II SAB/Rz 62/24
WyrokWSA w Rzeszowie2024-10-10
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Piotr Godlewski, Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Apelacyjnego pozostaje w bezczynności w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmawiając udostępnienia informacji dotyczących podstaw prawnych czynności procesowych i technicznych związanych z prowadzeniem akt sprawy sądowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądane przez skarżącą informacje dotyczące podstaw prawnych czynności procesowych i technicznych związanych z prowadzeniem akt sprawy sądowej nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym Prezes Sądu Apelacyjnego nie był zobowiązany do ich udostępnienia ani do wydania decyzji odmownej, a jedynie do poinformowania wnioskodawczyni o swoim stanowisku w formie zwykłego pisma. Skoro organ nie pozostawał w bezczynności, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do Prezesa Sądu Apelacyjnego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej podstaw prawnych nieprzyłączenia dowodów do akt, zaniechania rozpoznania pism, braku kompletności akt, określania pism jako 'prywatnych' oraz nieudzielenia informacji. Prezes Sądu kilkukrotnie odpowiadał, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej i że pisma te są składane do akt. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2024 r. sprawy ze skargi S. C. na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – skargę oddala –
II SAB/Rz 62/24
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi S.C.. jest bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie dotycząca udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, pismem z 2 lutego 2024 r. (omyłkowo datowanym na dzień 9 lutego 2024 r.) S.C. skierowała do Prezesa SA w Rzeszowie wniosek o udostępnienie informacji publicznej (analogiczny w treści do kierowanego wcześniej pisma w sprawie sygn. akt [...] i [...] z 19 stycznia 2024 r. i 28 listopada 2023 r.), w którym zwróciła się o przedstawienie:
1) podstawy prawnej na podstawie której wnioski dowodowe (obejmujące pisma procesowe oraz stanowiące do nich załączniki w postaci dokumentów które zostały zgłoszone przez powódkę /skarżącą na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy rozpoznawanej przed Sądem I i II instancji) nie zostały trwale włączone do akt sprawy sądowej;
2) podstawy prawnej na podstawie której Sąd nie dołączył do akt sprawy sądowej (...) dokumentów stanowiących załączniki do pism procesowych powódki /skarżącej;
3) podstawy prawnej na podstawie której Sąd zaniechał rozpoznania pism procesowych powódki /skarżącej;
4) podstawy prawnej na podstawie której Sąd tolerował brak trwałości, kompletności i integralności w aspekcie braku łączenia akt sprawy sądowej;
5) podstawy prawnej na podstawie której Sąd tolerował brak nadania numeracji, niewykonywania czynności łączenia akt i numerowania kart;
6) podstawy prawnej na podstawie której Sąd określa, że pismo procesowe powódki /skarżącej jest "pismem prywatnym";
7) podstawy prawnej na podstawie której nadal zalega w aktach sprawy oryginalna dokumentacja medyczna powódki /skarżącej);
8) podstawy prawnej na mocy której Sąd II instancji uczynił powódce zarzut z jej prawa;
9) podstawy prawnej na podstawie której Pani Przewodnicząca III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SA w Rzeszowie nie udzieliła informacji;
10) podstawy prawnej nieudzielenia właściwej odpowiedzi na pismo powódki /skarżącej) z 28 listopada 2023 r. kierowanego do Przewodniczącej III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SA w Rzeszowie.
Pismami z 1 grudnia 2023 r., 22 stycznia oraz 25 marca 2024 r. Prezes SA udzielił odpowiedzi na wnioski skarżącej.
W pierwszym piśmie wskazał, że jest to kolejne wystąpienie skarżącej i zostanie ono złożone do akt przedmiotowej sprawy bez udzielenia żądanych informacji i taka procedura będzie obowiązywać odnośnie dalszych pism skarżącej. Wszelkie zaś zarzuty i wątpliwości dotyczące procedowania Sądu w powołanej sprawie powinny być konsultowane z ustanowionym profesjonalnym pełnomocnikiem.
W drugim piśmie wskazał, że wniosek zawiera zarzuty kwestionujące rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie [...], które powinny zostać zawarte w skardze kasacyjnej, a nie być przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W trzecim piśmie wskazano, że wniosek został złożony do akt bez nadawania dalszego biegu, zaś podobne wnioski zawierające żądanie udostępnienia informacji - które nie stanowią informacji publicznej będą składane do akt bez nadawania dalszego biegu.
