II SAB/Rz 61/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu MB od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 grudnia 2016 r. II SAB/Rz 61/16 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi MB na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy W dniu 12 października 2016 r. MB zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając zgłoszone żądanie podał, że nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, a jego dochody stanowią dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 383 zł miesięcznie oraz dochód z tytułu pełnienia funkcji sędziego zawodów sportowych w wysokości 599 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016 r. II SAB/Rz 61/16 referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Referendarz sądowy wskazał, że oświadczenie zawarte we wniosku MB uznano za niewystarczające, wobec czego skierowano do niego wezwanie, o którym mowa w art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa), celem uzyskania informacji co do wszystkich dochodów wymienionego oraz ponoszonych wydatków, czego potwierdzeniem miały by żądane również w tym wezwaniu dokumenty. Skarżący nie odpowiedział jednakże na żadne z postawionych mu pytań, a sam "wezwał" Sąd do udzielenia szczegółowych wyjaśnień, co ujął w 29 punktach swojego pisma z dnia 12 grudnia 2016 r. Zdaniem referendarza sądowego treść tego ostatniego świadczy dobitnie o tym, że wnioskodawca nie miał rzeczywistej woli odpowiedzenia na skierowane do niego wezwanie. Wbrew jego twierdzeniom, wezwanie to nie było bowiem niejasne i pozwalało na jego właściwe odczytanie. W ocenie referendarza sądowego nie bez znaczenia dla odczytania faktycznych intencji strony, a dokładniej jej braku chęci należytej współpracy z referendarzem, jest fakt, iż także w innych sprawach zainicjowanych przed Sądem, w których ubiegał się on o prawo pomocy, wymieniony nie odpowiadał na kierowane do niego w trybie art. 255 Ppsa wezwania, a sam "wzywał" Sąd do udzielenia mu stosownych wyjaśnień. W sprzeciwie od powyższego orzeczenia MB wniósł o uchylenie opisanego wyżej postanowienia. Podał, że wezwanie referendarza było "nieklarowne", wobec czego zwrócił się o jego sprecyzowanie. Wnioskodawca podniósł również, że skierowane od niego wezwanie do uzupełnienia wniosku stanowiło przejaw niechęci referendarza sądowego do jego osoby i nie miało na celu ustalenia rzeczywistej sytuacji skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 Ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 - 8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 Ppsa). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy zasadnie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Wnioskodawca zarówno wypełniając formularz PPF, jak i udzielając odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, nie podjął nawet próby wyjawienia swojej rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej, czym uniemożliwił dokonanie oceny zasadności złożonego wniosku. Trudno bowiem dopatrywać się dobrej woli skarżącego w tym zakresie, jeżeli w urzędowym formularzu nie podaje niezbędnych informacji chociażby odnośnie do lokalu, w którym obecnie zamieszkuje skoro jak podkreśla nie ma dostępu do swojego mieszkania, jak również danych odnośnie do określenia rodzaju oraz sposobu ewidencjonowania otrzymywanych należności z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (wystawianie faktur, rachunków, paragonów, pokwitowań itp.), a wobec jasnego i czytelnego wezwania referendarza sądowego zwraca się o wskazanie metodologii jaką winien przyjąć dokonując wyliczeń średnich miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem. Nie wykazał zatem (a nawet nie uprawdopodobnił), że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 100 zł i ewentualnych dalszych opłat sądowych w postaci opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz wpisu od skargi kasacyjnej, może spowodować uszczerbek koniecznego utrzymania dla jego osoby. Co również istotne, we wniesionym sprzeciwie nie przedstawił żadnych informacji, które podważałyby zasadność stanowiska referendarza sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.