II SAB/Rz 74/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 10 stycznia 2012 r. sprawy ze skarg A. S., A. F. i J. P. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie dofinansowania wynajmu mieszkań I. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do wydania decyzji w sprawie z wniosku A. S. w przedmiocie zwrotu poniesionych kosztów wynajmu mieszkania w terminie 30 dni od dnia przekazania organowi akt sprawy; II. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do wydania decyzji w sprawie z wniosku A. F. w przedmiocie zwrotu poniesionych kosztów wynajmu mieszkania w terminie 30 dni od dnia przekazania organowi akt sprawy; III. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do wydania decyzji w sprawie z wniosku J. P. w przedmiocie zwrotu poniesionych kosztów wynajmu mieszkania w terminie 30 dni od dnia przekazania organowi akt sprawy. W dniu 2 listopada 2011r. (data wpływu do WSA w Rzeszowie) A. S., A. F. i J. P. złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] "w związku ze sprawą dofinansowania do wynajmu mieszkań należącego się w ramach ustawy budżetowej ze środków na przeciwdziałanie i usuwanie klęsk żywiołowych". W jej uzasadnieniu wskazały, że na skutek powodzi i osunięcia się ziemi w miesiącu czerwcu 2010 r., ich domu uległy zniszczeniu. Wskazały, że od czerwca 2010 r. do 31 marca 2011 r. refundowane były zwroty kosztów wynajmu mieszkań dla osób poszkodowanych w wyniku powodzi i osuwisk do kwoty 1000 zł. W dniu 4 czerwca 2010 r. zostały ewakuowane z domów. Dom A. S. został zniszczony całkowicie, dom A. F. obsypany ziemią, bez możliwości wejścia do niego, a dom J. P. zagrożony dalszymi ruchami osuwiska, bez możliwości zamieszkania w nim. W związku z powyższym zmuszone były wynająć mieszkania, gdyż gmina nie zapewniła lokali zastępczych, ani nie zaproponowała wynajęcia mieszkań. Podniosły, że od sierpnia 2010 r. dwa, trzy razy w tygodniu zwracały się o dofinansowanie na wynajęcie mieszkań. W październiku 2010 r. uzyskały informację, że takie dofinansowanie otrzymają, jeżeli właściciele wynajmowanych przez nie mieszkań podpiszą z gminą umowy. Mimo interwencji takiego dofinansowania nie otrzymały. Jak poinformowano je - "nie ma pieniędzy". Jedynie J. P. decyzją z dnia [...].03.2011 r. nr [...] przyznano zasiłek celowy w wysokości 500 zł na dofinansowanie wynajmu mieszkania. W dalszej kolejności skarżące w dniu [...] lipca 2011 r. zwróciły się do Wójta Gminy [...] o zwrot kosztów poniesionych w związku z wynajmowaniem mieszkania, jak również złożyły skargę na pracownika gminy i kierownika GOPS'u. W odpowiedzi Wójt uznał, że skarga jest bezzasadna, gdyż mimo wielokrotnych prób skontaktowania się ze skarżącymi nie doszło do podpisania umów i dotacja została zwrócona w maju 2011r. Bez odpowiedzi natomiast organ pozostawił wniosek o zwrot kosztów. Skarżące zakwestionowały twierdzenia organu dotyczące prób skontaktowania się z nimi, podniosły, że już we wrześniu 2010 r. dostarczyły do GOPS'u umowy na wynajmem mieszkań zawarte z właścicielami tychże mieszkań. W dalszej kolejności wskazały na swoją bardzo trudną sytuację życiową i zarzuciły bezczynność gminy w sprawie dofinansowania poniesionych kosztów wynajmu mieszkań. Zaniedbania gminy naraziły ich na dodatkowe koszty i straty. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Podkreślił, że w dniach [...] i [...] lipiec 2011 r. skarżące wystąpiły ze skargami na pracowników Gminy [...] w związku z brakiem działań dotyczących dofinansowania kosztów wynajmowania przez nie mieszkań. Skarżące otrzymały odpowiedzi, w których wskazano, że wniesione przez nie skargi są bezzasadne. Równocześnie skarżące otrzymały zasiłki celowe, w tym na pokrycie kosztów wynajmu mieszkań. Wójt Gminy [...] odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze na bezczynność podnósł, że od samego początku zajmował się sprawami poszkodowanych w wyniku osuwiska. W dniu [...].10.2010 r. zwrócił się do Dyrektora Urzędu Wojewódzkiego o wyjaśnienie kwestii dotacji dla poszkodowanych rodzin w zakresie dopłat do wynajmu mieszkań. Z otrzymanej odpowiedzi wynikało, że stroną takich umów winna być gmina, a wysokość refundacji nie może przekroczyć kwoty 1000zł/m-c. W związku z pismem z dnia [...].11.2010 r. Wójt Gminy [...] wskazał osoby, które wynajmowały lokale, występując jednocześnie o zrefundowanie kosztów wynajmu tych lokali. W dniu [...].11.2010 r. przeprowadzone też zostały rozmowy telefoniczne m.in. ze skarżącymi w celu ustalenia przedmiotu najmu, okresu najmu i jego kosztów. Pismem z dnia [...].11.2010 r. zwrócono się do Wojewody o zrefundowanie kosztów wynajmu z budżetu państwa. W związku z informacją o możliwości przedłużenia dofinansowania tych wydatków do dnia 31.03.2011 r. przeprowadzono rozmowy telefoniczne m.in. z A. S. i J. P., w których poinformowano o powyższej okoliczności Następnie uchwałą z dnia [...] maja 2011 r. Rada Gminy [...] wprowadziła do budżetu Gminy środki - dotacja z UW w R. w wysokości 3 900 zł na dofinansowanie kosztów wynajmu mieszkań dla poszkodowanych. Dotacja nie została wykorzystana i w całości zwrócono ją do UW w R. Przyczyną zwrotu dotacji było niezawarcie umów przez osoby wynajmujące na rzecz poszkodowanych z Gminą [...], (zgodnie z wytycznymi Wojewody). Końcowo organ podniósł, że podejmował działania w kierunku pozytywnego załatwienia spraw skarżących i nie można zgodzić się z zarzutem bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz U Nr 153, poz. 1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Jak wynika natomiast z treści art. 3 § 2 pkt. 8 cytowanej ustawy, skarga do sądu administracyjnego obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przywołanych wyżej przypadkach. