II SAB/Rz 69/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji o środowisku I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji o środowisku; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Marszałka Województwa [...] na rzecz skarżącego J. M. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi J. M. jest bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie udzielenia informacji o środowisku. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] marca 2016 r. skierowanym do Marszałka Województwa [...], zatytułowanym "podanie w sprawie listy podmiotów które uiściły w roku 2016 opłatę produktową za rok 2015 i lata poprzednie" J. M., działając na podstawie art. 8 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., dalej: u.u.i.ś.) a także art. 1 w zw. z art. 2 oraz art. 6, art. 10, art. 11 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej "u.d.i.p."), zwrócił się o udostępnienie listy firm, które wykazały w sprawozdaniu rocznym o którym mowa w art. 237b ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.) informację o wysokości należnej opłaty produktowej za rok 2015 i lata poprzednie – w złożonych w 2016 r. sprawozdaniach OŚ-OP1. Wnioskodawca wskazał, że ww. informacje mogą być przekazane w formie elektronicznej na podany adres e-mailowy, lub na płycie CD. W odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2016 r. Marszałek Województwa [...] wskazał, że żądane informacje nie stanowią informacji o środowisku w rozumieniu art. 9 u.u.i.ś. Pismo to wysłane zostało drogą elektroniczną. W dalszej kolejności pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. J. M. złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi – pismem z dnia [...] maja 2016 r. - organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, że żądana lista podmiotów nie jest informacją o środowisku, o stanie środowiska ani jego ochronie, nie jest również informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. W dniu 19 lipca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga J. M. – zastępowanego przez pełnomocnika r. pr. I. P. - na bezczynność Marszałka Województwa [...] w sprawie nieudostępnienia informacji o środowisku, tj. listy podmiotów, które wykazały w sprawozdaniu rocznym, o którym mowa w art. 237b ustawy o odpadach informację o wysokości należnej opłaty produktowej za rok 2015 i lata poprzednie. Skarżący zawnioskował o zobowiązanie Marszałka do udostępnienia wnioskowanej informacji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wywołanych skargą. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu i powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wywiódł, że sprawa z wniosku o udostępnienie żądanych informacji podlega załatwieniu w ramach u.u.i.ś., co wynika z jej art. 8 i 9. Katalog wyłączeń, tj. informacji niepodlegających udostępnieniu zawiera art. 16 tej ustawy. Ponadto w ocenie skarżącego, wnioskowane informacje stanowią informację publiczną, tzw. informację przetworzoną, która winna być mu udostępniona. Natomiast ewentualna odmowa udostępnienia żądanych informacji winna zapaść w formie decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa [...], powołując się na art. 20 ust. 2 u.u.i.ś oraz art. 54 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawnioskował o umorzenie postępowania. Podał, że po powtórnej analizie stanu faktycznego i prawnego sprawy uwzględnił w całości przedmiotową skargę i pismem z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...] udostępnił skarżącemu żądaną informację. Jednocześnie organ stwierdził, że bezczynność w prowadzonym postępowaniu nie miała miejsca bez podstawy prawnej czy też z rażącym naruszeniem prawa. Świadczy o tym fakt stałego kontaktu korespondencyjnego z wnioskodawcą i współpraca różnych Departamentów Urzędu Marszałkowskiego w celu wyjaśnienia sprawy. Natomiast stan bezczynności był wynikiem odmiennej kwalifikacji charakteru żądanych informacji. Także ta okoliczność była powodem braku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji. W piśmie z dnia 8 sierpnia 2016 r. skarżący (działający przez adwokata) w nawiązaniu do otrzymanej odpowiedzi na skargę, zawnioskował o umorzenie postępowania w całości i zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów administracji. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest bezczynność Marszałka Województwa [...] polegająca na odmowie udzielenia informacji o środowisku w trybie art. 8 u.u.i.ś., który statuuje obowiązek organów administracji do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie znajdujących się w ich posiadaniu lub które są dla nich przeznaczone. Przepis ten zawarty jest w Dziale II ustawy zatytułowanym "Udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie" regulującym zakres i sposób udostępniania tych informacji, a stanowiącym odrębną regulację względem ogólnych unormowań odnoszących się do udostępniania informacji publicznej zawartych w u.d.i.p. Przepisy Działu II u.u.i.