II SAB/Rz 81/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej - postanawia - I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II. stwierdzić, że bezczynność Burmistrza [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądzić od Burmistrza [...] na rzecz skarżącego P. K. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 11 września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga P. K. na bezczynność Burmistrza [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Z nadesłanych do tut. Sądu akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] lipca 2014 r. P. K. za pośrednictwem poczty elektronicznej, wystąpił do Burmistrza [...] z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie: czy Gmina w okresie od 2012 r. do chwili obecnej zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej z kancelariami oraz o udostępnienie treści tych umów. Wnioskodawca wskazał, że zeskanowane umowy należy przesłać na wskazany adres poczty elektronicznej. Wobec braku udostępnienia żądanych informacji, pismem z dnia 20 sierpnia 2014 r. (data wpływu do organu – 25 sierpnia 2014 r.) P. K. złożył do WSA w Rzeszowie skargę, zarzucając Burmistrzowi [...] bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej. Skarżący sformułował wniosek o stwierdzenie bezczynności Burmistrza [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej; zobowiązanie Burmistrza do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W przypadku natomiast udostępnienia przez organ żądanych informacji, skarżący zawnioskował: o uznanie, że na dzień wniesienia skargi do Sądu organ pozostawał w bezczynności, o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. postępowania. Natomiast w odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] zawnioskował o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej, albowiem skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu nie wezwał na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, w terminie czternastu dni od dnia, w którym dowiedział się lub mógł dowiedzieć się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Natomiast w razie nieuwzględnienia przez Sąd powyższych argumentów organ zawnioskował o oddalenie skargi, bowiem "do opisanego w treści skargi naruszenia prawa nie doszło". Burmistrz wyjaśnił, że skarżący nie złożył wniosku, któremu mógłby zostać nadany prawidłowy bieg. Nie zawierał on bowiem elementów umożliwiających wszczęcie postępowania (data wniosku nie pokrywa się z datą e-maila, oznaczenie załącznika nie pozwala na uznanie, że jest to właśnie wniosek o udzielenie informacji publicznej, skierowanie wniosku na adres mailowy urzędu a nie do Burmistrza [...], brak adresu do korespondencji). Burmistrz wyjaśnił również, że ochrona antywirusowa nie pozwala na otwieranie plików z nieznanych adresów a podanie wniesione w formie elektronicznej nie zostało uwierzytelnione przy użyciu mechanizmów określonych w art. 20a ust. 1, 2 ustawy z dnia 17.02.2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Końcowo organ zwrócił uwagę, że z uwagi na fakt, że przedmiotowy wniosek został dołączony do skargi, udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek i udostępnił mu żądane informacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a.") kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. Skarga na bezczynność organu jest więc dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne, Wyd. 5, s. 378). Uwzględnienie skargi w takim przypadku, w myśl art. 149 P.p.s.a., oznacza wydanie przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie skarga P. K. dotyczyła wywodzonej przez skarżącego bezczynności w zakresie rozpatrzenia przez Burmistrza [...] wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r. poz. 782). Z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej bez wątpienia mamy do czynienia wówczas, gdy co do wniosku strony organ milczy lub odmawia udzielenia informacji w nieprzewidzianej dla tej czynności formie prawnej. Sąd rozpoznający skargę na bezczynność organu administracji, bierze pod uwagę wyłącznie stan prawny i stan sprawy istniejący na dzień orzekania, a wynikający z akt administracyjnych sprawy(art. 133 § 1 P.p.s.a.). Nadmienić też należy, że wniesienie skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej – jak trafnie zauważa skarżący – nie jest uzależnione od wcześniejszego wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa (zob. wyrok NSA z dnia 24.05.2006 r., I OSK 601/05). W okolicznościach sprawy bezsporne jest, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2014r., skierowanym na adres poczty elektronicznej - "[...]" skarżący wystąpił do Burmistrza [...] o udostępnienie informacji stanowiących informację publiczną. Powyższy wniosek wpłynął do organu w dniu [...] lipca 2014 r. Jak wynika z akt sprawy, odpowiedź na żądaną informację została skarżącemu przesłana na adres e-mail (zgodnie z żądaniem) w dniu [...] września 2014 r. (data uwidoczniona na komputerowym wydruku poczty elektronicznej) a zatem dopiero po dniu wpływu skargi do Urzędu Miejskiego w [...]. Nie ulega wątpliwości, że Burmistrz [...] w prawnie ustalonym terminie (art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej) nie udzielił skarżącemu odpowiedzi. Udostępnienie informacji powinno bowiem nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli udostępnienie informacji nie mogło nastąpić w tym terminie na podmiocie zobowiązanym ciąży obowiązek powiadomienia w tym terminie wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona (art. 13 ust. 2). Jak już wyżej wskazano odpowiedzi na żądanie z dnia [...] lipca 2014r. udzielono [...] września 2014 r. Powyższe zdarzenie uchyliło stan bezczynności. Skoro organ dopełnił tej czynności, tj. udzielił odpowiedzi na wnioskowaną informację, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na jego bezczynność, zatem uznać należało że nie pozostaje on w stanie bezczynności i stąd też Sąd nie ma podstaw do uwzględnienia skargi w myśl cyt. wcześniej art. 149 P.p.s.a., w zakresie zobowiązania Burmistrza do rozpoznania wniosku. Dlatego też postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na mocy art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jednocześnie udostępnienie przez Burmistrza [...] informacji po wpłynięciu skargi do Urzędu Miasta stanowiło - w rozumieniu art. 54 § 3 P.p.s.a., jej uwzględnienie przed dniem rozpoczęcia rozprawy (por. Uchwałę Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. I OPS 6/08). Zaznaczenia także wymaga, że zgodnie z art. 149 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Dokonanie żądanej czynności lub wydania żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy (pogląd ten został podzielony w postanowieniach NSA z dnia 17.10.2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 13.11.2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12 – publ. baza orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). W okolicznościach sprawy bezsporne jest, że udzielenie żądanej informacji nastąpiło z opóźnieniem, tj. z uchybieniem 14 dniowego terminu wynikającej z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Termin ten minął bezskutecznie w dniu [...] sierpnia 2014 r. Informacja została skarżącemu udzielona [...] września 2014 r. Jednakże mając na uwadze wyjaśnienie organu a także niedługi czas opóźnienia w udostępnieniu informacji Sąd uznał, że bezczynność w tym przedmiocie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do kwestionowanego przez organ sposobu zgłoszenia żądania z wykorzystaniem poczty elektronicznej oraz, że sam wniosek zawarty został w załączniku, stanowiącym osobny plik, który nie mógł zostać odczytany z uwagi na ochronę antywirusową, podniesione w tym zakresie zarzuty uznać należało za bezzasadne. Wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej zasadniczo nie toczy się w trybie przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie określa wprost wymagań, w tym formy zgłoszenia żądania. W art. 10 ust. 1 i 2 ustawy mowa jest o udostępnianiu informacji na wniosek, który nie musi przybrać formy pisemnej. Przyjąć zatem należy, że zwłaszcza wtedy, gdy dana informacja może być udostępniona niezwłocznie, forma wniosku może być dowolna. Może przybrać postać np. ustnego żądania (zapytania) lub żądania przesłanego z wykorzystaniem poczty elektronicznej (e-mail) i to nawet bez autoryzacji podania podpisem elektronicznym, w tym także bez potrzeby korzystania z elektronicznej skrzynki podawczej organu administracji publicznej, o której mowa w ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2013 r. poz. 235) (por. wyrok NSA z 16.03.2009 r. sygn. I OSK 1277/08, z 14.09.2012 r. sygn. I OSK 1013/12, z 30.11.2012 r. sygn. I OSK 1991/12; baza orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z podanych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 i art. 149 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 201 § 2 i art. 205 § 2 P.p.s.a.