II SAB/Rz 69/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji D. z siedzibą w K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej Fundacji D. z siedzibą w K. z dnia 26 stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz strony skarżącej Fundacji D. z siedziba w K. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dnia 26 stycznia 2022 r. Fundacja D. (dalej: "Fundacja"; "strona skarżąca") wystąpiła drogą mailową, do Wójta Gminy [...], z pismem w którym wskazała, że jest podmiotem zajmującym się m. in. wsparciem dla osób prawnych oraz prowadzących działalność gospodarczą. W tym celu buduje bazę danych mającą służyć analizie dotychczasowych trudności i problemów, które napotykane są przez te podmioty, by finalnie oszacować regiony o szczególnie przyjaznym otoczeniu ekonomiczno-społecznym. Obecnie zajmuje się m.in. wpływem epidemii Covid-19 na trudności związane z prowadzeniem własnego biznesu w Polsce. Biorąc to pod uwagę, Fundacja zwróciła się na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, o udzielenie następujących informacji: 1. Czy organ oferował szczególne formy udzielania pomocy przedsiębiorcom prowadzącym działalność na podległym organowi terenie? Jeśli tak to jakie formy pomocy były oferowane? 2. Ile wniosków o udzielenie takiej pomocy wpłynęło w roku 2020 oraz 2021? 3. W jakiej wysokości organ zabezpieczył budżet na podobne działania w 2022 roku? Strona zawnioskowała o udzielenie odpowiedzi w formie zwrotnej wiadomości e-mail. Wobec braku udzielenia odpowiedzi Fundacja pismem z dnia 28 marca 2022 r. (data wpływu do organu – 30 marca 2022 r.) złożyła za pośrednictwem organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co stanowi naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 902 – zwana dalej "u.d.i.p."). Fundacja zawnioskowała o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 26 stycznia 2022 r. oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wywiodła, że jednym z głównych celów statutowych Fundacji jest pomoc przedsiębiorcom oraz osobom ubiegającym się o taki status. W tym celu skarżąca m.in. buduje bazę danych mającą służyć analizie dotychczasowych problemów i rozwiązań związanych z pomocą tymże podmiotom. Jeden z projektów obejmuje m.in. badanie wpływu epidemii Covid-19 na trudności związane z zakładaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej. Biorąc to pod uwagę, skarżąca złożyła do organu wniosek o udzielenie informacji. Wniosek został złożony drogą elektroniczną na adres: [...], wskazany zarówno na stronie internetowej, jak i w Biuletynie Informacji Publicznej organu. Skarżąca nie została powiadomiona w ustawowo określonym terminie zarówno o powodach opóźnienia, terminie w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie jako bezprzedmiotowej. Wyjaśnił, że pracownik organu "przeoczył" wniosek i nie udzielił odpowiedzi. Po wpłynięciu skargi organ w dniu 31 marca 2022 r. udzielił odpowiedzi na wniosek i przeprosił za opieszałość, która nie była zamierzona. Jak wynika z nadesłanych do tut. Sądu akt administracyjnych, pismem z dnia 31 marca 2022 r. nr DGGL.7332.1.2022, przesłanym pocztą elektroniczną, Wójt Gminy [...] udzielił odpowiedzi na ww. wniosek i wyjaśnił odnośnie: pyt. 1, że Urząd Gminy w [...] nie oferował szczególnych form pomocy; pyt. 2, że nie wpłynęły wnioski; pyt. 3, że nie ma środków zabezpieczonych na takie cele w budżecie gminy na 2022 r. Dodatkowo wyjaśnił, że Wójt w ramach własnych kompetencji rozpatrzył podania przedsiębiorców o umorzenie podatków. W 2020 r. wpłynęło 4 podania, zaś w 2021 r. 2 podania od przedsiębiorców o umorzenie podatków. Jednocześnie organ poinformował, że zwłoka w udzieleniu informacji wynikała z przeoczenia pracownika merytorycznie odpowiedzialnego i za zaistniałą sytuację organ przeprosił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sprawa została rozpoznana i rozstrzygnięta zgodnie z zasadą niezwiązania granicami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W świetle tej zasady Sąd nie jest związany zakresem zaskarżenia, wnioskami skargi, podniesionymi zarzutami oraz powołaną podstawą prawną, kontrolując z urzędu zaskarżone działania lub zaniechania organów oraz sankcjonując je w granicach wyznaczonych w art. 145-150 P.p.s.a. lub w przepisach szczególnych. Skarga w niniejszej sprawie okazała się oczywiście uzasadniona. Realizacja warunku podmiotowego obowiązku udostępniania informacji publicznej nie budzi wątpliwości. Wójt jest organem władzy publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. Wątpliwości nie budzi także spełnienie warunku przedmiotowego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 1 lit. c), ust. 1 pkt. 3 lit. e) i ust. 1 pkt. 5 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o polityce wewnętrznej, w tym o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań, o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania oraz o majątku publicznym. W związku z powyższym żądanie strony skarżącej dotyczące udzielenia następujących informacji: 1. Czy organ oferował szczególne formy udzielania pomocy przedsiębiorcom prowadzącym działalność na podległym organowi terenie? Jeśli tak to jakie formy pomocy były oferowane? 2. Ile wniosków o udzielenie takiej pomocy wpłynęło w roku 2020 oraz 2021? 3. W jakiej wysokości organ zabezpieczył budżet na podobne działania w 2022 roku? podlegało rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Przepis art. 13 ust. 2 stanowi, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei art. 15 przewiduje, że jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek (art. 10 ust. 1) podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom (ust. 1). W takim przypadku podmiot obowiązany do udostępnienia w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, ma obowiązek powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek w dniu 26 stycznia 2022 r., natomiast skarżony organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w dniu 31 marca 2022 r., a więc już po wniesieniu skargi (która została wniesiona w dniu 30 marca 2022 r. – data wpływu do organu). Niewątpliwie więc zasadniczy 14-dniowy termin ustawowy został przekroczony. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że w sprawie, której dotyczy skarga, doszło do naruszenia terminu rozpoznania wniosku, co oznacza, że skarżony organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku. W punkcie pierwszym wyroku orzeczono zatem na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jak w sentencji. W punkcie drugim wyroku Sąd stosownie do treści art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził, że stwierdzona w punkcie pierwszym bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podstawą takiej kwalifikacji – pomimo dość znacznego opóźnienia w załatwieniu sprawy – są okoliczności związane z brakiem oznak celowego ograniczania prawa strony skarżącej do załatwienia w ustawowym terminie wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz argumentacja organu, który wyjaśnił powody opóźnienia w załatwieniu wniosku i za nie przeprosił. Sąd działając na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., orzekł ponadto w punkcie trzecim wyroku o zasądzeniu od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które złożył się uiszczony wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.