II SAB/Rz 45/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-10-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał istotnej zmiany okoliczności sprawy od czasu wydania pierwotnego postanowienia?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie ustanowienia radcy prawnego, ponieważ wnioskodawca nie wykazał istotnej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia. Wnioskodawca nie przedstawił nowych faktów ani dowodów wskazujących na pogorszenie jego sytuacji finansowej lub inne istotne zmiany, które mogłyby wpłynąć na ocenę jego zdolności do ponoszenia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2014 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i odmówił ustanowienia radcy prawnego. Następnie WSA odrzucił skargę. Skarżący złożył kolejny wniosek o ustanowienie radcy prawnego, wskazując na swoje dochody i wydatki. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. odmówił zmiany wcześniejszego postanowienia. Skarżący wniósł sprzeciw, wyjaśniając pomyłkę w dochodach i zamiar złożenia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego WSA z dnia 6 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Rz 45/14 o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych i odmowie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 29 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Rz 45/14 o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych i odmowie ustanowienia radcy prawnego w sprawie z jego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w sprawie wydania dokumentu - p o s t a n a w i a - odmówić zmiany postanowienia.
II SAB/Rz 45/14
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. B. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w sprawie wydania dokumentu.
Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Rz 45/14 referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i odmówił ustanowienia radcy prawnego.
Kolejno postanowieniem z dnia 18 września 2014 r. WSA odrzucił skargę J. B. na przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy postępowania w sprawie wydania dokumentu.
W dniu 29 września 2014 r. J. B. nadał w urzędzie pocztowym wniosek o ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Utrzymują się z pobieranych świadczeń emerytalnych w kwotach 2216 zł oraz 689 zł. Mieszkają w domu o powierzchni 61 m.kw. Na ich majątek składa się także nieruchomość rolna (0,19 ha) oraz pomieszczenie gospodarcze (20 m.kw.). Wyszczególnione przez stronę miesięczne wydatki to: 507,22 zł (utrzymanie siebie i żony), 290 zł (lekarstwa), 86 zł (gaz, prąd), 24 zł (woda i kanalizacja), 32,26 zł (wywóz śmieci), 33 zł (telefon), 70 zł (przeglądy techniczne domu), 300 zł (pożyczka), 110 zł utrzymanie domu, 30 zł (opłaty bankowe), 400 zł (opał).
Postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. referendarz sądowy WSA odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego WSA z 6 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Rz 45/14.
Od tego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, wyjaśniając, że pomylił się podczas wypełniania wniosku z 29 września 2014 r. o ustanowienie radcy prawnego, wpisując jako dochód miesięczny z emerytury jego i żony kwotę 2216 zł brutto. Natomiast w rzeczywistości jego dochód miesięczny z emerytury wynosi 1527 zł brutto (1279,91 zł netto), zaś jego żony 689 zł brutto (602,57 zł netto), czyli razem 2216 zł brutto (1882,48 zł netto). Skarżący podniósł, że zamierza złożyć skargę kasacyjną od postanowienia WSA z 18 września 2014 r., dlatego złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który jest wymagany do złożenia tego środka zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że wniosek skarżącego
o ustanowienie radcy prawnego - został już rozpoznany prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 sierpnia 2014 r. Rozstrzygnięciem tym zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i odmówiono ustanowienia radcy prawnego. Dlatego też ponownie złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrzyć na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), zgodnie z jego treścią: postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ten pozwala zatem na uchylenie lub zmianę orzeczenia, wskutek zmiany okoliczności sprawy.
Rozpoznawany w niniejszej sprawie ponowny wniosek J. B. o ustanowienie radcy prawnego, stanowi zatem prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdyż skarżący został już zwolniony od kosztów sądowych, które rozciąga się na całe postępowanie sądowe.
Stosownie do art. 245 § 1, § 2 P.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy procesowego m.in. adwokata, radcy prawnego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z 11 lutego 2014 r., sygn. II OZ 132/14).
W kolejnym złożonym wniosku J. B. wskazał te same okoliczności, które zostały już prawomocnie ocenione przez referendarza sądowego. Należy zaznaczyć, że nie zmniejszyła się istotnie kwota uzyskiwanych dochodów, a także nie zwiększyła się w skali miesiąca pula wydatków o charakterze koniecznym. Dodatkowo wskazać należy, że nie zmieniła się na gorsze także sytuacja osobista skarżącego i członków jego rodziny.
Ponieważ skarżący nie wskazał na zmianę okoliczności decydujących o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym, to WSA odmówił zmiany wcześniejszego prawomocnego postanowienia w tym przedmiocie.
Niniejsze orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 165 w zw. z art. 245 § 2, oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło