II SAB/Rz 46/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Starosty [...] w sprawie udzielenia informacji o gruntach z operatu ewidencji gruntów i budynków I. zobowiązuje Starostę [...] do rozpoznania wniosku J. S. z dnia 25 stycznia 2010 r. poprzez wydanie dokumentów określonych w tymże wniosku w terminie 30 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku; II. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego J. S. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. do wyroku z dnia 13 kwietnia 2011 r. Pismem z dnia 10 lutego 2010 roku J. S. wniósł do Starosty [...] zarzuty od danych ewidencyjnych operatu opisowo-kartograficznego w zakresie działek nr 1316/3, 1319/1, 2233 i 2236 oraz budynków znajdujących się na działce nr 1316/3 po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i założeniu ewidencji budynków wsi K. gm. [...] - nr postępowania [...]. W toku postępowania, pismem z dnia 25 stycznia 2010 r. J. S. zwrócił się do Starosty o: - udostępnienie wszystkich informacji o gruntach i budynkach, jakie zawiera i zawierał operat ewidencyjny składający się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów, przed dokonaną modernizacją i po modernizacji ewidencji gruntów i budynków wsi K. gm. [...] co do działek nr 1316/3, 1319/1,2233, 2236; - ujawnienie numerów i współrzędnych punktów granicznych przedmiotowych działek oraz powierzchni tych działek wynikających z obliczeń na podstawie współrzędnych ustalonych w oparciu o te punkty graniczne; - umożliwienie dostępu do bazy informatycznej moderowanej ewidencji gruntów i budynków wsi K., w zakresie działek nr 1316/3,1319/1, 2233,2236. W odpowiedzi na wezwania organu z dnia 25 marca 2010 r. do wykazania interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych, J. S., pismem z dnia 7 kwietnia 2010 r. ponownie wezwał do udostępnienia mu żądanych dokumentów. Wobec niesatysfakcjonującego postępowania Starosty J. S. w dniu 23 czerwca 2010 r. złożył do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zażalenie na jego bezczynność. WINGiK pismem z dnia 17 sierpnia 2010 r., nr [...] wezwał Starostę [...] do załatwienia wniosku J. S. z dnia 25 stycznia 2010 r. do dnia 31 sierpnia 2010 r. Starosta pismem z dnia 30 sierpnia 2010 r. poinformował pełnomocnika skarżącego, że: do akt sprawy [...] zostały dołączone operaty użytkowe z pomiaru działki nr 1316 oraz podziału działki nr 1316/1 włączone do zasobu pod nr [...], które są udostępnione do wglądu; obliczenia powierzchni działek nr 1316/3 i 1319/1 ze współrzędnych zostały przedstawione na str. 76 akt sprawy postępowania, pod nr [...] i [...] w kolumnie III, z którymi skarżący już się zapoznał po doręczeniu zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego; w odniesieniu do wniosku o udostępnienie danych dotyczących działek 1316/3, 1319/1, 2233 i 2236 zwrócono się o potwierdzenie zakresu żądanych danych, za które pobierane są opłaty zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielenie informacji, a także wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. 2004 r., nr 37, poz. 333). Uznając, iż pismo Starosty nie stanowi właściwej realizacji żądań zawartych w piśmie z dnia 25 stycznia 2010 r. J. S. pismem z dnia 4 października 2010 r. ponownie złożył do WINGiK zażalenie na bezczynność tego organu. WINGiK pismem z dnia 26 października 2010 r. zarzut bezczynności wobec Starosty uznał za bezpodstawny. W dniu 10 grudnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga J. S. na bezczynność Starosty [...]