspieszenie rozpatrzenia jednej ze spraw doprowadzi do opóźnienia pozostałych. W tej sytuacji, w celu traktowania stron jednakowo jedynym sprawiedliwym system rozpoznawania spraw, jest kolejność wpływu wniosku.
W świetle powyższych okoliczności Sąd stwierdził, że organ nie rozpoznając wniosku skarżącej pozostawał w bezczynności.
Wyjaśnić należy, że po myśli art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd ma możliwość wydania trzech rodzajów rozstrzygnięć w zależności od okoliczności i charakteru danej sprawy. Jak stanowi ten przepis, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Wniesienie skargi na bezczynność ma na celu wymuszenie na organie podjęcia wymaganej prawem czynności lub aktu, gdyż temu głównie ma służyć ten typ skargi. Wskazać bowiem należy, że w znacznej części spraw ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej, organy te nie podejmują rozstrzygnięcia w sprawie pomimo wniesienia skargi na bezczynność do Sądu. Mówiąc natomiast o ocenie zachowania organu w postępowaniu przez pryzmat terminowości należy rozumieć, że Sąd nie ocenia podejmowanych przez organ w postępowaniu czynności w kontekście ich merytorycznej legalności, a jedynie bada czy organ dopuścił się naruszenia terminów przewidzianych w przepisach na rozpoznanie sprawy.
Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Jak wyżej wskazano wniosek skarżącej do Wojewody wpłynął 22 grudnia 2021 r. Od tego okresu organ nie podjął żadnych czynności w przedmiotowej sprawie a dotyczącej ustalenia odszkodowania za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w G. Nie uczynił tego również, pomimo wniesionego przez stronę ponaglenia. Uwzględniając ten fakt, jak również kodeksowy nakaz załatwiania spraw w terminie jednomiesięcznym, a spraw szczególnie skomplikowanych w terminie dwumiesięcznym (art. 35 § 3 k.p.a.) oraz procedurę poprzedzającą wydanie decyzji o ustaleniu odszkodowania, Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności w procedowaniu złożonego wniosku. Z akt sprawy nie wynikają żadne okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać stwierdzoną na tym etapie bezczynność organu. W tym kontekście nie mniej istotny jest fakt, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy we wskazanym okresie organ nie uczynił zadość dyspozycji przepisu art. 36 k.p.a., ponieważ nie zawiadomił stron postępowania o niemożności załatwienia sprawy w terminie oraz przyczynach takiego stanu rzeczy, jak również nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 5346/16 (publ. baza orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych zmierzających do usunięcia przeszkody w wydawaniu decyzji.
Dokonując natomiast oceny tej bezczynności pod kątem stopnia naruszenia prawa Sąd nie stwierdził by bezczynność nosiła cechy rażącego naruszenia prawa.
Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana zawsze w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidulanie, wyznaczonymi przez wiele elementów zmiennych, bowiem każda bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania jest naruszeniem prawa, ale nie każde ma cechę rażącego naruszenia prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące naruszanie prawa oznacza wadliwość o szczególnym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności.
W niniejszej sprawie zaprezentowana przez organ argumentacja o znacznej ilości spraw dotyczących ustalenia odszkodowania za nieruchomości ograniczone w sposobie korzystania w ramach przedsięwzięcia dotyczącego realizacji inwestycji drogowej, o konieczności zgromadzenia materiału dowodowego, w tym ponownego opracowania operatów szacunkowych, sporządzenia skorygowanych wycen oraz skomplikowany charakter spraw wymagający indywidualnego podejścia do każdej z nich oraz ograniczone zasoby kadrowe spowodowały konieczność rozpatrywania wniosków zgodnie z kolejnością wpływu, przesądza ocenę Sądu, że bezczynność organu nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania sprawy w przedmiocie ustalenia odszkodowania za ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości ozn. nr [...] obr. [...] G., gm. Ł. w terminie 2 miesięcy od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z prawomocnym wyrokiem (pkt I). Na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd orzekł, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art 200 i 205 § 1 P.p.s.a. (pkt III).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło