II SAB/Rz 5/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-02-27
Skład orzekający: Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oddział lub rejon spółki akcyjnej, nieposiadający osobowości prawnej, może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym bezczynności w udzieleniu informacji publicznej?Ratio decidendi
Oddział lub rejon spółki akcyjnej, nieposiadający osobowości prawnej ani zdolności sądowej, nie może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym bezczynności w udzieleniu informacji publicznej. Skarga skierowana przeciwko takiemu podmiotowi podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się do "A" S.A. Oddział [...] o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej modernizacji linii energetycznych. Po otrzymaniu odpowiedzi, która nie spełniła ich oczekiwań, złożyli skargę na bezczynność spółki. Spółka w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, argumentując m.in. brakiem przymiotu organu władzy publicznej i brakiem zdolności do udzielania informacji publicznej przez oddział.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę oraz zwrócić skarżącemu A.B. kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.C. i A.B. na bezczynność "A" S.A. Oddział [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej - postanawia - I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu A.B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.
II SAB/Rz 5/14
Uzasadnienie
W dniu 16 stycznia 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga M.C. i A.B. na bezczynność "A" S.A. Oddział [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 18 listopada 2013r. skarżący zwrócili się do "A" S.A. Oddział w [...] o udostępnienie informacji publicznej, zawierającej datę i opis dokonanej modernizacji linii średniego napięcia lub kopie dokumentów, ze szczególnym uwzględnieniem informacji na temat słupa energetycznego oznaczonego numerem [...], zlokalizowanej na działce nr ewid. 141/9 oraz 141/8 we wsi K. (Gmina [...]) w okresie ostatnich 20 lat wraz z kopiami decyzji administracyjnej zezwalającej na dokonanie posadowienia słupa o nr [...] oraz informacji zawierającej datę i opis lub kserokopie dokumentów dotyczących dokonanej modernizacji stacji transformatorowej oznaczonej numerem 226, zlokalizowanej nadziałce nr 141/9 we wsi K. (Gmina [...]) w okresie ostatnich 20 lat wraz z kopią dokumentu administracyjnego zezwalającego na dokonanie modernizacji.
W odpowiedzi na wniosek "A" S.A. Oddział [...] Rejon Energetyczny [...] w piśmie z dnia [...] grudnia 2013r. poinformował wnioskodawców, że urządzenia energetyczne posadowione na działce nr 141/8 i 141/9 w miejscowości K. wybudowane zostały w 1969r. na podstawie ówcześnie obowiązującego prawa, czyli w oparciu o ustawę z dnia 28 czerwca 1950r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli, ustawę z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz decyzję o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] lutego 1969r., znak: [...], wydaną przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury.
W złożonej w niniejszej sprawie skardze, M.C. i A.B. zarzucili "A" S.A. Oddział [...] Rejon Dystrybucji Energii [...], bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązanie spółki "A" S.A. Oddział [...] Rejon Dystrybucji Energii [...] do udostępnienia żądanych informacji publicznych w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie oraz zasądzenia od spółki na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia [...] stycznia 2014r., znak [...] "A" S. A. w L., zwana dalej "Spółką" reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o oddalenie skargi oraz zasądzenie od skarżących solidarnie na rzecz "A" S.A. kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Spółka nie zgodziła się z argumentacją skarżących, wskazując na brak możliwości przypisania żądanym informacjom charakteru informacji publicznej oraz brak możliwości przypisania Spółce przymiotu jednostki, o której mowa w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej. (Dz.U.2001.112.1198), zwanej dalej "ustawą". Zwróciła uwagę, że przedmiotem działalności Spółki jest dystrybucja energii elektrycznej, nie jest ona natomiast organem administracji publicznej, dlatego też nie spoczywa na niej obowiązek udzielania odpisów czy kserokopii decyzji administracyjnych. Podniosła, że informacje, których żądają skarżący nie są związane z realizacją zadań publicznych operatora systemu dystrybucyjnego. Zarzuciła ponadto, że skarżący nie skierowali do Spółki wezwania do usunięcia naruszenia prawa, którego złożenie jest warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność. Ponadto, zdaniem Spółki, celem skarżących jest w istocie uzyskanie dowodu na zasadność dochodzonych roszczeń cywilnoprawnych. Podniesiono, że kwestia tytułów prawnych przedsiębiorstwa energetycznego do korzystania z nieruchomości osób prywatnych, na których zlokalizowane zostały urządzenia infrastruktury energetycznej, za pomocą których Spółka prowadzi działalność gospodarczą i stanowiących majątek przedsiębiorstwa stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Zarzut bezczynności uznano za bezzasadny wobec udzielania odpowiedzi na kierowane przez skarżącego pisma.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny złożonej do sądu administracyjnego skargi, sąd bada kwestię jej dopuszczalności, przesłanką której jest m. in. posiadanie przez strony postępowania zdolności sądowej. Powyższe wynika z brzmienia art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zmianami), zwanej dalej "P.p.s.a.", zgodnie z którym brak zdolności sądowej jednej ze stron skutkuje koniecznością odrzucenia skargi.
