II SAB/Rz 79/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z.P. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2016 r. sygn. akt II SAB/Rz 79/15 w zakresie pkt II o odmowie ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.P. na bezczynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie usunięcia punktów z ewidencji kierowców - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie w zakresie pkt II o odmowie ustanowienia adwokata Wyrokiem z dnia 4 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Z.P. na bezczynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie usunięcia punktów w ewidencji kierowców. W terminie otwartym do zaskarżenia opisanego wyżej orzeczenia Z.P. zawnioskował o przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W złożonym urzędowym formularzu PPF wskazał, że wraz z żoną i dwoma synami w wieku 19 i 20 lat mieszka w domu o pow. 130 m². Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę pobierane przez żonę wnioskodawcy, wynoszące 3000 zł. Jako obciążenia domowego budżetu skarżący wskazał: ratę kredytu – 1800 zł, utrzymanie studiującego syna – 600 zł, opłaty za media – 1100 zł, leczenie i rehabilitację – 500 zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia wniosku przez złożenie dodatkowych oświadczeń skarżący podał, że od kilku miesięcy nie uzyskuje żadnych dochodów, podobnie jak jego synowie, którzy pozostają na utrzymaniu swojej matki. Na skutek udaru od marca 2015 r. zaprzestał uiszczania rat kredytu hipotecznego zaciągniętego na budowę domu w 2006 r., który w chwili obecnej Podał, że komornik sądowy rozpoczął procedurę zmierzającą do sprzedaży jego domu oraz zajął pobierane przez żonę wynagrodzenie za pracę, a wolna od tego zajęcia kwota w wysokości 1750 zł nie wystarcza na skorzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej w postępowaniu. Wskazał ponadto, że obecnie jego wydatki pozostają na poziomie podobnym, jak podano we wcześniejszych oświadczeniach. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r. referendarz sądowy w punkcie I przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a w punkcie II odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wyjaśnił, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia warunki do otrzymania prawa pomocy, a w razie wezwania do podania dodatkowych danych, podjęcia z Sądem współpracy w tym zakresie. W przeciwnym wypadku Sąd będzie uprawniony do przyjęcia, iż nie wykazał on zaistnienia sytuacji kwalifikującej go do uzyskania wsparcia, o które się ubiega. Mając zatem na uwadze, że skarżący takiej współpracy nie podjął, bowiem nie udzielił pełnej odpowiedzi na kierowane do niego wezwanie i powstałych w następstwie tego wątpliwości co do faktycznej sytuacji finansowej strony referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w pełnym – wnioskowanym zakresie wskazując na dysproporcje pomiędzy podanymi wydatkami a pozostałym do dyspozycji skarżącego dochodem. Uwzględniając natomiast stosunkowo wysokie kosztów leczenia i rehabilitacji oraz zajęcie komornicze w stosunku do części wynagrodzenia żony skarżącego zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. W sprzeciwie od postanowienia referendarza obejmującym pkt II tego postanowienia Z.P. podał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, stąd zasadne byłoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazał, że ponosi ogromne koszty leczenia, leczy się psychiatrycznie i nie jest w stanie rozeznać się co do wszystkich okoliczności sprawy. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zaskarżonym sprzeciwem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Ustanowienie pełnomocnika w osobie m.in. adwokata przy jednoczesnym zwolnieniu od kosztów sądowych objęte jest zakresem całkowitego prawa pomocy którego przyznanie w przypadku osób fizycznych uzależnione jest od wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Wymóg spełnienia tej przesłanki ciąży na osobie wnioskującej, która ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji usprawiedliwiającej przyznanie prawa pomocy. Z. P., mimo powoływania się na trudną sytuację finansową i materialną warunku tego nie spełnił, a wskazane przez niego okoliczności nie jawią się jako spójne i wiarygodne. Wskazane wydatki to kwota 2200 zł (nie obejmująca raty kredytu na budowę domu), a zatem pozostający do dyspozycji skarżącego deklarowany dochód w kwocie 1750 zł jest od niej niższy o 450 zł. Informacje te wprawdzie same w sobie mogłyby potencjalnie uzasadniać uwzględnienie wniosku skarżącego, jednak postrzegane przez pryzmat pozostałych okoliczności prowadzą do odmiennego uznania. Wnioskodawca nie podał bowiem źródła pokrycia powyższej różnicy. Pojawiające się wątpliwości dotyczą także tego, że wśród deklarowanych wydatków nie znalazły się koszty zakupu żywności, podstawowych środków czystości, które skarżący niewątpliwie ponosi. Trudna sytuacja w kontekście ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy nie zwalniała skarżącego od należytego wykazania zasadności wniosku, a zatem wiarygodność złożonego przez niego oświadczenia zasadnie wzbudziła w ocenie referendarza wątpliwość. Taka konkluzja jest tym bardziej zasadna, że skarżący nie udzielił pełnej odpowiedzi na kierowane do niego w trybie art. 255 P.p.s.a. wezwanie, które stwarzało mu dodatkową możliwość uzupełnienia informacji w sposób adekwatny do przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku. Nie podał wysokości wydatków ponoszonych na poszczególne potrzeby, nie podał, czy członkowie rodziny posiadają pojazdy mechaniczne i jakie są miesięczne koszty ich utrzymania oraz nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych swojej żony. Skoro zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie podmiot domagający się, aby koszty te zostały przerzucone w ramach prawa pomocy na Skarb Państwo, którego budżet wypracowany jest przez ogół obywateli musi liczyć z koniecznością podania wyczerpujących informacji o swojej sytuacji majątkowej. Zaniechanie w tym zakresie nie może być interpretowane na jego korzyść i uzasadniać przyznania wnioskowanego prawa pomocy tym bardziej, że mając na względzie uzasadnienie postanowienia referendarza sądowego i wskazane tam przyczyny nieuwzględnienia jego wniosku miał możliwość uzupełnienia brakujących danych w sprzeciwie. Biorąc zatem powyższe pod uwagę zasadnie odmówiono ustanowienia na rzecz skarżącego adwokata. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. w art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w zakresie pkt II w mocy.