II SAB/Rz 8/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej -skargę oddala- Przedmiotem skargi stowarzyszenia A. (dalej: "strona skarżąca") jest bezczynność Prokuratora Rejonowego w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 9 lipca 2015 r. Wniosek został skierowany do Prokuratury Rejonowej na adres poczty elektronicznej i obejmował żądanie udostępnienia "skanów" postanowień wydanych w latach 2012, 2013, 2014 i 2015 w związku z postępowaniami dotyczącymi przestępstwa określonego w art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W dniu 16 lipca 2015 r. Prokurator Rejonowy poinformował, że prowadzone było 1 postępowanie z art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jednak nie jest możliwe jego udostępnienie, ponieważ nie jest prawomocne. W dniu 6 sierpnia 2015 r. strona skarżąca ponownie zwróciła się z wnioskiem o udostępnienie żądanych informacji, a następnie w dniu 25 września 2015 r. wniosła skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego . W uzasadnieniu wskazała, że orzeczenia sądowe stanowią informację publiczną bez względu na przymiot prawomocności- dlatego też powinny zostać udostępnione. Ponadto zwróciła uwagę na niekonsekwencję organu, który z jednej sporny wskazuje, że żądane informacje stanowią informację publiczną, z drugiej zaś strony udziela informacji zwykłym pismem, pomimo ustawowego wymogu wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy wyjaśnił, że Prokuratura jest organem władzy publicznej. Dostęp do akt postępowania karnego podlega regulacji ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej :"K.p.k."), która wyłącza w tym zakresie stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Regułą postępowania przygotowawczego jest zasada tajności. W toku postępowania przygotowawczego, jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, akta udostępnia się jedynie stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym (art. 156 § 5 K.p.k.). Akta sprawy w toku postępowania przygotowawczego mogą być też udostępniane innym osobom niż strony postępowania, obrońcy pełnomocnicy i przedstawiciele ustawowi, jednak osoby te nie mają uprawnienia do sporządzania odpisów oraz uzyskania kopii materiałów. Dopiero po zakończeniu postępowania przygotowawczego, w sytuacji gdy zostanie wydane postanowienie o umorzeniu śledztwa albo dochodzenia, o ile stało się ono prawomocne – dostęp do akt podlega regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym, że jedyne postępowanie dotyczące wymienionego przepisu było w toku, organ nie mógł udzielić żądanej informacji. Po uprawomocnieniu się postanowienia w przedmiocie umorzenia śledztwa [...] przesłano stronie skarżącej kopię wyżej wymienionego postanowienia, co zgodnie z twierdzeniem strony skarżącej miało miejsce w dniu 20 stycznia 2016 r. W piśmie z dnia 15 marca 2016 r. strona skarżąca wniosła o umorzenie postępowania ze względu na wykonanie wniosku po złożeniu skargi, podtrzymała żądanie stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce do momentu skierowania sprawy na drogę sądową, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2014 r., poz.1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Skarga została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl zaś art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Bezczynność organu administracji publicznej to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak NSA w wyroku z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016, to i pozostałe powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach cbois.nsa.gov.pl). Na mocy art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz.U. z 2015 r., poz. 2058; dalej: "u.d.i.p.") udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie stosownych czynności: udostępnienie informacji w drodze czynności materialno – technicznej, wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/12). Innymi słowy, niepodjęcie czynności udostępnienia informacji lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Niewątpliwie Prokurator Rejonowy jest organem obowiązanym do udzielenie informacji publicznej. Jako organ ochrony prawnej, którego zadaniem jest strzeżenie praworządności i czuwanie nad ściganiem przestępstw, mieści się w pojęciu podmiotu wykonującego zadania publiczne (wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1918/07). Sporne pozostaje natomiast to, czy informując stronę skarżącą o niemożliwości udostępnienia postanowienia, do czasu uprawomocnienia się, pozostawał w zarzucanej bezczynności. Zagwarantowane konstytucyjnie (art. 61 Konstytucji) prawo do informacji publicznej doznaje pewnych ograniczeń, ze względu na chronione prawem dobra wśród nich porządek publiczny. Ponadto z art. 1 ust. 2 tej ustawy wynika, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium. Oznacza to, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Taką regulację zawiera K.p.k., który w art. 156 § 5 i § 5a przewiduje zasady, tryb i formę udostępnienia akt postępowania przygotowawczego. W myśl art. 156 § 5 k.p.k., w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku przez stronę skarżącą o udostępnienie określonej informacji publicznej, zasadą jest, że w toku postępowania przygotowawczego, tylko stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów i kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. Jedynie za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione także innym osobom. Wynika z tego, że jeżeli postępowanie karne nie jest zakończone, to wgląd do akt sprawy w toku postępowania przygotowawczego podlega rygorom cyt. wyżej art. 156 § 5 k.p.k. Stanowisko to potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 9 grudnia 2013r., sygn. akt I OPS 7/13. Wypowiadając się w zakresie możliwości dostępu do akt trwającego postępowania karnego wyraził pogląd, że: "przepis art. 156 § 5 i 5a k.p.k. oraz art. 525 K.p.c. i § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej". Oznacza to, że na tym etapie postępowania, żądane informacje nie stanowią informacji w sprawach publicznych polegającej udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w u.d.i.p. Ich udzielenie na tym etapie postępowania jest niemożliwe z uwagi na ochronę porządku publicznego zagwarantowaną w art. 156 § 5 K.p.k. Dopiero po zakończeniu postępowania, zgromadzone dokumenty podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o informacji publicznej. "Wadliwe jest twierdzenie, że przepis art. 156 § 5 K.p.k. jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., także odnośnie do orzeczenia kończącego dane postępowanie. (II SAB/Wa 1046/14 pkt 3). Orzeczenie zakończonego postępowania przygotowawczego stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu na zasadach określonych w u.d.i.p. (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 kwietnia 2015 r., II SAB/Rz 13/15). Wobec braku zastosowania przepisów u.d.i.p. z uwagi na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 156 § 1 i 5 k.p.k. – odmowa udostępnienia informacji publicznej winna przybrać formę pisemną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06, Lex nr 291197; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 707/10 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11). W świetle powyższego Prokurator Rejonowy udzielając w dniu 16 lipca 2015 r. pisemnej odpowiedzi o niemożliwości przekazania zapadłego w sprawie postanowienia, nieprawomocnego na dzień złożenia wniosku, dokonał tego w jedynej właściwej do tego formie, nie pozostając tym samym w bezczynności. Było to prawidłowe załatwienie wniosku z dnia 9 lipca 2015 r. o udzielenie informacji publicznej. Żądanie stwierdzenia bezczynności w jego rozpoznaniu będące przedmiotem niniejszej skargi jest bezzasadne. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.