W skardze na bezczynność wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S.C. zarzuciła Prezesowi SA naruszenie przepisów: art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.) poprzez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskami w odpowiedzi z 1 grudnia 2023 r., 22 stycznia i 25 marca 2024 r. oraz bez dochowania formy wskazanej we wniosku, a także terminu w przypadku dwóch ostatnich odpowiedzi.
W oparciu o powyższe wniosła o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności postępowania,
2) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego wg norm przepisanych,
3) zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznych zgodnie z wnioskami z 28 listopada 2023 r., 19 stycznia i 9 lutego 2024 r. (data omyłkowa - powinno być 2 lutego).
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła zasady udostępniania informacji wynikające z u.d.i.p. w zakresie terminu i formy udostępniania, wskazując, że stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji powinno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej. Realizacja "prawa dostępu do informacji" publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1-3 ustawy) wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek: przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2, adresatem żądania udzielenia informacji musi być podmiot obowiązany do jej udzielenia określony w art. 4 ust. 1 lub 2, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3). Podkreśliła, że informacja publiczna co do zasady dotyczy sfery faktów. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organów władzy publicznej, związanych z organem bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio wytworzone przez organ, jak i te, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.
Zdaniem skarżącej opisane okoliczności faktyczne sprawy nie są sporne, zaś stanowiące załączniki pisma przedstawiają w sposób obiektywny stan faktyczny. Zaskarżona bezczynność wynika z tego, że wnioskodawczyni nie uzyskała odpowiedzi na pytanie w trybie przewidzianym w ustawie, lecz jedynie została poinformowana pismem, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Stanowisko organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego. Ponieważ organ nie udostępnił informacji o którą wnioskowała - mimo że jest w jej posiadaniu, a także nie wydał decyzji odmownej o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., pozostaje on w bezczynności.
Prezes SA w Rzeszowie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, względnie umorzenie postępowania zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca i nie doszło do rażącego naruszenia prawa oraz niewymierzanie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a.
Wyjaśnił, że 28 listopada 2023 r. skarżąca jako powódka w sprawie toczącej się przed SA w Rzeszowie pod sygn. [...] skierowała do III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pismo, w którym wnioskowała o udzielenie informacji w sprawie. 1 grudnia 2023 r. SA w Rzeszowie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przesłał do skarżącej odpowiedź, w której wyjaśnił, iż wszystkie ewentualne wątpliwości lub zarzuty dot. procedowania Sądu w przywołanej sprawie powinny być przez nią konsultowane z ustanowionym fachowym pełnomocnikiem z urzędu, który także jest uprawniony do złożenia ewentualnej skargi kasacyjnej.
19 stycznia 2024 r. skarżąca ponownie skierowała do SA w Rzeszowie wniosek o udzielenie informacji w sprawach toczących się pod sygn. [...] i [...]. W odpowiedzi na powyższe z 22 stycznia 2024 r. została poinformowana, iż jej pismo które zostało zatytułowane jako "wniosek o udostępnienie informacji publicznej" w istocie stanowi zarzuty dotyczące procedowania przez SA w w/w sprawach oraz kwestionuje rozstrzygnięcie z 12 października 2023 r. sygn. akt [...]. Tym samym ewentualne zarzuty powinny być kierowane do Sądu w ramach skargi kasacyjnej, a jej pismo zostanie złożone do akt sprawy.
Prezes SA wyjaśnił, że skarżąca na przestrzeni ostatnich lat kierowała do Sądu szereg pism o tożsamej lub zbliżonej treści związanych z jej sprawą, toczącą się pod sygn. [...] i [...]. Korespondencja ta każdorazowo była rozpatrywana, zaś odpowiedzi były udzielane niezwłocznie (pisma z 26 września, 2 i 29 grudnia 2022 r., 8 lutego, 24 sierpnia i 24 października 2023 r.). Co istotne, w piśmie z 24 października 2023 r. Prezes Sądu poza szczegółowym ustosunkowaniem się do wniosku o udzielenie informacji z 16 października 2023 r. zaznaczył, iż wnioskowane przez skarżąca dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.
3 listopada 2023 r. Prezes Sądu odpowiadając na kolejne pismo skarżącej z 31 października 2023 r. poinformował, że aktualne pozostają wszystkie wyjaśnienia przedstawione jej w piśmie z 24 października 2023 r. Pouczył także, że w ramach sprawowanego wewnętrznego nadzoru nad działalnością administracyjną sądów nie może ingerować w czynności sądu podejmowane w toku prowadzonego postępowania, w tym również w kwestię dopuszczenia dowodów i ich oceny, czy treści wydanych orzeczeń. Nadto wskazał, że nie jest uprawniony do kontroli orzeczeń pod względem ich zgodności z obowiązującym prawem, bowiem taka kontrola przysługuje tylko sądowi wyższej instancji w ramach rozpoznawania wnoszonych środków odwoławczych. Zaznaczył ponadto, że podobne w treści pisma do złożonego w dniu 31 października 2023 r. będą składane do akt skargowych bez odrębnego informowania o takim postępowaniu.
W odpowiedzi zaś na pismo z 13 marca 2024 r. Prezes SA wskazał, że pismo zatytułowane "wniosek o udostępnienie informacji publicznej" został złożony do akt bez nadawania mu dalszego biegu zgodnie z informacją zawartą w piśmie z 3 listopada 2024 r. oraz piśmie z 24 października 2023 r., gdzie podkreślono, że informacje których udzielenia żąda skarżąca nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.
Prezes SA zakwestionował zarzut, jakoby w dacie wniesienia skargi pozostawał w jakiejkolwiek bezczynności, bowiem na każde z pism wskazanych w skardze udzielał stosownej odpowiedzi. Zgodnie z postanowieniem NSA z 24 stycznia 2006 r. I OSK 928/05, informacje o obowiązującym prawie są informacjami publicznymi, gdyż stanowią informację o działalności organów władzy publicznej. Odpowiadają więc zakresowi przedmiotowemu tych informacji wskazanemu w art. 61 Konstytucji, czy też używając terminologii z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., są informacjami o sprawach publicznych. Nie stanowi natomiast tego typu informacji polemika z zapadłym rozstrzygnięciem czy żądanie dokonania przez organ wykładni prawa. Nadto w wyroku NSA z 20 września 2018 r. I OSK 1359/18 określono, że pisma składane w indywidualnych sprawach przez podmioty których interesów sprawy te dotyczą, nie maja waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia która ma znaczenie dla większej ilości osób czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu który pismo to składa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie u.d.i.p. Podobnie nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. U.d.i.p. nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny.
W odniesieniu do otrzymanej od skarżącej korespondencji Prezes SA podtrzymał swoje stanowisko, że żądane w niej informacje nie stanowią informacji publicznej. Wniosek o podanie podstawy prawnej działania Sądu oraz informacji dotyczących danej sprawy nie dotyczy informacji w zakresie faktów, ale w istocie oceny prawnej czynności podejmowanych przez Sąd rozpoznający sprawę o sygn. [...] i [...]. Skoro żądane przez skarżącą we wniosku informacje nie mają waloru informacji publicznej, to również w konsekwencji sprawa w zakresie takiego żądania nie mogła być rozstrzygnięta poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W świetle powyższego zarzuty przedstawione przez skarżącą należy uznać za chybione, a ponieważ organ nie pozostaje w bezczynności, skarga jako bezzasadna powinna zostać oddalona.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy co do każdego z pism kierowanych przez skarżącą organ niezwłocznie podejmował odpowiednie czynności, a także udzielał stosownych odpowiedzi. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że pozostaje w bezczynności w stosunku do rozpatrzenia pism skarżącej. Ponieważ postępowanie nie było prowadzone w sposób przewlekły, nie doszło do rażącego naruszeniem prawa, a także nie ma podstaw do wymierzenia organowi grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W niniejszej sprawie Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w takim trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Kwestię dostępu do informacji publicznej w sposób kompleksowy reguluje u.d.i.p., określając zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, a także tryb udostępniania tej informacji.
Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Zakres przedmiotowy informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 ppkt 1-5 ustawy. Udostępnienie informacji może nastąpić tylko wówczas, gdy podmiot do którego został skierowany wniosek jest w posiadaniu informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
W sytuacji złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ może zachować się w trojaki sposób:
1. udostępnić żądaną informację, przy czym udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno - technicznej. Termin udostępnienia informacji publicznej określa art. 13 u.d.i.p. W myśl ust. 1 tego artykułu, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2),
2. w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej, np. na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (ograniczenie ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy). Odmowa udostępnienia informacji publicznej, stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odbywa się poprzez wydanie przez organ decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia żądanej informacji. Formę decyzji administracyjnej przybiera także umorzenie postępowania w sytuacji niezłożenia ponownego wniosku o udostępnienie informacji publicznej we właściwym trybie i właściwej formie, zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Zaznaczenia wymaga, że art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania oraz spełniony jest ponadto warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji). Brak jednego z tych elementów oznacza zakaz załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej,
3. w sytuacji w której organ stwierdzi, że żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. lub jest taką informacją publiczną w stosunku do której tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz powinien jedynie zawiadomić wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (por. m.in. wyroki NSA z 17 grudnia 2003 r. II SA/Gd 1153/03 - LEX nr 299295 i z 5 lutego 2008 r. I OSK 807/07 - LEX nr 470867).
