II SAB/Rz 54/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-10-05

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony w przypadku osoby fizycznej wykazującej brak możliwości poniesienia kosztów postępowania mimo posiadania stałych dochodów i mieszkania?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, zwalniając skarżącą od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata, uznając, że wykazane przez nią dochody i wydatki nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Pomimo posiadania mieszkania i stałych dochodów, ich wysokość zapewnia jedynie zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Stan faktyczny
W. B. złożyła skargę na bezczynność Wojewody w sprawie wypłaty zaległych roszczeń i wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca wraz z córką mieszka w mieszkaniu o powierzchni 37,85 m², a jej dochody to emerytura 755 zł i zasiłek pielęgnacyjny 153 zł. Córka była zatrudniona sezonowo do września 2011 r. Wydatki miesięczne wynoszą około 600 zł, co w zestawieniu z dochodami wskazuje na brak możliwości poniesienia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 5 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W. B. wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wyraźne określenie sprawy w której Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności, w udzielonej odpowiedzi zwróciła się o "przyznanie mecenasa z urzędu". W złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF mającym zastosowanie do przyznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym prawa pomocy osobom fizycznym zawnioskowała o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, określając przedmiot skargi jako "wypłata zaległych roszczeń". Z zawartego we wniosku PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 25-letnią córką. Zajmowane przez nich mieszkanie o pow. 37,85 m² zostało wykazane jako jedyny wartościowy składnik posiadanego przez nie majątku, zaś jako dochody emerytura skarżącej w kwocie 755 zł. wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 153 zł. (jej córka mimo ukończonych studiów pozostaje bez pracy, do końca września 2011 r. pracuje w ramach prac sezonowych). Wyszczególnione we wniosku wydatki obejmują: opłaty za gaz – 75 zł., energię elektryczną – 102 zł., telefon – ok. 100 zł., fundusz remontowy – 19 zł., eksploatacja – 66 zł., woda i ścieki – 45 zł., zakup leków – 100 zł., ogrzewanie – 73 zł., abonament rtv – 28 zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie adwokata wiąże się z przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym, co w przypadku osoby fizycznej związane jest z wymogiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 245 § 2 w/z z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest ponoszenie przez strony jego kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, co w szczególności dotyczy podmiotów posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody. Mając na uwadze całokształt okoliczności dotyczących sytuacji materialno – finansowej skarżącej, mimo posiadania przez nią i zamieszkującą z nią córkę zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych oraz stałych dochodów złożony przez nią wniosek postanowiono zakwalifikować jako spełniający w/w kryterium do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zastępcy prawnego. Podyktowane jest to przede wszystkim wysokością tych dochodów, jako zapewniających tym osobom zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Suma wymienionych przez skarżącą wydatków wynosi ok. 600 zł., co przy założeniu że opłaty z tytułu dostarczania energii elektrycznej, gazu i wody dotyczą dłuższych (z reguły 2 miesięcznych) okresów płatności dawałoby kwotę ok. 500 zł. miesięcznie. Wydatki te nie obejmują kosztów zakupu żywności, środków czystości i innych doraźnie ponoszonych (np. odzieży), co w skonfrontowaniu ich z wysokością deklarowanych przez skarżącą dochodów (łącznie ok. 900 zł.) prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nie pozwalają jej one chociażby na częściową partycypację w kosztach postępowania. Zwrócenia uwagi wymaga, że wśród dołączonych przez W. B. załączników znajduje się kserokopia decyzji SKO z dnia 1 września 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza [...] z dnia 17 lutego 2011 r. w sprawie odmowy przyznania jej zasiłku celowego specjalnego na zakup leków i potrzeby bytowe, które jako główną przyczynę odmowy wskazały przekroczenie kryterium dochodowego (tj. kwoty 351 zł. na osobę w rodzinie) o ponad 270 %; wg przedstawionego wyliczenia, dochody skarżącej i jej córki w grudniu 2010 r. wyniosły 1896 zł. obejmując jej emeryturę – 734 zł. wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym – 153 zł., stypendium stażowe córki – 765 zł. i przysługujący jej zasiłek pielęgnacyjny – 153 zł. oraz dodatek mieszkaniowy – 90 zł. W konfrontacji tego z treścią wniosku PPF wynika jednak, że na datę składania wniosku PPF córka skarżącej osiągała jakieś dochody z pracy sezonowej, których obecnie (od października 2011 r.) jest już pozbawiona. Na tej podstawie za zbędne uznano wzywanie skarżącej do składania dodatkowego oświadczenia w tym zakresie, a ewentualnie nadal przysługujące jej prawo do dodatku mieszkaniowego oraz jej córki do zasiłku pielęgnacyjnego jako nie mające praktycznego wpływu na załatwienie wniosku. Z uwagi na licznie inicjowane w przeszłości przez W. B. przez tut. Sądem postępowania i znaną z urzędu nieporadność oraz trudności związane z przedstawianiem swojego stanowiska, formułowaniem wniosków i odpowiedzi na kierowane do niej wezwania, za niecelowe uznano również oparcie się przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy na art. 247 P.p.s.a. i jednoznaczne przesądzanie na obecnym etapie o bezzasadności jej skargi. Z uwagi na powyższe na podstawie powołanych przepisów P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło