II SAB/Rz 5/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Paweł Zaborniak Protokolant sekretarz sądowy Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M.H. redaktora naczelnego czasopisma "[...]" na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe, II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. oddala wniosek o wymierzenie grzywny organowi, IV. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego M. H. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi M. H., Redaktora Naczelnego czasopisma "[...]" jest bezczynność Prezydenta Miasta [...] dotycząca nieudostępnienia w całości informacji publicznej w ustawowo określonym terminie, obejmującej następujące dane: 1. "Jakie rejestry /ewidencje /systemy komputerowe /systemy finansowo – księgowe zawierające informacje dotyczące zawieranych umów /zobowiązań /wydatków funkcjonują?" oraz odpowiedzi do każdego funkcjonującego zbioru: a) czy zbiór prowadzony jest w formie elektronicznej, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej do zbioru: - jakie oprogramowanie służy do prowadzenia zbioru?, Jakie oprogramowanie bazodanowe wspiera funkcjonowanie zbioru? - w tym zakresie przesłanie stosownych umów (wraz z załącznikami i specyfikacją), faktur i protokołów zdawczo – odbiorczych, - jakie są możliwe kryteria przeszukiwania zbioru?, - czy oprogramowanie wykorzystywane do prowadzenia zbioru umożliwia wydruk zestawienia /eksport informacji w zakresie pozycji spełniających określone kryteria. Jakie są możliwe kryteria przeszukiwania zbioru na potrzeby przygotowania zestawienia /eksportu informacji? Jakie dane może zawierać to zestawienie /eksport ze zbioru? W jakich formatach danych możliwe jest sporządzenie zestawienia /eksportu ze zbioru? - z jakim wyprzedzeniem nie dłuższym niż 14 dni należy uprzedzić urząd o woli wglądu do wymienionego rejestru?, b) jakie informacje odnośnie pozycji gromadzi zbiór?, c) jakie przepisy (ustawy, rozporządzenia, zarządzenia, regulaminy itp.) regulują funkcjonowanie zbioru – w tym zakresie przesłanie ich kopii, d) czy zaplanowana jest publikacja tego zbioru?, 2. W przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie z pkt 1 – na jakim etapie jest wdrożenie rejestru umów? 3. Czy wprowadzony jest elektroniczny System Zarządzania Dokumentacją? Jakie metadane są gromadzone dla spraw o symbolu 215 (w tym 2150 i 2151) i 272? W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o udostępnienie informacji został przekazany drogą elektroniczną 9 września 2014 r., z prośbą o przesłanie w/w danych na podany adres e-mail. W dniu 10 września 2014 r. na skrzynkę e-mail skarżącego nadeszło z Urzędu Miasta [...] potwierdzenie jego odbioru i odczytu, niemniej do dnia wniesienia skargi, tj. 23 grudnia 2014 r. (data wpływu do Urzędu Miasta [...]) wniosek nie został wykonany. Wskazując na naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz. U. z 2014 r. poz. 782, dalej: u.d.i.p./, skarżący wniósł o zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem z dnia 9 września 2014 r., stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej odrzucenie (z uwagi na brak wyczerpania środków zaskarżenia w postaci uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa), a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wskazał, że odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 9 września 2014 r. udzielił e-mailem 29 grudnia 2014 r., a następnie w dniu 30 grudnia 2014 r., tj. niezwłocznie po otrzymaniu skargi. W dniu 30 grudnia 2014 r. skarżący złożył kolejny wniosek o udzielenie informacji publicznej, z którego treści wynika, że odpowiedź z dnia 30 grudnia 2014 r. otrzymał; w związku z tym postępowanie ze skargi na bezczynność organu stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. Organ wyjaśnił przy tym, że brak odpowiedzi na wniosek w terminie ustawowym spowodowany był prawdopodobnie przyczynami technicznymi związanymi z pocztą elektroniczną. Wniosek wpłynął na skrzynkę ogólną poczty elektronicznej Urzędu 9 września 2014 r., w dniu następnym został przekazany na skrzynkę właściwego wydziału, ale do właściwego wydziału nie dotarł. Wskazano także, że w omawianym okresie do Urzędu wpłynęły dwa podobne wnioski od innych wnioskodawców, na które zostały udzielone odpowiedzi. Również sam skarżący w tym czasie zwrócił się do Urzędu z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w innym zakresie, niż dotyczy skarga i otrzymał odpowiedź; świadczy to o tym, że brak udzielenia w terminie 14 dni odpowiedzi na wniosek w sprawie objętej skargą był niezamierzony i spowodowany okolicznościami niezależnymi od organu. Do odpowiedzi na skargę zostały dołączone wydruki wiadomości e-mail: - z dnia 29 i 30 grudnia 2014 r. /o jednakowej treści/, stanowiących odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia 9 września 2014 r. o udzielenie informacji publicznej, - wniosku skarżącego z dnia 30 grudnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, - z dnia 29 września, 24 października i 15 grudnia 2014 r., stanowiących odpowiedzi na wnioski o udzielenie informacji publicznej odpowiednio z dnia 10 września oraz 7 i 19 listopada 2014 r., pochodzące od innych podmiotów, - z dnia 8 września 2014 r., skierowanej do skarżącego /na adres redakcji czasopisma/, przekazującej żądane informacje. W piśmie procesowym z dnia 26 stycznia 2015 r. /data nadania w urzędzie pocztowym/, skarżący potwierdził otrzymanie odpowiedzi. Wskazał jednak, że udzielona informacja jest niepełna i organ "ograniczył częściowo dostęp", nie wydając przy tym decyzji administracyjnej. Przesłana 16 stycznia 2015 r. drogą elektroniczną część zestawienia umów jest wybrakowana i w tym zakresie bezczynność występuje nadal. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: postępowanie sądowe podlega umorzeniu. Na wstępie należy wskazać, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a./, ponieważ zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie u.d.i.p., w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a. I. Stan faktyczny jest bezsporny, o ile dotyczy skutecznego złożenia przez skarżącego wniosku z dnia 9 września 2014 r. o udzielenie informacji publicznej; potwierdzenie odebrania i odczytu w organie nastąpiło w dniu 10 września. Objęta wnioskiem informacja nie została udzielona w terminie 14 dni, wobec czego skarżący złożył skargę na bezczynność organu, co nastąpiło w dniu 23 grudnia 2014 r. Po wpłynięciu skargi, organ udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 9 września 2014 r. e-mailem w dniach 29 i 30 grudnia 2014 r. Z akt wynika również, że po otrzymaniu odpowiedzi drogą e-mailową, skarżący złożył w tej samej formie nowy wniosek o udzielenie informacji publicznej, datowany 30 grudnia 2014.; na ten wiosek organ udzielił odpowiedzi 16 stycznia 2015 r., przy czym w ocenie skarżącego udzielona informacja publiczna jest niepełna. II. Z przedstawionego powyżej stanu fatycznego wynika, że skarżący złożył do organu dwa odrębne wnioski o udzielenie informacji publicznej: pierwszy datowany 9 września 2014 r. i drugi, datowany 30 grudnia 2014 r. Ponieważ zakres żądanej informacji w obu wnioskach jest różny, wobec tego treść /kompletność/ udzielonej odpowiedzi na wniosek z dnia 30 grudnia 2014 r. w żadnym wypadku nie może podlegać ocenie w tej sprawie. Skarga bowiem dotyczy bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 9 września 2014 r. Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Jeśli chodzi o wniosek z dnia 9 września 2014 r., to organ udzielił informacji dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność /w dniach 29 i 30 grudnia 2014 r./. W tej sytuacji w dacie rozpoznawania skargi, tj. 27 lutego 2015 r., nie pozostaje już w bezczynności co oznacza, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Nie można bowiem zobowiązać organu do rozpoznania wniosku, skoro wniosek został rozpoznany a żądana informacja publiczna została udzielona. Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w punkcie I wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3) P.p.s.a. III. Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku /.../. Powszechnie przyjmuje się, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Bez znaczenia pozostaje przy tym czy bezczynność była zawiniona przez organ, czy też jest następstwem niedomogów w komunikacji pomiędzy poszczególnymi komórkami organu, na co, jako okoliczność usprawiedliwiającą, wskazuje odpowiedź na skargę. W tym miejscu należy wskazać, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. /zob. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. II OSK 1360/12, dostępne w Internecie, na stronie www.nsa.gov.pl /. Na gruncie rozpoznawanej prawy oznacza to, że udzielnie informacji na wniosek z dnia 9 września 2014 r. po wniesieniu skargi na bezczynność nie pozbawiło Sąd możliwości badania i orzekania, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W realiach sprawy organ nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie, uczynił to dopiero ponad 2,5 miesiąca od daty jego wpływu, po wniesieniu skargi na bezczynność /wniosek, który wpłynął do organu w dniu 10 września 2014 r. doczekał się odpowiedzi 29 grudnia 2014 r./. Zatem kilkakrotnie przekroczony został 14-dniowy termin do udostępnienia informacji wynikający z przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p., co świadczy o rażącej bezczynności organu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w punkcie II wyroku, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Jednocześnie Sąd nie orzekł o wymierzeniu organowi grzywny po myśli art. 149 § 2 P.p.s.a., bowiem na inne wnioski o udzielenie informacji publicznej, w tym na inny wniosek pochodzący od skarżącego, informacje były udzielane. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 P.p.s.a.