II SAB/Rz 70/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Ewa Partyka Protokolant Anna Zięba-Drymajło po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie udzielenia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie zobowiązania Wójta Gminy [...] do udzielenia informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego P. K. kwotę 357 zł /słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 1 września 2014 r. wpłynęła do tut. Sądu skarga P.K. na bezczynność Wójta Gminy [..] w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący w dniu 18 lipca 2014 r. zwrócił się z wykorzystaniem poczty elektronicznej do ww. organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie, czy Gmina zawierała od 2012 r. umowy o obsługę prawną z kancelariami, a jeżeli tak to o udostępnienie ich treści. Wnioskodawca wskazał, że zeskanowaną formę takich dokumentów należy przesłać na wskazany adres poczty elektronicznej. Do dnia wniesienia skargi nie otrzymał żądanych informacji. Wobec tego domaga się stwierdzenia bezczynności organu, zobowiązania go do udostępnienia żądanych informacji oraz orzeczenia o kosztach postępowania, a w razie udostępnienia przez organ takich informacji po wniesieniu skargi – o uznanie bezczynności organu, zasądzenie kosztów postępowania i umorzenie postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [..] wniósł o jej odrzucenie, jako oczywiście bezzasadnej. W ocenie organu, przed wniesieniem skargi strona skarżąca nie wyczerpała bowiem wymaganego trybu skargowego. Ponadto, kwestionowanie działalności Wójta powinno odbywać się w trybie określonym w przepisach Działu VIII Kodeksu Postępowania Administracyjnego, a organem właściwym w takich sprawach jest Rada Gminy, a nie sąd administracyjny. Na mocy zarządzenia z dnia 8 września 2014 r. wezwano Wójta Gminy [..] do wyjaśnienia, czy udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek, ponieważ z dołączonych do skargi dokumentów wynikało, że w dniu 29 sierpnia 2014 r. z adresu "[..]" wystosowano na adres e-mailowy skarżącego wiadomość, która mogła zawierać żądane informacje. W odpowiedzi Wójt Gminy [..] przesłał do Sądu treść odpowiedzi skierowanej do skarżącego drogą elektroniczną, w tym kopię umowy o obsługę prawną zawartą w dniu [..] czerwca 2014 r. na okres do końca tego roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej zwana: "Ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Badając skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej trzeba mieć na względzie, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli odmawia udostępnienia informacji to obowiązany jest tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z ww. form działania zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. Wyjaśnić także należy, że instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 Ppsa, ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustalenia, czy bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Powołany przepis art. 149 w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 (dostępnym na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.), z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego, wynika że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy zatem stwierdzić, że dokonanie żądanej czynności lub wydania żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 Ppsa, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy (pogląd ten został podzielony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12). Stan faktyczny w niniejszej sprawie był bezsporny. Należy zgodzić się ze skarżącym, że kwestia, na co wydatkowane są środki z budżetu gminy, stanowi informację publiczną, o jakiej mowa w art. 6 ust. 5 lit. c) ustawy o dostępnie do informacji publicznej, a taki charakter mają żądane przez skarżącego informacje odnoszące się do treści umowy (umów) zawartej przez Gminę i podmiot prywatny. Organ miał obowiązek udostępnienia wnioskowanych informacji z ewentualnym wyłączeniem danych osobowych i innych informacji, których ujawnienie naruszyłoby prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez organ w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Udzielenie żądanej informacji nastąpiło z opóźnieniem, z uchybieniem 14 dniowego terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 cyt. ustawy. Termin ten minął bezskutecznie 1 sierpnia 2014 r. Informacja została skarżącemu udzielona 29 sierpnia 2014 r. Dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskami skarżącego. Zaistniała bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Samo uchybienie terminowi z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przesądza o rażącym charakterze bezczynności. Dlatego też Sąd na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł jak w pkt II postanowienia. Opisane okoliczności wskazują też na brak podstaw do wymierzenia organowi z urzędu grzywny na podstawie art. 149 § 2 Ppsa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 i art. 205 § 2 Ppsa zasądzając na rzecz skarżącego uiszczony wpis w kwocie 100 zł oraz kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym i kwotę 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.