II SAB/Rz 60/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi C. B. na bezczynność A. S.A. Oddział [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej -postanawia- I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej C. B. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem uiszczonego wpisu. Sygn. II SAB/Rz 60/12 Uzasadnienie Przedmiotem skargi C. B. złożonej w niniejszej w niniejszej sprawie jest bezczynność A S.A. w L. Oddział R. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] sierpnia 2012r. radca prawny M. N., działając imieniem C. B. wezwał A S.A. Oddział R., zwany dalej także "Spółką" do podjęcia negocjacji w celu zawarcia umowy w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu na rzecz ww. spółki na nieruchomości stanowiącej własność C.B. położonej w miejscowości S.W. nr ewid. działki 892, obręb C., gmina S.W., powiat S.W., nr KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S.W. VI Wydział Ksiąg Wieczystych. Powyższe było następstwem posadowienia na działce C.B. linii elektroenergetycznej naziemnej wysokiego napięcia 110 kv o łącznej deklarowanej długości 49, 50 mb, przy powierzchni pasa technologicznego zajętego urządzeniami 544, 50 m kw oraz linii elektroenergetycznej naziemnej niskiego napięcia 0, 4 kv o łącznej deklarowanej długości 58 mb, przy powierzchni pasa technologicznego zajętego przedmiotowymi urządzeniami 81, 2 m kw. Wnioskodawca w uzasadnieniu pisma wskazał, że opisana wyżej nieruchomość nie została wywłaszczona na potrzeby budowy wskazanych powyżej instalacji, w żaden sposób nie zostało także ograniczone jej prawo własności do tej nieruchomości. Ponadto wnioskodawczyni nie zawierała żadnych umów w przedmiocie korzystania przez spółkę z tej nieruchomości, w tym służebności przesyłu. Z uwagi na powyższe wnioskodawczyni zwróciła się o udostępnienie wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy ww. urządzeń usytuowanych na jej działce w oparciu o art. 4 ust.1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 lit. "a" tired pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 , poz. 1198), zwanej w dalszej części uzasadnienia "ustawą", pod rygorem podjęcia kroków prawnych określonych w art. 21 i art. 23 ww. ustawy. Podano, że stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne w rozumieniu art. 1 ust. 1 przedmiotowej ustawy, m. in. świadczące usługi przesyłu (Wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt: I OSK 851/10). W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 27 września 2012r. Spółka wyjaśniła, że zlokalizowana na spornej działce infrastruktura energetyczna został wybudowana w 1960 r. (linia 110 kV), w związku z czym w odniesieniu do tej linii podniesiono zarzut zasiedzenia. W zakresie linii niskiego napięcia podano, że aktualny jej przebieg jest wynikiem realizacji przez właścicielkę nieruchomości zamierzenia inwestycyjnego, a linia została przebudowana w sposób uwzględniający interes inwestorki. Na potwierdzenie powyżej okoliczności załączono umowę z dnia [...] kwietnia 2001r., nr [...] o przyłączeniu do sieci elektroenergetycznej. W związku z powyższym uznano, że brak jest podstaw do ustanowienie służebności przesyłu i płacenia z tego tytułu wynagrodzenia. Nie ustosunkowano się w niniejszym piśmie do wniosku o udzielenie informacji publicznej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] października 2012r. działający imieniem C.B. radca prawny M.N. ponownie wezwał Spółkę do przekazania kserokopii decyzji administracyjnych i innych stosowych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń elektroenergetycznych, stanowiących własność A S.A. na nieruchomości wnioskodawczyni, powołując przepisy wskazane wcześniej we wniosku z dnia [...] sierpnia 2012r. W odpowiedzi na wniosek Spółka w piśmie z dna [...] listopada 2012r. wyjaśniła, że przedmiotem jej działalność jest dystrybucja energii elektrycznej; Spółka nie jest natomiast organem administracji publicznej, stąd nie ciąży na niej prawny obowiązek ani nie leży w jej kompetencji udzielanie odpisów lub kserokopii decyzji administracyjnych. Odnosząc się do powołanego przez wnioskodawcę wyroku NSA wskazano, że wyrok nie dotyczy "tego rodzaju dokumentów", gdyż przedmiotem działalności spółki jest dystrybucja, przesyłanie lub obrót energii , jak i kontrola układów pomiarowych dotrzymywanie zawartych z odbiorcami umów i prawidłowość rozliczeń, a w żadnym wypadku udzielanie odpisów lub kserokopii decyzji administracyjnych. W dniu 28 grudnia 2012r, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga C.B. reprezentowanej przez pełnomocnika - radcę prawnego M.N. na bezczynność A S.A. w L. Oddział R. polegającą na nieudzieleniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] sierpnia 2012r, w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy. W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenia bezczynności o Spółki oraz zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła zagadnienie obowiązku udzielenia informacji publicznej przez spółkę prawa handlowego, ciążącego na spółce, zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, który stanowi, że zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadanie publiczne. Użycie przez ustawodawcę pojęcia "zadania publiczne" nie było przypadkowe, miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego, co oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty nie będące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane zadania publiczne cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". W świetle powyższych rozważań udostępnienie decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji publicznej w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę A S.A. Oddział w R. reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata G.Z. wniosła o oddalenie, ewentualnie o odrzucenie skargi. W pierwszej kolejności A S.A. Oddział w R. podniosła brak po jej stronie zdolności sądowej, co skutkować powinno odrzuceniem skargi w myśl art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej P.p.s.a. Ponadto, dla skutecznego uruchomienia administracyjnej kontroli sądowej konieczne jest spełnienie przesłanki z art. 52 § 3 P.p.s.a., tj wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Niewypełnienie zatem przez skarżącego dyspozycji tego artykułu winno przesądzać o niedopuszczalności skargi i stanowi kolejną przesłankę do jej odrzucenia. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2011r., II SAB/Wa 104/11 LEX nr 9942263) Spółka wskazała, że realizacja prawa do informacji publicznej uzależniona jest od kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: przedmiotem żądania musi być informacja publiczna (art. 1 oraz art. 3 ust. 2 ustawy), adresatem żądania mają być "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne (art. 4 ust. 1 ustawy);zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1, będące w posiadaniu takich informacji. Odwołując się do powyższego Spółka wskazała, że zobowiązanie podmiotów innych niż władza publiczna do udostępnienia informacji publicznej obejmuje tylko niektóre z podejmowanych przez nie działań, takie które wiążą się z wykonywaniem przez nie zadań publicznych. Nie przesądzając, czy informacja żądana jest informacją publiczną, Spółka wskazała, że z całą pewnością informacja ta nie jest związana z realizacją zadań publicznych spółki. Przedmiot działalność Spółki wynika z wpisów zamieszczonych w rejestrze przedsiębiorców KRS i nie dotyczy spraw objętych skargą. Nie jest sprawą publiczną informacja co do posiadania i treści tytułów prawnych odnośnie korzystania z nieruchomości osób prywatnych, na których zrealizowane zostały urządzenia infrastruktury energetycznej potrzebne do prowadzenia działalności Spółki, tym bardziej, że objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Niezależnie od powyższego Spółka zwróciła uwagę, że z bezczynnością mamy do czynienia w sytuacji kiedy organ milczy, a sytuacji podjęcia korespondencji i udzielenia odpowiedzi na żądanie, jak w przedmiotowej sprawie nie można mówić o bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) normuje ona postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Przed przystąpieniem do merytorycznej kontroli sprawy sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada dopuszczalność skargi. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają w sposób bezpośredni wszystkich przesłanek dopuszczalności zaskarżenia. Brzmienie przepisu art. 58 § 1 cyt. ustawy uzasadnia wniosek, że przesłanki dopuszczalności mogą być ujmowane zarówno w szerszym jak i węższym rozumieniu. Wśród warunków formalnych skutecznego złożenia skargi jest aby "strony miały zdolność sądową" (przepis art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.) czyli zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (art. 25 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 32 cyt. ustawy "w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi". Kwestię dostępu do informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198). Definicja informacji publicznej zawarta jest w jej art. 1 ust. 1, zgodnie z jego treścią każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonym. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władne publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym (...) – art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy. Cytowane przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej należy interpretować w powiązaniu z unormowaniem z art. 25 i następnymi p.p.s.a. Według przepisu art. 25 p.p.s.a. osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem (zdolność sądowa) - § 1. § 2 – zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej. § 3 – zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. § 4 – zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Stosownie zaś, do przepisu art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037) spółka akcyjna uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru, którym jest Krajowy Rejestr Sądowy – Rejestr Przedsiębiorców. Żaden z przepisów Kodeksu spółek handlowych nie przyznaje osobowości prawnej ani też zdolności sądowej oddziałowi spółki akcyjnej, która ma siedzibę na terenie RP. W świetle przepisu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej oddział spółki akcyjnej nie jest podmiotem reprezentującym państwową osobę prawną albo osobę prawną samorządu terytorialnego, ani też podmiotem reprezentującym inną państwową jednostkę organizacyjną albo jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego "ani też podmiotem reprezentującym inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadanie publiczne lub dysponują majątkiem publicznym". Oczywistym jest również, że oddział spółki akcyjnej nie jest organem władzy publicznej, ani nie jest też żadnym z podmiotów wymienionych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Oddział spółki akcyjnej nie może być uznany za podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zauważyć wypada, iż w skardze do Sądu wskazano jako organ A S.A. w L. i to właśnie ta spółka lub podmioty ją reprezentujące mogą być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie o udzielenie informacji publicznej. W ocenie Sądu sam fakt prawidłowego wskazania organu w skardze nie zmienia sytuacji, iż całe postępowanie w przedmiocie bezczynności skierowane było do oddziału. Również odpowiedź na skargę sporządzona została na "papierze firmowym" A S.A. Oddział R. Przepis art. 31 p.p.s.a. reguluje sposób postępowania w razie konieczności uzupełnienia braków, również w zakresie zdolności sądowej. Fakt, że cała korespondencja skarżącej prowadzona była z oddziałem spółki akcyjnej w ocenie Sądu nie jest brakiem w określeniu przez skarżącego strony postępowania sądowoadministracyjnego, który może być uzupełniony w trybie art. 31 p.p.s.a. Oddział spółki może stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa spółki, co jednak nie przesądza o samodzielności takiej jednostki, a przede wszystkim jej podmiotowości zarówno na gruncie prawa cywilnego jak i administracyjnego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1935/99 (palestra 2000, nr 7 – 8, str. 248), każdy kto może stać się stroną stosunku prawnego nawiązanego na podstawie prawa materialnego z mocy decyzji administracyjnej (innego aktu lub działania albo bezczynności, objętego zakresem sądowej kontroli), może też występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona postępowania dotyczącego tego stosunku, czyli podmiot wyposażony w zdolność sądową. W odniesieniu natomiast do zdolności sądowej podmiotów, których działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, istotne jest, czy są one organami uprawnionymi do władczego działania lub jednostkami, które z mocy prawa lub na podstawie porozumień mogą, tak jak organy, załatwiać sprawy z zakresu prawa publicznego. W odniesieniu do spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej, stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym mogą być jednostki, podmioty lub organizacje wymienione w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W ocenie tut. Sądu oddział spółki akcyjnej nie spełnia tych kryteriów. Oddział taki jest jedynie jednostką organizacyjną osoby prawnej, która to osoba na mocy stosownych pełnomocnictw może upoważnić określone osoby do reprezentowania spółki jako takiej. Zwykle te pełnomocnictwa są ograniczone do zakresu związanego z funkcjonowaniem tego oddziału przedsiębiorstwa. Brak jednak jakichkolwiek podstaw, aby za podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej określony w ustawie o dostępie o informacji publicznej uznać oddział spółki akcyjnej. Z tego powodu Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. w zw. z art. 25 § 1 i 3 P.p.s.a. W pkt II postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 231 pkt 1 P.p.s.a.