. Skarżący zarzucił w niej, że organ wbrew wynikającemu z przepisów prawa obowiązkowi nie zrealizował jego żądań zawartych w piśmie z dnia 25 stycznia 2010 r.. W ocenie skarżącego wnioski i żądania wyartykułowane w tym piśmie powinny być bezpłatnie zrealizowane w ramach toczącego się przed Starostą postępowania nr [...], gdyż są z nim integralnie związane i determinują jego prawidłowość. Bierność organu w tym zakresie uzasadnia zarzut naruszenia art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zm.). Starosta wniósł o oddalenie skargi. Organ wyeksponował, że wszystkie żądane przez skarżącego informacje zostały mu udzielone pismem z dnia 30 sierpnia 2010 r., a prawidłowość tego działania została potwierdzona przez WINGiK poprzez negatywne rozpatrzenie wniesionego przez skarżącego zażalenia na bezczynność. Podano nadto, że zawarte w operacie ewidencyjnym pomodemizacyjne informacje dotyczące działek nr 1316/3, 1319/1, 2233 i 2236 położonych we wsi K. nie zostały dołączone do akt sprawy nr [...], co przesądza, że ich udostępnienie, zgodnie z art. 40 ust. 3c ustawy z dnia 17 maja 1089 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2010, nr 193, poz. 1287), jest odpłatne. Wniosku w tym przedmiocie skarżący jednak nie składał. Odnośnie pozostałych danych J. S. został pouczony, że znajdują się one w aktach sprawy, a skarżący jako strona ma do nich pełny dostęp. Bierność skarżącego w tym zakresie nie może więc uzasadniać zarzutu bezczynności Starosty. W replice na argumentację zaprezentowaną przez organ w odpowiedzi na skargę J. S. podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, że żądane przez niego informacje powinny być mu udostępnione w ramach postępowania nr [...]. Podkreślił nadto, że organ nie umożliwił mu bezpłatnego dostępu do bazy informatycznej modernizowanej ewidencji gruntów i budynków wsi K. w zakresie działek nr 1316/3, 1319/1, 2233, 2236. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej - P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres przedmiotowy takiej kontroli wyznacza art. 3 § 2 P.p.s.a., przewidując m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego artykułu (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). Bezczynność organu administracji publicznej w rozumieniu powołanego artykułu występuje wówczas, gdy w ustalonym w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego lub też akcie szczególnym terminie, organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Należy przyjąć, że skarga na bezczynność stanowi nie tylko środek służący przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania organów administracyjnych, ale jej celem jest także zapewnienie prawidłowej wykładni przepisów prawa administracyjnego materialnego, określających formy działania organów administracji publicznej. Innymi słowy, bezczynność ma miejsce nie tylko wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w terminie określonym przez prawo ale także i wtedy, gdy na organie spoczywa obowiązek zachowania określonej prawem formy, lecz tego nie czyni. Dla zasadności skargi w tym przedmiocie nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, w szczególności zaś, czy bezczynność administracji publicznej spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana (tak: wyrok WSA w Warszawie z 9.12.2005r., VI SAB/Wa 24/05, LEX nr 190899). Istotną kwestią z punktu widzenia tego rodzaju skargi jest przede wszystkim występowanie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec przedstawionego żądania strony. Powyższe determinuje bowiem zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego. W świetle powyższych rozważań należało zatem zbadać, czy wniosek skarżącego został rozpoznany przez organ stosownie do obowiązujących przepisów. W pierwszej kolejności należy podnieść, że skarżący przed złożeniem niniejszej skargi wyczerpał tryb zażaleniowy przewidziany w art. 37 KPA, co umożliwia Sądowi merytoryczną jej ocenę. W ocenie Sądu, przytoczony stan faktyczny niniejszej sprawy wskazuje na bezczynność Starosty w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia 25 stycznia 2010 r. We wskazanym wniosku J. S. domagał się: udostępnienie wszystkich informacji o gruntach i budynkach, jakie zawiera i zawierał operat ewidencyjny składający się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów, przed dokonaną modernizacją i po modernizacji ewidencji gruntów i budynków wsi K. gm. [...] co do działek nr 1316/3,1319/1, 2233, 2236; ujawnienie numerów i współrzędnych punktów granicznych przedmiotowych działek oraz powierzchni tych