II SAB/Rz 45/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-11-18

Skład orzekający: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o częściowym przyznaniu prawa pomocy, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości i mieć ustanowionego adwokata, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jej dochody nie pozwalają na pokrycie niezbędnych wydatków rodziny oraz kosztów postępowania. W związku z tym, sąd zwolnił ją od dalszych kosztów sądowych i ustanowił adwokata. Zwolnienie nie obejmuje jednak kosztów już uiszczonych przed złożeniem wniosku o prawo pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego przyznało jej prawo pomocy jedynie w połowie i ustanowiło adwokata. Skarżąca wniosła sprzeciw, podnosząc trudną sytuację finansową i zarzucając naruszenie przepisów przez pobieranie wpisu przed rozpatrzeniem wniosku o prawo pomocy. Dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i wskazała na wcześniejsze przyznanie prawa pomocy przez inny sąd.
Rozstrzygnięcie
Sąd zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w całości i ustanowił adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie legalności budowy zjazdu z drogi powiatowej - p o s t a n a w i a - I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata. II SAB/Rz 45/09 U z a s a d n i e n i e R. B. w dniu 20 października 2009 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jednocześnie skarżąca uiściła wpis sadowy w kwocie 100 zł od wniesionej skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie legalności budowy zjazdu z drogi powiatowej Postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II SAB/Rz 45/09 wydanym przez referendarza sądowego zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w 1/2 części i ustanowiono adwokata. Od wyżej opisanego postanowienia skarżąca wniosła w dniu 9 listopada 2009 r. sprzeciw domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w całości i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu skarżąca zwróciła uwagę na trudną sytuację finansową swojej rodziny. Zarzuciła, że pobieranie wpisu przed udzieleniem prawa pomocy jest łamaniem przepisów. Żądała zwrotu wpisu. Do sprzeciwu skarżąca dołączyła kserokopie pisma z dnia 6 listopada 2009 r., kserokopię zaświadczenia o zarobkach męża. Nadto zwróciła uwagę, że postanowieniem referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1139/09 przyznano skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej –P.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Należy podkreślić, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie w sprawie zastępcy prawnego (m.in. adwokata) wchodzi w zakres instytucji całkowitego prawa pomocy (art. 245 § 2 P.p.s.a). Może być przyznane w sytuacji, gdy osoba ubiegająca o takie prawo wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Dokonana pod tym kątem analiza sytuacji materialnej skarżącej pozwala uznać, że spełnia on przesłanki wymienione w tym przepisie i nie będzie w stanie uiścić niezbędnych kosztów sądowych oraz ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata celem reprezentowania i należytego zabezpieczenia praw w przedmiotowej sprawie. Przemawiają za tym okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w złożonym sprzeciwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ustalił, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i 2 dzieci (2 i 5 lat). Posiadany przez nich majątek obejmuje nieukończony dom o pow. 116 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 1,06 ha. Uzyskane przez rodzinę w 2008 r. dochody obejmowały: wynagrodzenie za pracę skarżącej w kwocie 612 zł. (I 2008 r.), pobierany przez 11 miesięcy zasiłek wychowawczy w wysokości 400 zł., wynagrodzenie za pracę męża (łącznie 12 707 zł.) oraz dochód z gospodarstwa ustalony wg jego powierzchni przeliczeniowej – ok. 1898 zł. Ponoszone w ciągu roku wydatki obejmują ogrzewanie (ok. 3 250 zł.), gaz (800 zł.), energię elektryczna (2000 zł.), bilety miesięczne (ok. 2800 zł.), ubezpieczenie domu, podatek rolny, nakłady związane z prowadzeniem gospodarstwa (ok. 2500 zł.). Ponadto wskazała, że poniosła "wydatki na same wpisy do sądów w kwocie 1500 zł i koszty odwołań w tym roku 7000 zł nie licząc pomocy rodziców". Dokonując oceny przedstawionej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej Sąd uznał, iż R. B. spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Opisane dochody wystarczają na pokrycie niezbędnych wydatków rodziny. Nie jest możliwe aby z tych dochodów skarżąca była w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania. Podkreślenia wymaga, że przyznane zwolnienie od kosztów sądowych nie rozciąga się na opłacony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 100 zł, gdyż wniosek o prawo pomocy wywiera skutki od daty jego wniesienia i nie obejmuje kosztów, które strona uiściła przed jego złożeniem. W tej sytuacji uiszczony wpis nie podlega zwrotowi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło