II SAB/Rz 66/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności orzeczeniu -skargę oddala- Przedmiotem skargi Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta [...] jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej także SKO i Kolegium) polegająca na nierozpatrzeniu wniosku o nadanie klauzuli wykonalności orzeczeniu tego organu z dnia [...] marca 2007r. w przedmiocie ustalenia wysokości rocznej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Stan faktyczny niniejszej sprawy jest następujący. Pismem z dnia 3 listopada 2006r. Prezydent Miasta [...] wypowiedział A. Spółce jawnej z siedzibą w T. dotychczasową opłatę roczną w wysokości 2858,97 zł z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa położonej w R. obr. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 2696 o pow. 9927 m.kw. Jednocześnie złożona została oferta nowej opłaty na kwotę 32 219,94 zł Wnioskiem z dnia 19 grudnia 2006r. spółka jawna A. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego powyższej działki jest nieuzasadniona, ewentualnie jest uzasadniona w innej wysokości. Orzeczeniem z dnia [...] marca 2007r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło dla A. Spółki jawnej z siedzibą w T. opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego działki nr 2696 położonej w R. w wysokości 18 619,08 zł. W podstawie prawnej wskazało art. 79 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603) w zw. z art. 1 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2000r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). W piśmie z dnia 17 września 2009r. Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta [...] złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności powyższemu orzeczeniu oraz o nadesłanie jego odpisu opatrzonego taką klauzulą. W dniu 29 czerwca 2010r. Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta [...] wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z prośbą o udzielenie informacji o sposobie załatwienia jego wniosku z dnia 17 września 2010r., załączając jednocześnie jego kserokopię. W odpowiedzi na powyższe Kolegium przy piśmie datowanym 14 lipca 2010r. przekazało wnioskodawcy kserokopię własnego orzeczenia z dnia [...] marca 2007r. wraz z klauzulą. W dniu 26 maja 2011r. Skarb Państwa działający przez Prezydenta Miasta [...] – opierając się o art. 79 ust. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami - złożył w Samorządowym Kolegium Odwoławczym ponowny wniosek o nadanie klauzuli wykonalności orzeczeniu tego organu z dnia [...] marca 2007r. i nadesłanie jego odpisu wraz z tą klauzulą. W uzasadnieniu wskazał, że użytkownik wieczysty pozostaje w zwłoce z zapłatą części opłaty rocznej za rok 2011, w związku z czym konieczne jest zaopatrzenie przedmiotowego orzeczenia w klauzulę wykonalności celem wyegzekwowania wskazanej należności. Pismem z dnia 16 czerwca 2011r. wiceprezes SKO poinformował pełnomocnika Prezydenta Miasta [...], iż po rozpatrzeniu wniosku z dnia 17 września 2009r. orzeczeniu Kolegium z dnia [...] marca 2007r. nadana została klauzula wykonalności i orzeczenie to z klauzulą doręczone zostało zainteresowanemu dnia 20 lipca 2010r. Odpowiadając na powyższe Skarb Państwa działający przez Prezydenta Miasta [...] podtrzymał wniosek o powtórne nadanie klauzuli wykonalności. W odniesieniu do argumentacji Kolegium podniósł, że orzeczenie tego organu doręczone w dniu 20 lipca 2010r. stanowiło podstawę egzekucji sądowej opłaty rocznej należnej za lata: 2008, 2009 i 2010 i wobec wyegzekwowania stosownej należności znajduje się w aktach komornika sądowego. Wnioskujący zwrócił uwagę, iż użytkownik wieczysty co roku nie uiszcza opłaty w sposób dobrowolny. Podniósł także, iż oplata roczna z tytułu wieczystego użytkowania jest świadczeniem okresowym, co przesądza o możliwości kilkukrotnego nadawania orzeczeniu ustalającemu taką opłatę klauzuli wykonalności. Następnie pismem z dnia 10 sierpnia 2011r. Skarb Państwa – Prezydent Miasta [...] wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa w związku z brakiem rozpoznania w terminie jego wniosku z dnia 26 maja 2011r. Z kolei w dniu 14 września 2011r. Skarb Państwa – Prezydent Miasta [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego sprowadzającą się do nierozpatrzenia jego wniosku z dnia 26 maja 2011r. o nadanie klauzuli wykonalności orzeczeniu tego organu z dnia [...] marca 2007r. W skardze wniesiono o zobowiązanie SKO do rozpoznania tegoż wniosku oraz o zasądzenie kosztów postępowania, wskazując, że czynność w postaci nadania klauzuli wykonalności mieści się w katalogu form działalności administracji publicznej podlegających kontroli sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ podkreślił, że już raz nadał klauzulę swojemu orzeczeniu z dnia [...] marca 2007r., a więc w sytuacji, gdy akt ten nie uległ zmianie, kolejny wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. W piśmie procesowym, w którym strona podtrzymała skargę wskazała jednocześnie, że stanowisko Kolegium o nienadaniu klauzuli wykonalności jest zupełnie nieuzasadnione, zwłaszcza w kontekście tego, iż w 2010r. Kolegium nadało już po raz wtóry taką klauzulę przedmiotowemu aktowi. Ponadto zwrócono uwagę, iż w razie, gdy w ocenie organu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony, winno zapaść orzeczenie o jego oddaleniu. Strona skarżąca podniosła, iż orzeczeniu kolegium o ustaleniu wysokości opłaty rocznej, które jest tytułem wykonawczym w egzekucji sądowej, można kilkukrotnie nadawać klauzulę wykonalności. W przeciwnym bowiem przypadku wierzyciel byłby pozbawiony możliwości uzyskania należnej opłaty, jeśli po pierwszej skutecznej egzekucji dłużnik nadal nie spełniałby świadczenia dobrowolnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Stosownie do przepisu art. 149 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów , zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skarżący Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta [...] domagał się od Samorządowego Kolegium Odwoławczego ( dalej również – SKO ) nadania klauzuli wykonalności orzeczeniu tego organu z dnia [...] marca 2007 roku [...] ustalającemu dla Spółki jawnej A. opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego działki nr 2696 położonej w R., w wysokości 18.619,08 zł. SKO odmówiło nadania klauzuli twierdząc, że już raz nadało klauzulę temu orzeczeniu. Problematykę ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego regulują przepisy Rozdziału 8 , Działu II( art. 67 – 91 ) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( t.j. dz. U. Nr 102 poz. 651 z 2010 r. ) zwanej dalej u.g.n. Zgodnie z art. 71 ust. 1 tej ustawy za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne. Opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości gruntowej określonej zgodnie z art. 67 / art. 72 ust.1 /. Artykuł 77 ust. 7 przewiduje możliwość aktualizacji wysokości opłaty rocznej, nie częściej niż raz w roku , jeżeli wartość tej nieruchomości uległa zmianie . Zgodnie z 78 ust.1 u.g.n. właściwy organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej wypowiada wysokość dotychczasowej opłaty, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości i dołączając informację o wartości nieruchomości i miejscu, w którym można zapoznać się z operatem szacunkowym. Zgodnie z ust.2 tego artykułu, użytkownik wieczysty może w terminie 30 dni od otrzymania wypowiedzenia, złożyć do właściwego SKO wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona, albo jest uzasadniona w innej wysokości. W rozpatrywanej sprawie procedura ta została wyczerpana. Użytkownik wieczysty spółka jawna A. zakwestionowali wysokość opłaty podanej w ofercie Prezydenta Miasta – 32.219,94, która w poprzednich latach wynosiła 2.858,97 i skierowała do SKO wniosek w trybie art. 78 ustawy. Stosownie do przepisu art. 79 ust.3 u.g.n. Kolegium powinno dążyć do polubownego załatwienia sprawy w drodze ugody, a jeżeli do niej nie doszło – wydaje orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty, od którego nie przysługuje odwołanie. W przedmiotowej sprawie nie doszło do polubownego załatwienia sprawy, zatem sprawę zakończyło wydane przez SKO orzeczenie z dnia [...] marca 2007 roku ustalające opłatę na kwotę 18.619,08 zł. Zgodnie z przepisem art. 79 ust.9, orzeczenie lub ugoda, któremu Kolegium nadało klauzulę wykonalności , podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej. Taka klauzula nadana została orzeczeniu w dniu 19 kwietnia 2007 roku, co wynika z akt sprawy. Kwestią sporną stało się w sprawie ponowne nadanie klauzuli. Skarżący zarzuca, że nadana orzeczeniu w dniu 19 kwietnia 2007 roku klauzula dotyczyła egzekucji opłaty za 2007 rok. Następnie w 2010 roku organ nadał swemu orzeczeniu kolejną klauzulę . Tak więc to co teraz stanowi dla organu przeszkodę , nie było problemem w 2010 roku. Obecny wniosek z 26 maja 2011, powtórzony w piśmie z 7 lipca 2011 roku ma na celu wyegzekwowanie należności za 2011 rok. Skarżący zarzucił zatem, że skoro organ dwukrotnie nadał klauzulę wykonalności temu samemu orzeczeniu , powinien nadać ją po raz trzeci.. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego. Orzeczenie [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2007 roku zawiera zapis, że ustalona roczna opłata płatna jest z góry w terminie do 31 marca każdego roku bez dodatkowego wezwania na wskazane konto, w przypadku nie uiszczenia należności w terminie. Wynika z tego, że orzeczenie dotyczy kolejnych okresów płatności / kolejnych lat / , a nadanie nowej klauzuli dotyczyć będzie ewentualnego kolejnego orzeczenia lub ugody, jeżeli dojdzie do ustalenia opłaty w nowej wysokości . Dwukrotne nadanie klauzuli było, zdaniem Sądu błędem organu, co nie oznacza, że błąd ten należy powielać w kolejnych latach. Nic nie stoi na przeszkodzie, by prowadzić egzekucję sądową przeciwko dłużnikowi za kolejne lata na podstawie tego samego tytułu wykonawczego. W tym stanie rzeczy Sąd ,działając w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a skargę oddalił, bowiem nie stwierdził bezczynności organu.