Brak któregokolwiek z wyżej wskazanych działań musi prowadzić do przyjęcia, że organ dopuszcza się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej opatrzony datą (omyłkową – jak wskazała skarżąca) 9 lutego 2024 r., wpłynął do Prezesa SA 2 lutego 2024 r. W odpowiedzi na pismo skarżącej z 13 marca 2024 r. - udzielonej pismem z 25 marca 2024 r. - poinformowano skarżącą, że jej wniosek z 2 lutego 2024 r. został złożony do akt sprawy bez nadawania mu dalszego biegu. Wynikało to z faktu, że stanowił on powielenie wcześniej składanych wniosków o tej samej treści, tj. z 28 listopada 2023 r. i z 19 stycznia 2024 r. kierowanych odpowiednio do SSA w Rzeszowie I.M. (II Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) oraz do SSA w Rzeszowie I.M. – Przewodniczącej II Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SA w Rzeszowie.
W odpowiedziach na wnioski udzielonych skarżącej odpowiednio w pismach z 1 grudnia 2023 r. oraz z 22 stycznia 2024 r. poinformowano, że jej pismo zostaje złożone do akt sprawy bez udzielenia żądanych informacji oraz że podobne "postąpienie" dotyczyć będzie wszelkich ewentualnych dalszych tego rodzaju składanych przez nią pism bez odrębnej informacji. Wskazano w tych pismach, że rola sędziego do którego adresowano wystąpienie zakończyła się z chwilą wydania 13 października 2023 r. prawomocnego wyroku i sporządzenia doń uzasadnienia. Wszelkie wątpliwości lub zarzuty dotyczące procedowania w powołanej sprawie skarżąca powinna konsultować z ustanowionym dla jej reprezentacji fachowym pełnomocnikiem z urzędu, który jest także uprawniony do złożenia w jej imieniu skargi kasacyjnej. Wskazano także, że pismo wnioskującej zawiera w istocie zarzuty pod adresem postępowania w sprawie o sygn. akt [...], które powinny być sformułowane w skardze kasacyjnej od wydanego orzeczenia.
Mając na uwadze aktywność skarżącej w konsekwentnym składaniu wniosków o tej samej treści, poza sporem pozostaje, że Prezes SA w Rzeszowie do którego skierowano wniosek z 2 lutego 2024 r. jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Sporną kwestią jest charakter wnioskowanej informacji i zasadność nadana jej statusu informacji publicznej.
W ocenie Sądu, słuszne jest stanowisko Prezesa SA, że żądana przez skarżącą informacja nie mieści się w definicji informacji publicznej, a zatem nie był on zobowiązany do jej udostępnienia jak również do wydania decyzji, zaś wystarczającą formą działania zwalniającą organ z zarzutu bezczynności było poinformowanie wnioskodawczyni o takim stanowisku w formie zwykłego pisma.
Podstawą kwalifikacji żądanych informacji są zacytowane wyżej przepisy u.d.i.p., ale również przepisy Konstytucji RP. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, "prawo do uzyskiwania informacji" to prawo do informacji o "działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne". Ponadto prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji "o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa".
Informacją o sprawie publicznej jest informacja o podmiotach o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania. Dokonując wykładni tego pojęcia wyeksponować należy element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami wniosków o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Tak też należy rozumieć informację w zakresie trybu działania tych podmiotów, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a, b, d, e, ust. 4 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji o sprawach publicznych ma zatem służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem instytucji publicznych.
Prawo do informacji publicznej nie obejmuje zatem wszelkiej aktywności związanej z organizacją i funkcjonowaniem podmiotów publicznych, a jedynie ten zakres ich działalności, która ukierunkowana jest na realizację zadań publicznych. Wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty lub osoby których interesów dotyczą, nie są więc wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej". W tym kontekście wynikające z u.d.i.p. prawo do uzyskania informacji publicznej nie legitymuje do otrzymania informacji we własnej sprawie (por. wyrok WSA w Krakowie z 17 lutego 2022 r. II SA/Kr 1311/21, LEX nr 3325173). Celem u.d.i.p. nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków przy wykorzystaniu innych niż prawo do uzyskania informacji publicznej, instrumentów i instytucji prawnych (przykładowo informację o motywach, jak również o podstawie prawnej wydanego w indywidualnej sprawie wyroku uzyskuje się na podstawie uzasadnienia tego wyroku).
Równocześnie jednak w u.d.i.p. nie określono granic korzystania z prawa do informacji, a zatem brak jest jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji. Taki stan rzeczy może powodować, że w praktyce dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają z ustawy, ani tym bardziej z Konstytucji RP oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych. W tym aspekcie próba korzystania z prawa do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli zdefiniowane dobro publiczne jest w orzecznictwie sądowym definiowana jako nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej (por. wyrok WSA w Szczecinie z 5 czerwca 2024 r. I SAB/Sz 6/24, LEX nr 3728974).
Podobnie jak informacje we "własnej sprawie", statusu informacji publicznej nie posiada informacja o podstawie prawnej czynności podejmowanych przez organ (tu Sąd) w takiej sprawie, zarówno w zakresie czynności technicznych lub merytorycznych związanych z prowadzeniem akt, jak również wchodzących w zakres prowadzonego przez sąd postępowania dowodowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że domaganie się informacji o obowiązującym prawie nie nosi znamion informacji publicznej i nie znajduje do niej zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej (wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r. I OSK 1380/12 oraz z 22 listopada 2012 r. I OSK 1963/12, CBOSA). Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Krakowie z 4 września 2017 r. II SAB/Kr 126/17 (CBOSA), zgodnie z którym wyjaśnianie podstawy prawnej działań organu nie jest informacją o sprawach publicznych, nie należy bowiem do sfery faktów, tylko do kwestii prawnych. Tymczasem pojęcie informacji publicznej należy odnosić wyłącznie do sfery faktów. Wykładnia przepisów prawa, jak też ocena ich zastosowania, czyli swego rodzaju opinia prawna, nie stanowi informacji publicznej (postanowienie NSA z 19 stycznia 2011 r. I OSK 8/11 i cytowane tam orzecznictwo). W literaturze wskazuje się analogicznie, że "w kategorii informacji publicznej nie mieści się (...) ubieganie się o poradę prawną, wyjaśnienie charakteru i istoty przepisów prawnych, domaganie się instruktażu (wykładni), jak należy rozumieć i stosować w praktyce określone przepisy prawa" (Komentarz do art. 6, w: I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", WK 2016).
Mając na uwadze powyższe wywody, za słuszne Sąd uznaje stanowisko zajęte w rozpoznawanej sprawie przez Prezesa SA, że żądane przez skarżącą informacje objęte wnioskiem, zarówno w zakresie podania podstawy prawnej czynności związanych z prowadzeniem akt jak i czynności procesowych podejmowanych w sprawach w których stroną powodową była skarżąca, nie zawierały się w definicji informacji publicznej. W ocenie Sądu, pismo skarżącej stanowiące powielenie treściowe wcześniej składanych pism, ujęte w ramy wniosku o udzielenie informacji publicznej, stanowiło próbę podjęcia polemiki z SA w zakresie rozstrzygnięć zapadłych w prowadzonych przez ten Sąd postępowaniach sądowych, w których stroną powodową była Skarżąca oraz "rozliczania" z czynności związanych z prowadzeniem akt. Ani Prezes SA, ani Przewodniczący Wydziału tego Sądu, ani tym bardziej Sędzia sprawozdawca do których kierowano wnioski, nie byli zobligowani do uzasadniania każdego z działań podejmowanych w sprawach skarżącej, zarówno technicznych (związanych z prowadzeniem akt), jak i merytorycznych (związanych z prowadzeniem sprawy). Sposobem zakwestionowania czynności dowodowych i procesowych w toku postępowania było złożenie środka odwoławczego od wydanego rozstrzygnięcia, zaś źródłem informacji o podstawach prawnych czynności podejmowanymi w tych sprawach i o ewentualnej ich legalności mógł być ustanowiony dla skarżącej w postępowaniu sądowym profesjonalny pełnomocnik. Treść przepisów – żądana podstawa prawna – nie została bowiem ani wytworzona przez Sąd, ani nie odnosi się do publicznej sfery działalności Sądu. Nie odnosi się do publicznej sfery działania podmiotów także wykładnia przepisów prawa.
Stwierdzenie, że żądane informacje nie stanowiły informacji publicznej skutkuje uznaniem, że poinformowanie skarżącej o takim stanowisku przez Prezesa SA w formie zwykłego pisma było prawidłowe. W rezultacie formułowany względem niego zarzut bezczynności – jako bezzasadny - nie mógł odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku.
Wobec powyższego, skargę jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło