II SAB/Rz 77/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 października 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie zobowiązania Wójta Gminy [...] do udzielenia informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego P. K. kwotę 357 zł /słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi P.K. jest bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie udzielenia informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] sierpnia 2014 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej wpłynął do Wójta Gminy [...] wniosek P.K. o udostępnienie informacji publicznej poprzez udostępnienie informacji na temat zawierania przez Gminę [...] w okresie od 2012r. do chwili obecnej umów dotyczących obsługi prawnej, zastępstwa procesowego z kancelariami, radcami prawnymi, adwokatami. Wnioskodawca zwrócił się o udostępnienie tych dokumentów na podany we wniosku adres mailowy. W skardze, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w dniu 5 września 2014r. P.K. reprezentowany przez radcę prawnego T.K. zarzucił Wójtowi Gminy [...] bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej, jakiej domagał się we wniosku z dnia 4 sierpnia 2014r. przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania. Wniósł o stwierdzenie bezczynności Wójta Gminy [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązanie Wójta Gminy [...] do udzielenie żądanej informacji w terminie 14 dni licząc daty doręczenia akt organowi, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W przypadku, gdyby organ po złożeniu skargi doręczył żądaną informację, skarżący wniósł o uznanie, że na dzień wniesienia skargi do Sądu organ pozostawał w bezczynności w przedmiocie informacji publicznej, zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a W uzasadnieniu skarżący przedstawił stan faktyczny niniejszej sprawy. Podał, że skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie wymaga uprzedniego złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a strona nie jest związana jakimkolwiek terminem przewidzianym do jej wniesienia. Podał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Definicja legalna pojęcia informacji publicznej zawarta w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001r., Nr 112, poz. 1198 ze zmianami), zwanej dalej "ustawą" obejmuje każdą informację o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ definicja ta nie jest jasna należy przy wykładni tego pojęcia odwołać się do art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wobec treści art. 4 ust. 1 ustawy bezsporne jest ze Wójt Gminy jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami władzy publicznej, które na gruncie ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, że udostępnianiu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ustawy, w tym informacja o przedmiocie działalności i kompetencjach (lit. c) oraz o majątku, którym dysponują (lit. f). Natomiast art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) ustawy stanowi o udostępnianiu informacji publicznej w szczególności o majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych. Zakresem ustawy objęte są również umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne. gdy dotyczą spraw publicznych i spraw i stanowią informacje wytworzone przez organ władzy publicznej. Umowy o świadczenia usług prawnych dotyczą spraw publicznych, co oznacza, że Wójt miał obowiązek udostępnić te informacje, tj. całe umowy z załącznikami. Skarżący powołał się na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2012r., sygn. akt: II SAB/Wr 1113/11, LEX nr 1114290, w którym sformułowano tezę, że biorąc pod uwagę fakt, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna (art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych), a także informacja o mająku, którym dysponują władze publiczne jest jawna (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy) oraz trybie działania w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej (art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy) podlega udostępnieniu podmiotowo zainteresowanemu . Skarżący wyjaśnił, że organ udziela informacji publicznej w formie czynności materialno technicznej, może także poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej albo że nie jest dysponentem tych informacji albo poinformować wnioskodawcę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielania informacji niż ten, w którym strona się zwróciła, odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie stosownie do treści art. 16 ustawy w formie decyzji administracyjnej, odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku z art. 3 ustawy. Brak podjęcia któregoś z tych działań przesądza o bezczynności organu. W niniejszej sprawie organ pozostawał w bezczynności bowiem nie odpowiedział w prawnej przewidzianej formie na wniosek skarżącego . Przy piśmie z dnia 3 września 2014r. Wójt Gminy [...] przekazał do Sądu ww. skargę na bezczynność informując, że żądana informacja przekazana została w formie pliku pdf za pośrednictwem poczty elektronicznej na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej. Organ nie wskazał żądanego kierunku rozpoznania skargi. W piśmie z dnia 29 września 2014r. Wójt Gminy [...] wyjaśnił, że w skład załączników wymienionych w poczcie elektronicznej przesłanej wnioskodawcy w dniu 28 sierpnia 2014r. w formie pliku pdf wchodziły umowy zawierane z radcą prawnym L.S. na obsługę prawną Urzędu Gminy [...] - umowy zlecenia z dnia [...] stycznia 2012r. (wraz z aneksem z dnia [...] marca 2012r.), z dnia [...] stycznia 2013r. oraz z dnia [...] stycznia 2014r., a także umowy zawierane z radcą prawnym A. K. na obsługę prawną Urzędu Gminy [...] – umowy zlecenia z dnia [...] stycznia 2012r. i z dnia [...] stycznia 2013r. oraz umowa o dzieło z dnia [...] stycznia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności zgodnie z § 2 pkt 8 cytowanego przepisu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Badając skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej trzeba mieć na względzie, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112 poz. 1198 ze zm.), udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić jej udzielenia z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże w przypadku odmowy, może tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Natomiast jeżeli organ wnioskowaną informacją nie dysponuje jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z wymienionych wyżej form działania zwalania podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. Instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 p.p.s.a. ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustaleniu czy bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Przepis art. 149 cyt. ustawy w aktualnym brzmieniu, zawiera normę, wg której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 wyrazu jednocześnie, nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12 uwzględnienie skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Wobec tego zasadnym jest uznanie, że stosownie do treści art. 149 cyt. ustawy dokonanie żądanej czynności przez organ lub wydanie żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność nie powoduje, że w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Wobec tego zasadnym jest uznanie, że stosownie do treści art. 149 cyt ustawy dokonanie żądanej czynności przez organ lub wydanie żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność nie powoduje, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy (patrz: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.10.2012 r. I OSK 2443/12 oraz 13.11.2012 I OSK 2626/12). Należy zgodzić się ze skarżącym, że żądana przez skarżącego informacja na co wydatkowane są środki z budżetu gminy stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 6 ust. 5 lit. c ustawy. Organ miał obowiązek udostępnienia wnioskowanych informacji z ewentualnym wyłączeniem danych osobowych, których ujawnienie naruszyłoby prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Okoliczność ta nie była kwestionowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Udzielenie żądanej informacji nastąpiło z opóźnieniem, przekraczając ustalony ustawowo termin 14 dni, a to 28 sierpnia 2014 r. Zgodnie z wnioskiem Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej. Zaistniała bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, nie było również podstaw, aby wymierzyć organowi z urzędu grzywnę o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.