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei przepis art. 149 § 2 ustawy stanowi, że sąd w przypadkach wyżej wskazanych może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Zaś przepis art. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. /Dz U Nr 123, poz. 835 ze zm./ stanowi, że przepisy ustawy stosuje się w sprawach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. /ust. 1/ oraz odpowiednio w sprawach, tak jak w niniejszej sprawie, związanych z usuwaniem skutków osunięć ziemi wywołanych opadami atmosferycznymi, które miały miejsce w 2010 r. Przepis art. 4 tej ustawy nakłada na organy administracji publicznej obowiązek załatwienia spraw związanych z usuwaniem skutków powodzi w pierwszej kolejności i bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania /ust 1/, a w przypadku niedotrzymania tego terminu, stronie służy skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu /ust.2/. W takich przypadkach przepisu art. 37 k.p.a. nie stosuje się, a w przypadku stwierdzenia bezczynności organu sąd administracyjny może wymierzyć temu organowi grzywnę w wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /ust.3/. Mając na uwadze powyższe /bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżąca A. F. i A. S. odrębnymi pismami z dnia [...] lipca 2011 r. /data wpływu do organu [...] lipca 2011 r./ zaś J. P. pismem z dnia [...] lipca 2011 r. /data wpływu do organu [...] lipca 2011r /, zwróciły się do Wójta Gminy [...] o zwrot kosztów poniesionych z tytułu wynajmu mieszkania. Bezspornym również w rozpoznawanej sprawie jest, że organ - Wójt Gminy [...] do czasu rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym na wydał decyzji w przedmiocie wniosków złożonych przez skarżące, a więc inicjujących wszczęcie postępowania administracyjnego w wyznaczonym przez skarżące przedmiocie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone załatwieniem sprawy /art. 104 § 1 k.p.a. /, a kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza zaś zakończenie wszczętego postępowania wyłącznie w formie decyzji /tak wyrok NS A z 11 stycznia 1994 r. SAB/Wr 31/93, ONSA 1995 nr 1 , poz. 29, wyrok ŃSA w Warszawie z 2 lutego 2001 r. I SA 2046 /99 lex 54126 wyrok NSA z 4 marca 2003 r. IV SAB/Wa 109/07/. Termin załatwienia sprawy wskazany został przepisem art. 4 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy z dnia 24 czerwca 2010r o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. W tym stanie sprawy nie ulega wątpliwości, że Wójt Gminy [...] pozostaje w bezczynności, nie wydając w sprawach wszczętych wnioskami skarżących stosownych rozstrzygnięć - decyzji administracyjnych. Mając na uwadze specyfikę skargi na bezczynność organu administracji publicznej wskazać należy, że sąd w takim przypadku zobowiązuje ten organ do wydania w terminie aktu lub dokonania czynności. Sąd zatem może orzec tylko o obowiązku podjęcia stosownego rozstrzygnięcia w sprawie, a nie ustala przyczyn dotychczasowej opieszałości organu. W ramach skargi na bezczynność nie można rozstrzygać kwestii merytorycznych i określać, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa w postępowaniu administracyjnym. Konkludując, Sąd rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji publicznej zobowiązuje organ jedynie do wydania decyzji w określonym terminie, a nie może nakazywać temu organowi wydania decyzji o określonej treści - pozytywnej czy negatywnej dla stron postępowania. Prawidłowość zaś wydania decyzji może zostać poddana ocenie w innej sprawie, a następnie w toku postępowania odwoławczego, a w konsekwencji w wyniku skargi przez wojewódzki sąd administracyjny. Rozpoznając sprawę Sąd jednak nie dopatrzył się podstaw do wymierzenia pozostającemu w bezczynności organowi kary grzywny. Jakkolwiek w ocenie Sądu organ, w tej sprawie pozostawał w bezczynności to jednak odpowiadał skarżącym na ich pisma wyjaśniając powody zajętego stanowiska jak również, przydzielał odrębnymi decyzjami stosowną, z innych tytułów, liczną pomoc. Stwierdzona bezczynność organu w zakresie rozpoznawanej sprawy nie zawiera zatem cech rażącego naruszenia prawa a i wniosku o wymierzenie organowi grzywny skarżące w rozpoznawanej sprawie nie składały. Z przyczyn wyżej naprowadzonych, Sąd działając na podstawie art. 149 § I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz U Nr 153, poz. 1270 zm./ orzekł jak w sentencji.