działek wynikających z obliczeń na podstawie współrzędnych ustalonych w oparciu o te punkty graniczne; - umożliwienie dostępu do bazy informatycznej moderowanej ewidencji gruntów i budynków wsi K., w zakresie działek nr 1316/3,1319/1,2233,2236. Skarżący podał również we wniosku, że nie dysponuje wskazanymi dokumentami, co uniemożliwia mu zajęcie rzeczowego stanowiska w prowadzonej sprawie. Taka konstrukcja wniosku powoduje konieczność przyjęcia, że nie jest to wniosek dowodowy w toczącym się postępowaniu, lecz odrębny wniosek o wydanie wskazanych dokumentów w celu umożliwienia J. S. prawidłowej obrony swoich interesów w tym postępowaniu. W takiej sytuacji uznać należy, że stanowisko organów, co do możliwości wydania dokumentów po uiszczeniu stosownych opłat - z uwagi na brzmienie przepisu art. 40 ust. 3c ustawy z dnia 17 maja 19989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 z późn. zm. zwanej dalej P.g.i.k.) - jest w pełni uzasadnione. Wobec braku przepisów szczególnych dotyczących trybu pobierania tych opłat przyjąć należy, że określają tę procedurę przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności przepis art. 261 powołanej ustawy. Poza sporem pozostaje, że Starosta pismem z dnia 30 sierpnia 2010 r. pouczył skarżącego, że żądane przez niego dokumenty mogą być wydane po uiszczeniu stosownych opłat, fakt, że wnioskodawca opłat żadnych nie uiścił, a także okoliczność, iż żadne dokumenty nie zostały J. S. wydane. Przepis art. 261 Kpa w § 1, 2 i 3 przewiduje, że jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni. Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana. Na postanowienie w sprawie zwrotu podania służy zażalenie. Przy takim brzmieniu powołanych przepisów uznać należy, że działanie Starosty było nieprawidłowe, co w rzeczywistości powoduje, że skarga J. S. na bezczynność organu w przedmiocie wydania mu dokumentów jest uzasadniona. Organ w pierwszej kolejności winien był wezwać skarżącego do jednoznacznego sprecyzowania wydania jakich dokumentów domaga się. Po wskazaniu zakresu żądania przez skarżącego należało wezwać wnioskodawcę o uiszczenie należności w określonym w przepisie art. 261 § 1 Kpa terminie. Po bezskutecznym upływie zakreślonego terminu można było rozważać zwrot wniosku w trybie art. 261 § 2 i 3 Kpa. W kontrolowanej sprawie należy jednak organowi zwrócić uwagę na przepis art. 216 § 4 Kpa. W świetle tego przepisu organ powinien jednak załatwić podanie mimo nieuiszczenia należności między innymi, jeżeli podanie wniosła osoba zamieszkała za granicą. Poza sporem pozostaje, że skarżący J. S. zamieszkuje poza granicami Polski. Rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności - w trybie przepisu art. 64 § 2 Kpa - wezwie J. S. do sprecyzowania wniosku poprzez jednoznaczne wskazanie wydania, jakich dokumentów domaga się. Po uzupełnieniu tego braku wniosku organ dokona obliczenia wysokości należnych opłat i w przypadku ich nieuiszczenia przez skarżącego wezwie J. S. do ich uiszczenia w terminie określonym w przepisie art. 261 § 1 Kpa. Charakter prawny opłaty za korzystanie z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzi do wniosku, że do określenia wysokości opłaty nie została przewidziana forma decyzji. W takiej sytuacji wysokość opłaty może być określana w różnej formie, np. wezwania do zapłaty, rachunku, faktury. Ponieważ opłaty te są środkami publicznymi to niezależnie od formy ich określenia podmiotowi zobowiązanemu do ich uiszczenia przysługuje prawo zakwestionowania ich wysokości. Wymiar opłaty jest ze względu na publiczny jej charakter czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku nieuiszczenia przez skarżącego przedmiotowej opłaty należy - z uwagi na brzmienie przepisu art. 261 § 4 pkt 3 Kpa - wydać J. S. żądane przez niego dokumenty, a wyliczonej i niezapłaconej należności dochodzić w drodze egzekucji administracyjnej. Z tych przyczyn Sąd uznał, iż koniecznym jest zobowiązanie Starosty na podstawie art. 149 P.p.s.a. do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 200 P.p.s.a.