II SAB/Rz 58/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi E. W. i W. W. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie wznowienia postępowania I. zobowiązuje Starostę [...] do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżących E. W. i W. W. solidarnie kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. II SAB/Rz 58/12 Uzasadnienie Przedmiotem skargi E. W. i W. W. jest bezczynność Starosty [...] w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego wykonania robót budowlanych tj. miejsc parkingowych, realizowanych przez Gminę [...] na działkach nr ewid. gruntów: 83/1, 83/2, 83/3, 84, 154, 157, 158, 159, 311, 321/2, 322, 323, położonych w N. - w ramach zadania "Rozwój gospodarki turystycznej poprzez rewitalizację przestrzeni publicznej centrum N.". Sąd ustalił następujący stan faktyczny; W dniu 5 października 2012 r. W. W. i E. W. zwrócili się do Starosty [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej rewitalizacji centrum miasta N., a wraz z nią budowy miejsc parkingowych - w ich ocenie - z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wyrazili sprzeciw przeciwko usytuowaniu miejsc parkingowych na działce oznaczonej nr 321/2 położonej w miejscowości N., w liczbie większej niż 4. W ich ocenie nie jest prawidłowe usytuowanie miejsc parkingowych w odległości mniejszej niż 3 m od okna ich budynku mieszkalnego, który bezpośrednio graniczy z działką nr 321/2 należącą do Miasta i Gminy [...]. Nadto wyrazili sprzeciw przeciwko radykalnemu zawyżaniu gruntu na działce inwestora w obrębie granicy działki nr 321/1, na wysokości 0,5 m w odległości mniejszej niż 2 m. Zarzucili, że jako właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestora zostali pominięci w tym postępowaniu. Wskazali, że oczekują od organu zajęcia w tej sprawie odpowiedniego stanowiska. W odpowiedzi Starosta pismem z dnia 23 października 2012 r. poinformował, że Gmina [...] złożyła w dniu 7 marca 2011 r. wniosek o wydanie pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych związanych z "Rozwojem gospodarki turystycznej poprzez rewitalizację przestrzeni publicznej centrum N. na działkach nr ewid. gruntów 83/1, 83/2, 83/3, 84, 154, 157, 158, 159, 311, 321/2, 322, 323, położonych w N. oraz cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, w tym pozytywną opinią Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków i innymi dokumentami. Starosta wskazał, że decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr 215/2011 zatwierdził projekt budowlany i wydał decyzję dla Gminy [...] na w/w inwestycję, która stała się ostateczna w dniu 20 maja 2011 r. Organ podał, że przy granicy z działką wnioskodawców nie było projektowanych żadnych obiektów kubaturowych i nie byli oni stronami przedmiotowego postępowania. Wskazał, że obszar oddziaływania inwestycji nie wykracza poza w/w działki, dlatego sąsiedzi nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie organ wyjaśnił, że nie jest prawdą, że budowa miejsc parkingowych jest realizowana przy budynku mieszkalnym wnioskodawców, gdyż miejsca parkingowe w liczbie 5 sztuk są projektowane w odległości około 29 m od budynku mieszkalnego wnioskodawców, co wynika z projektu zagospodarowania terenu. E. W. i W. W. na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Starosty [...]. Skarżący zarzucili naruszenie art. 8, 12, 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przez rażące przekroczenie w postępowaniu terminów do załatwienia sprawy. Wnieśli o zobowiązanie Starosty do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego zgodnego z art. 149 k.p.a., w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, a także o zobowiązanie Starosty do ukarania dyscyplinarnego winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśnili, że w dniu 5 października 2012 r. złożyli podanie o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej rewitalizacji centrum miasta N., a wraz z nią budowy miejsc parkingowych w ich ocenie z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powtórzyli jak w podaniu, że miejsca postojowe usytuowane są w odległości 3 m od ich budynku mieszkalnego, a organ nie wydał stosownego aktu administracyjnego. Podkreślili, że w trakcie realizacji inwestycji doszło do radykalnego zawyżenia poziomu terenu na działce inwestora, w obrębie działki skarżących, która bezpośrednio z nią sąsiaduje, lecz mimo takiego sąsiedztwa zostali pominięci w postępowaniu dotyczącym w/w inwestycji. Skarżący wyjaśnili również, że przed wniesieniem skargi do Sądu złożyli zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie bez żadnego uzasadnienia tego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.), dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). Z kolei jak wynika z przepisu art. 149 P.p.s.a. istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa 109/07 - publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest natomiast tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów (art. 3 § 2 pkt 8 w związku z ust. 1-4a P.p.s.a.). Przepisy te bowiem określają przedmioty zaskarżenia, wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień, bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie, a także wówczas, gdy skargę składa uprawniony do tego podmiot. Reasumując, rozpatrując skargę na bezczynność sąd ogranicza się więc do kontroli, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa i czy przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu administracji strona wyczerpała tryb, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej k.p.a. Sąd orzeka w oparciu o akta sprawy. W niniejszej sprawie skarżący wyczerpali tryb, o którym mowa w art. 37 k.p.a., na co wskazuje zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie złożone w dniu 22 listopada 2012 r. w [...] Urzędzie Wojewódzkim. Z przedstawionego wcześniej stanu faktycznego wynika, że od dnia 5 października 2012 r. organ nie podjął żadnych czynności oprócz sporządzenia pisma z dnia 23 października 2012 r. o treści wyżej przytoczonej, czego nie można uznać za załatwienie sprawy. Jeżeli Starosta miał wątpliwości co do intencji składających podanie (chociaż trudno przypuszczać, aby tak było biorąc pod uwagę treść pisma z dnia 23 października 2012 r.), to należało niezwłocznie wezwać skarżących do precyzyjnego ich określenia. Zauważyć należy, że w przypadku złożenia podania o wznowienie postępowania, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie to zostało wniesione z zachowaniem terminów określonych w art. 148 k.p.a. W przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a., bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. – organ może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i art. 152 k.p.a. W przypadku wskazania jako przesłanki wznowienia okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (a więc tak jak w niniejszej sprawie) organ nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 2 k.p.a. W podobny sposób na gruncie wówczas obowiązujących przepisów (decyzja a nie postanowienie) wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 2397/98 (Lex nr 54724). W świetle art. 149 § 2 k.p.a. ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy rzeczywiście zachodzą podstawy wznowienia może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Wobec powyższego, skoro w przypadku przesłanki wznowieniowej wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., biorąc pod uwagę okoliczności opisane przez skarżących, że pozwolenie na budowę dotyczyło działek sąsiadujących z nieruchomością, na której znajduje się ich budynek mieszkalny, organ powinien kierując się wcześniej przytoczonymi zasadami najpierw wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (jeśli ustali, że złożono je w terminie), a dopiero potem ocenić czy rzeczywiście ta przesłanka zachodzi w tym konkretnym wypadku. Nie można więc uznać, aby pismo z dnia 23 października 2012 r. czyniło zadość w/w wymogom ustawowym. Jak wynika z powyższego Starosta nie załatwił sprawy w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Dlatego skargę należało uwzględnić i orzec jak w pkt I wyroku na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.