ś. określają m.in. rodzaj informacji podlegających udostępnieniu (art. 9 ust. 1), takich które nie są udostępniane (art. 16 ust. 1) oraz takich, co do których organ może odmówić udzielenia informacji (art. 17). Stosownie do art. 14 ust. 1 tej ustawy, organ administracji udostępnia informację o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku. Termin, o którym mowa w ust. 1, może zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy. W tym przypadku przepisy art. 35 § 5 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (ust. 2). Informacja o środowisku i jego ochronie co do zasady udostępniana jest w sposób i formie określonej we wniosku (art. 15 ust. 1 u.u.i.ś), zaś odmowa jej udostępnienia następuje w drodze decyzji (art. 20 ust. 1). W kontekście wskazanych regulacji bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie zachodzi, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności wobec wniosku, w tym nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia stosownej informacji. Rozpoznając skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji o środowisku sąd bada zatem, czy organ zobowiązany do udostępnienia informacji o środowisku wywiązał się z tego obowiązku, czy też pozostaje w opóźnieniu załatwienia wniosku podmiotu ubiegającego się o udostępnienie takiej informacji. W okolicznościach sprawy wskazywaną wnioskodawcy przez Marszałka Województwa [...] podstawą odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji było stanowisko, że nie stanowią one informacji o środowisku w rozumieniu art. 9 u.u.i.ś., a także nie kwalifikują się do uznania za informację publiczną. W odpowiedzi na skargę organ poinformował jednak, że po jej otrzymaniu dokonano powtórnej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, czego efektem było jej uwzględnienie w całości, skutkujące udostępnieniem stronie wnioskowanej informacji, tj. listy podmiotów, które wykazały w sprawozdaniu rocznym o którym mowa w art. 237b ustawy o odpadach informacje o wysokości należnej opłaty produktowej za rok 2015 i lata poprzednie, jako informacji o środowisku. Fakt udzielenia tej informacji nie został przez Marszałka udokumentowany, niemniej nie budzi on wątpliwości, gdyż pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 8 sierpnia 2016 r. poinformował o tym Sąd. Zgodnie z art. 54 § 3 P.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Organ administracji pozostaje w bezczynności w przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym bądź w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego bądź w przepisach szczególnych. Skargę na bezczynność Sąd ocenia na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić nie tylko okres od daty złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do chwili wniesienia skargi, lecz również wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia do chwili orzekania. Wobec tego, że żądanie wnioskodawcy zostało zrealizowane w pełnym zakresie i stan bezczynności Marszałka w udzieleniu informacji w dniu wyrokowania już nie istniał, zaistniały podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w § 1 pkt 1 i 2 tego artykułu, tj. innych niż cofnięcie skargi i śmierć strony). Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Wykładnia tych przepisów wskazuje, że obligują one sąd do orzekania w zakresie stwierdzenia czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa także w sytuacji, gdy w chwili orzekania stan bezczynności już nie istnieje. W okolicznościach sprawy przyczynę stwierdzonej bezczynności stanowiło niepodejmowanie przez organ czynności w formie wymaganej przez prawo z uwagi na pozostawanie w błędnym przekonaniu, że żądana przez wnioskodawcę informacja nie stanowi informacji o środowisku, o czym świadczyła wymiana korespondencji. W ocenie Sądu nie zaszły więc podstawy do uznania, iż stwierdzona do momentu udzielenia informacji bezczynność Marszałka w rozpoznaniu wniosku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Konsekwencją powyższego jest zasądzenie od Marszałka Województwa [...] na rzecz skarżącego kwoty 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które składają się wpis od skargi (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł) ustalone na podstawie §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Orzeczenie w tym zakresie znajduje uzasadnienie w art. 201 § 1 P.p.s.a., wg którego zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Z podanych względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, gdyż stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.