II SAB/Rz 49/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. i Z. K. o ustanowienie adwokata w sprawie z ich skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanej postanawia przyznać wnioskodawcom prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2012 r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę K. K. i Z. K. Po doręczeniu skarżącym sporządzonego na ich wniosek uzasadnienia wyroku, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF zwrócili się oni o ustanowienie dla nich adwokata powołując się na już poniesione koszty oraz brak środków na jego ustanowienie z wyboru. Wskazali przy tym na swój podeszły wiek i zły stan zdrowia, wiążący się ze znacznymi wydatkami na zakup leków, a także na wydatki związane z utrzymaniem domu i inne niezbędne potrzeby wiążące się z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych (wydatki te często powodują trudności z realizacją wszystkich wypisywanych im przez lekarzy recept). W zawartym we wniosku oświadczeniu jako posiadany majątek K. i Z. K. wykazali dom o pow. 90 m² oraz samochód osobowy Renault Megane (rok prod. 1996), zaś jako źródła dochodów pobierane przez siebie emerytury w wysokości odpowiednio 861 i 1577 zł. brutto (744 i 1320 zł. netto) wraz z zasiłkami pielęgnacyjnymi (2 x 153 zł.). Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Złożenie przez skarżących wniosku o ustanowienie adwokata należy wiązać z zamiarem wniesienia przez nich od wydanego w sprawie wyroku skargi kasacyjnej, której sporządzenie objęte jest tzw. przymusem adwokackim. Ponieważ K. K. i Z. K. w sprawie objętej skargą nie przysługiwało zwolnienie od kosztów sądowych, to rozpoznanie wniosku o ustanowienie zastępcy prawnego podlega rozpatrzeniu pod względem spełnienia przez nich przesłanki do przyznania częściowego prawa pomocy, a więc wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z uwagi na nieodległe rozpatrywanie w czasie analogicznego wniosku skarżących o prawo pomocy w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 608/11 (postanowienie z dnia 9 marca 2011 r.) z urzędu wzięto pod uwagę dodatkowe informacje tam ujawnione, odstępując od ewentualnego wzywania ich do złożenia dodatkowego oświadczenia i/ lub dokumentów źródłowych odnoszących się do sytuacji majątkowej. Z danych tych wynika m.in. iż miesięcznie na zakup żywności przeznaczają 1000 – 1200 zł., 900 – 1000 zł. pochłania utrzymanie domu, m.in. opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz śmieci, ubezpieczenie, podatki, leczenie, środki czystości. Koszt opału to 3 - 3,5 tys./rok, utrzymanie samochodu (wykorzystywanego tylko w niezbędnych sytuacjach, jak zakupy czy dojazdy do lekarzy) 1-1,2 tys. rocznie, niezbędnej pomocy świadczonej przez inne osoby – 50 zł./m-c. Dokonana na podstawie powyższego ocena zdolności płatniczych wnioskodawców – mając na uwadze poniesione przez nich w sprawie koszty sądowe w łącznej wysokości 200 zł. (wpis od skargi i opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku) nie pozostawia praktycznie żadnych wątpliwości, że nie będą oni w stanie ponieść kosztów ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika z wyboru. Mimo że suma ich dochodów netto oscyluje w granicach 2300 zł. miesięcznie i nie wydaje się najniższa względem zaspokajania niezbędnych potrzeb 2 osób, to w ich przypadku warunkowane jest to ponoszonymi stosunkowo wysokimi wydatkami wynikającymi z kosztów utrzymania siebie i domu, na których wysokość bez wątpienia niebagatelny wpływ ma ich wiek (66 i 72 lata) i stan zdrowia. Charakter tych wydatków nakazuje uznać je jako służące zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, co przy jednoczesnym obciążeniu kosztami sądowymi (w przypadku ewentualnego wnoszenia skargi kasacyjnej będzie się to wiązało jeszcze z wpisem w wysokości 100 zł.) nie daje im możliwości wygospodarowania w krótkim okresie czasu wystarczających środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Wyraźnego podkreślenia wymagają przy tym sygnalizowane przez wnioskodawców trudności finansowe związane z realizacją wszystkich wypisywanych im recept lekarskich, jako mające bezpośredni związek z ich kondycją zdrowotną. Powyższe skutkuje uwzględnieniem złożonego wniosku i ustanowieniem dla nich w ramach prawa pomocy zastępcy prawnego w osobie adwokata. Odmienne uznanie pozbawiłoby ich możliwości skorzystania z pełni przysługujących stronom postępowania uprawnień, w tym do kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.