Zgodnie z art. 25 § 1 P.p.s.a. zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4).
Niniejsza skarga dotyczy bezczynności związanej z brakiem udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta w art. 4 ust. 1 stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej,
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Wedle ust. 2 powołanego artykułu, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne.
Skarżący, jako swego przeciwnika procesowego wskazali w skardze ""A" S.A. Oddział [...] Rejon Dystrybucji Energii [...] ul. [...] , [...] K.".
W świetle art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodek spółek handlowych (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 1030) spółka akcyjna nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru (Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego). Żaden z przepisów Kodeksu spółek handlowych nie przyznaje natomiast osobowości prawnej, jak też zdolności sądowej "oddziałowi" ani też "rejonowi" spółki akcyjnej mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ani "oddział" spółki akcyjnej ani "rejon" nie mieszczą się w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej. W szczególności nie mogą być uznane za podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. Oddział jest więc tylko jednostką organizacyjną osoby prawnej jaką jest spółka akcyjna, nie posiadającym jednakże samodzielności w rozumieniu podmiotowości na gruncie prawa cywilnego czy administracyjnego. Podobnie rejon dystrybucji energii, który jest tylko jednostką organizacyjną oddziału. To zaś spółka akcyjna wykonująca zadania publiczne mogłaby być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie o udzielenie informacji publicznej.
Należy mieć na uwadze, że korespondencja skarżących w niniejszej sprawie od początku kierowana była do [...] Zakład Energetyczny Rejon Sprzedaży Energii K., a następnie do "A" S.A. Oddział [...] Rejon Dystrybucji Energii [...] Ten ostatni podmiot został wskazany w skardze także jako przeciwnik procesowy skarżących w niniejszej sprawie.
Strona skarżąca zawsze decyduje, kto jest jej przeciwnikiem procesowym. Zatem niewłaściwe wskazanie przez skarżących podmiotu, którego bezczynność kwestionują w skardze, który to podmiot nie ma zdolności do występowania przed sądem administracyjnym jako strona prowadzonego postępowania skutkować musi - wobec jednoznacznego brzmienia art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. - odrzuceniem skargi. Należy w tym miejscu podkreślić, że brak ten nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 P.p.s.a., który dotyczy sytuacji, gdy nabycie zdolności sądowej związane jest z dokonaniem określonej czynności, takiej jak wpis do rejestru, zaś jej dokonanie uzależnione jest od woli podmiotu niemającego zdolności sądowej (M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi B. Dauter, B.Gruszczyński. M. Niezgódka-Medek, System Informacji Prawnej Lex 2011).
Uznawszy zatem, że skarga niniejsza skierowana została przeciwko podmiotowi, który w świetle tego, co wyżej przedstawiono, nie może być zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej jako, że nie mieści się w kręgu podmiotów wskazanych w art. 4 ustawy, skargę tę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 P.p.s.a.
O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło