II SAB/Rz 48/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-10-30

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), musi wykazać, że nie posiada żadnego majątku ani środków pieniężnych, z których mogłaby sfinansować należności sądowe?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna domagająca się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym musi wykazać, że nie posiada żadnego majątku ani środków pieniężnych, z których mogłaby sfinansować należności sądowe. Samo oświadczenie o trudnej sytuacji majątkowej nie jest wystarczające, jeśli nie zostanie poparte odpowiednimi dowodami, a wnioskodawca ma obowiązek przedstawić wszystkie dokumenty potwierdzające jego sytuację.
Stan faktyczny
Skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący zarzucił referendarzowi nieprawidłowość wniosków, wskazując, że jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu ponoszenie kosztów postępowania. Sąd rozpoznał sprzeciw, oceniając zasadność odmowy przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 30 października 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. D. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 września 2017r., sygn. akt II SAB/Rz 48/17 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie informacji publicznej postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Postanowieniem z dnia 20 września 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując, że przedstawiona przez niego sytuacja nie jest do końca jasna, a wielość aktualnie prowadzonych przed tutejszym Sądem, z jego udziałem postępowań, powinna uświadomić mu konieczność ponoszenia związanych z tym kosztów postepowania. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Skarżący zarzucił referendarzowi nieprawidłowość wyciągniętych wniosków. W jego ocenie wyliczona przez referendarza kwota jaka pozostaje mu na przeżycie około 660 zł sama w sobie stanowi potwierdzenie tego, że nie stać go na ponoszenie jakichkolwiek kosztów związanych z prowadzeniem postępowania przed sądem, a nałożony przez referendarza wymóg określenia ponoszonych wydatków stanowi nadmierny formalizm i stwarza barierę w dochodzeniu praw przed sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: sprzeciw nie znajduje uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, podobnie z resztą jak pozostałych postępowań sądowych, jest obowiązek uiszczenia kosztów związanych z dochodzeniem swoich spraw przed sądem. Jak stanowi art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Każdy kto występuje z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy powinien liczyć się z obowiązkiem szczegółowego przedstawienia informacji przemawiających za jego pozytywnym rozpoznaniem. Zgodnie z art. 252 § 1 P.p.s.a.: wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (...). Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego – art. 255 P.p.s.a. W świetle powyższych przepisów sytuacja majątkowa, rodzinna, zarobkowa wnioskodawcy, jakkolwiek w jego przekonaniu trudna, dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania wnioskowanej pomocy, gdy zostanie należycie wykazana. W interesie wnioskodawcy leży przedstawienie wszystkich dokumentów, które potwierdzać będą, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu wnioskowanej pomocy. W przypadku domagania się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym wnioskodawca musi wykazać, że nie ma jakiegokolwiek majątku, ani środków pieniężnych, z których mogłaby sfinansować należności sądowe. W przypadku Skarżącego z taką sytuacja nie mamy do czynienia. Ze złożonego przez niego oświadczenia majątkowego wynika, że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.413,98 zł , z których potrącane są alimenty na rzecz syna w wysokości 750 zł. Posiada dom jednorodzinny o powierzchni 180 m2 na działce o powierzchni 4,5 ara w [....], zabezpieczony według oświadczenia przez Prokuratora oraz współwłasność w budynku magazynowo – biurowym na działce 27 arowej położonej w [...], według oświadczenia, również zabezpieczony przez Prokuratora. Korzysta z pomocy finansowej brata, który wspomaga go w zakupie żywości, a także opłaca niektóre rachunki. Z przedstawionych rachunków wynika, że opłaty za prąd wynoszą 191,55 zł, za gaz 257,38 zł Z powyższego wynika, że Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jak również posiada stałe źródło dochodów, które zasilane dodatkowa środkami finansowym od brata pozwala mu na zaspokojenie bieżących potrzeb bez potrzeby zaciągania długów. Wobec powyższego Sąd uznał postanowienie referendarza za prawidłowe i na podstawie art. 260 §1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło