II SAB/Rz 79/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maciej Kobak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi Ł. S. na bezczynność Dyrektora Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa na rzecz skarżącego Ł. S. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Ł. S. (dalej w skrócie: "skarżący") reprezentowanego przez adw. A. H., jest bezczynność Dyrektora Regionalnego Centrum Krwiodawstwa (dalej w skrócie: "Dyrektor") w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że w dniu 11 kwietnia 2019 r. do Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w [...] za pośrednictwem platformy ePUAP wpłynął wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym udzielenie odpowiedzi na pytanie: "Ile, zostało zrekrutowanych kandydatów na potencjalnych dawców szpiku dla Ośrodka Dawców Szpiku Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w [...] w 2018 r.". W dniu 15 lipca 2019 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność Dyrektora domagając się zobowiązania go do rozpoznania wniosku z dnia 11 kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Minister Zdrowia Zarządzeniem z dnia [...] marca 2017 r. - zmieniającym zarządzenie w sprawie nadania statutu Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w [...], określił działalność Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w [...] opartą na ustawie o działalności leczniczej prowadzonej w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, dla którego podmiotem tworzącym jest minister właściwy do spraw zdrowia. Minister Zdrowia określił również cele i zadania Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w [...], m. in. poprzez zawieranie umów na wykonywanie świadczeń zdrowotnych przez Regionalne Centrum oraz udzielanie świadczeń zdrowotnych zlecanych przez osoby fizyczne i inne podmioty oraz określił zasady współpracy z innymi jednostkami organizacyjnymi publicznej służby krwi, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-4 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi. Skarżący wskazał również na treść umowy z dnia [...] maja 2018 r. Nr [...], zawartej pomiędzy Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w [...] a Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w [...]. W świetle § 1 przedmiotowej umowy zleceniodawca zleca, a zleceniobiorca przyjmuje do wykonania promocje, kwalifikację, przygotowania próbki do badań potencjalnego kandydatów na dawców szpiku. Skarżący stwierdził że zgodnie z dominującymi poglądami doktryny i judykatury, dane w postaci treści umów cywilnoprawnych zawieranych przez podmioty władzy publicznej i inne podmioty gospodarujące mieniem państwowym, nie podlegają ochronie w trybie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W celu realizacji konstytucyjnej zasady transparentności działania organów administracji publicznej i jawności wydatkowania funduszy Skarbu Państwa, koniecznym jest zapewnienie obywatelom pełnej wiedzy na temat tego, kto zawierając umowy z organami państwowymi, staje się beneficjentem funduszy publicznych. W piśmie z dnia 17 lipca 2019 r., doręczonym skarżącemu w dniu 23 lipca 2019 r. Dyrektor poinformował, że w 2018 r. zrekrutowano 320 potencjalnych kandydatów na dawców szpiku dla Ośrodka Dawców Szpiku Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w [...]. W odpowiedzi na skargę z dnia 25 lipca 2019 r. Dyrektor wniósł o umorzenie postępowania. Dyrektor podał, że w zakresie swojej właściwości uwzględnił skargę i rozpoznał wniosek skarżącego zgodnie z jego żądaniem, tj. pismem z dnia 17 lipca 2019 r. udzielił skarżącemu informacji dotyczących ilości zrekrutowanych potencjalnych kandydatów na dawców szpiku kostnego dla Ośrodka Dawców Szpiku Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w [...]. Dyrektor wskazał również, że skarżący uprzednio zwracał się już kilkukrotnie do RCKK w [...] o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby zrekrutowanych potencjalnych kandydatów na dawców szpiku dla Ośrodka Dawców Szpiku Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w [...]. Jego wniosek z dnia 30 sierpnia 2018 r. dotyczył okresu od 1 stycznia 2018 r. do 30 czerwca 2018 r., zaś wniosek z dnia 15 listopada 2018 r. dotyczył III kwartału 2018 r. Dyrektor za każdym razem, w ustawowym terminie udzielał żądanej informacji. Dyrektor wyjaśnił ponadto, że przedmiotowa bezczynność była wynikiem omyłki przy odbieraniu poczty elektronicznej i nadmiernej ilości pracy w jednostce związanej z misją, jaką powinno kierować się w tego typu jednostkach ratujących życie ludzkie. W ocenie Dyrektora, nieudzielenie przedmiotowych informacji nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa albowiem w przedmiotowej sprawie trudno przyjąć, że skutki społeczno- gospodarcze przedmiotowej bezczynności są nie do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym zasady praworządności. Organ w całości uwzględnił skargę, podzielając stanowisko skarżącego przedstawione w przedmiotowej skardze w odniesieniu do wskazanej podstawy prawnej, podniesionych zarzutów i zgłoszonych wniosków - w konsekwencji czego udzielił żądanej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt. 8 i 9 p.p.s.a. bezczynność może stać się przedmiotem skargi tylko w takim zakresie, w jakim dotyczy niewykonywania kompetencji w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1 - 4 p.p.s.a. (decyzji administracyjnych, określonego rodzaju postanowień oraz aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub czynności wynikających z przepisów prawa) lub w przepisach szczególnych do których odnosi się art. 3 § 2 pkt. 9 i art. 3 § 3 p.p.s.a. Aby można było mówić o bezczynności administracji publicznej musi więc istnieć przepis prawny, który w określonej sytuacji prawnej nakłada na organ obowiązek określonego działania, w przewidzianej do tego formie i terminie. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne, oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1240) oraz partie polityczne. Złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nakłada na podmiot zobowiązany określone obowiązki. U.d.i.p. wprowadza bowiem dwa zasadnicze etapy rozpatrzenia przez podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej takiego wniosku. W pierwszej kolejności powinny one ocenić, czy dana informacja mieści się w zakresie przedmiotowym informacji publicznej, a jeśli tak, ustalić czy nie zachodzą negatywne przesłanki jej udostępnienia. Jeżeli żądane informacje mają charakter informacji publicznej, a podmiot jest w ich posiadaniu, to powinien wówczas udzielić informacji publicznej, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji lub o umorzeniu postępowania, jeżeli zaistniały przesłanki do wydania takich rozstrzygnięć. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy przyjmuje formę pisma skierowanego do wnioskodawcy, w którym zawiadamia się go, że adresat wniosku nie jest zobowiązany do udostępnienia żądanych danych, gdyż nie jest to informacja publiczna lub nie dysponuje on przedmiotową informacją albo nie jest podmiotem, od którego można takich danych żądać, ewentualnie, że w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia doręczenia adresatowi wniosku z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości określenie statusu Dyrektora Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w [...] jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznych. Okoliczność ta nie była kwestionowana. Potwierdzeniem dla tak zajętego stanowiska jest treść art. 4 ust. 3 pkt 2 i art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi, Dz. U. 2019 r. poz. 1222 ze zm. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 u.d.i.p. Informacja, której udostępnienia domagał się skarżący jest informacją publiczną, albowiem dotyczący ilości zrekrutowanych przez Centrum kandydatów na potencjalnych dawców szpiku dla Ośrodka Dawców Szpiku Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w [...] w 2018 r. – ergo jest informacją dotyczącą spraw publicznych – art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d-f U.d.i.p. Jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 11 lutego 2019 roku za pośrednictwem platformy PUAP, skarga na bezczynność wpłynęła do Centrum w dniu 15 lipca 2019 r., a w dniu 18 lipca 2019 roku udzielono odpowiedzi skarżącemu – udostępniano wnioskowaną informację publiczną. W związku z powyższym należało uznać, że do dnia wniesienia skargi Dyrektor pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji zawnioskowanych przez skarżącego. Niemniej jednak podmiot zobowiązany stan ten usunął udzielając odpowiedzi w dniu 19 lipca 2019 roku. Załatwienie sprawy przez podmiot zobowiązany w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wyłącza możliwość zobowiązania tego podmiotu do dokonania tej czynności, ze względu na faktyczne załatwienie sprawy w dniu orzekania. Jednakże, jeżeli na dzień wniesienia skargi podmiot ten pozostawał w bezczynności, sąd obowiązany jest uwzględnić skargę i stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt. 3 p.p.s.a.). Poddając analizie uchybienie terminowi udostępnienia informacji publicznej Sąd wziął pod uwagę, że po otrzymaniu skargi Dyrektor niezwłocznie udzielił odpowiedzi skarżącemu. Okoliczności wskazane przez Dyrektora w odpowiedzi na skargę nie usprawiedliwiają co prawda przyczyn opóźnienia, ale nie sposób uznać, że istniała po jego stronie zła wola, czy też unikano rozpoznania wniosku celowo. W tej sytuacji brak podstaw do przyjęcia, że stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt. I i II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt. 3 i § 1a p.p.s.a. O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania (pkt III wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. Na zasądzone koszty w łącznej wysokości 597 zł składa się: wpis od skargi – 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł. Z wyłożonych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku – art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a.