II SAB/Rz 82/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2024 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – skargę oddala – P. D. (dalej także: "Skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie informacji publicznej. W piśmie z 6 czerwca 2024 r. Skarżący zwrócił się do Prokuratora Rejonowego w [....] o udzielenie informacji publicznej poprzez "podanie art. i przepisów prawa zezwalających prokuratorom na nieczytelnie parafowanie i zezwalających na nie podpisywanie czytelnie imieniem i nazwiskiem wydawanych przez nich postanowień i aktów oskarżenia". Skarżący wskazał, że o odpowiedź prosi drogą elektroniczną na podany adres e-mail. W piśmie z 14 czerwca 2024 r. Prokurator Rejonowy w [...] wskazała, że przedmiot wniosku nie stanowi informacji publicznej zgodnie z definicją informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (dalej również "u.d.i.p."). W złożonej dnia 25 czerwca 2024 r. skardze P. D. zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek i wniósł o zobowiązanie Organu do załatwienia Jego wniosku. Podał, że dane o które się zwracał, bez wątpienia należą do kategorii informacji publicznej. Podał, że Jego intencją było uzyskanie informacji o zasadach funkcjonowania i trybie działania Prokuratury będącej bez wątpienia jednym z podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., konkretnie podmiotem powołanym do realizacji zadań publicznych ze środków publicznych, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Skarżący podniósł, że wskazanie przez organ przepisów, jakie mają zastosowanie w konkretnej sprawie, stanowi w istocie pytanie o zasady jego funkcjonowania, który ma wynikający wprost z art. 7 Konstytucji RP obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa. Przedmiotem Jego wniosku nie było uzyskanie informacji o obowiązującym prawie, ale wskazanie przez organ podstawy prawnej dokonywanych czynności jako jednego z motywów ich dokonania. Zdaniem Skarżącego, żądana informacja stanowi informację publiczną, bo dotyczy weryfikacji pracy Prokuratury, zachowania prokuratorów, ich pracy, za którą płacą wszyscy podatnicy, a wniosek został złożony w trosce i w ramach kontroli obywatelskiej co do sposobu zasadności i prawidłowości wydatkowania publicznych pieniędzy oraz w celu kontroli jakości stosowania i przestrzegania prawa przez organ i prokuratora funkcjonariusza publicznego. W dalszej części skargi Skarżący powołał orzecznictwo sądowe, które w Jego ocenie wskazuje na zasadność złożonej skargi. W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy wskazał, że prawidłowo na wniosek Skarżącego została udzielona pisemna odpowiedź. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszym postępowaniu Skarżący poddał kontroli bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie informacji publicznej. Bezczynność organu jako przedmiot zaskarżenia dopuszcza art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Wówczas sąd nie bada jakiegoś aktu czy czynności, a ich brak w sytuacji, gdy organ zobowiązany był do ich podjęcia w określonym przez prawo terminie. Sąd dokonuje analizy biorąc pod uwagę kryterium zgodności z prawem, o czym mowa w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Jeśli uzna, że skarga jest uzasadniona, to w myśl art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Ponadto, Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Brak podstaw do uwzględnienia skargi skutkuje jej oddaleniem na podstawie art. 151 P.p.s.a. Katalog podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji publicznej oraz przykłady tego rodzaju informacji wskazuje ustawa o dostępie do informacji publicznej. W świetle jej art. 4 ust. 1 pkt 1, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Do kręgu tego niewątpliwie zaliczyć można Prokuratora Rejonowego w [....], jako kierującego prokuraturą rejonową stanowiącą powszechną jednostkę organizacyjną prokuratury, a która wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności (art.. 2, art. 16, art. 24 § 3 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze – Dz. U. z 2024 r. poz. 390). Jak stanowi art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Realizację tego prawa zapewnia ustawa o dostępie do informacji publicznej, która w art. 1 ust. 1 podaje, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Otwarty katalog takich informacji wskazuje art. 6 u.d.i.p. We wniosku z dnia 6 czerwca 2024 r. Skarżący zwrócił się do Prokuratora Rejonowego w [...] o udzielenie informacji publicznej poprzez podanie przepisów prawa zezwalających prokuratorom na nieczytelnie parafowanie i zezwalających na nie podpisywanie czytelnie imieniem i nazwiskiem wydawanych przez nich postanowień i aktów oskarżenia. W złożonej następnie skardze wyjaśnił, że Jego celem było uzyskanie od organu podstawy prawnej dokonywanych czynności jako jednego z motywów ich dokonania. Zmierzał zatem do uzyskania informacji o zasadach funkcjonowania i trybie działania Prokuratury będącej jednym z podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Prokurator Rejonowy w [...] w piśmie z dnia 14 czerwca 2024 r. wskazała, że przedmiot wniosku nie stanowi informacji publicznej zgodnie z definicją informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Powołany art. 6 u.d.i.p. jako informację publiczną uznaje m. in.: informację o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, a zatem zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach (ust. 1 pkt 2 lit. c), zasadach funkcjonowania wymienionych podmiotów, w tym o trybie ich działania (pkt 3 lit. a). Zdaniem Skarżącego, w powyższym mieszczą się dane zawierające podstawą prawną, w oparciu na którą prokuratorzy nie podpisują czytelnie tj. swoim imieniem i nazwiskiem sporządzanych aktów oskarżenia oraz wydawanych postanowień. W ocenie Sądu, stanowisko Skarżącego jest nieuzasadnione, a rację ma Organ, który nie udostępnił Skarżącemu żądanych danych, choć nieprawidłowo umotywował zajęte przez siebie stanowisko. Wskazał mianowicie, że przedmiot wniosku nie stanowi informacji publicznej, podczas gdy treść obowiązujących regulacji prawnych jest informacją publiczną, tyle tylko, że nie podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym przedmiocie wypracowane zostało orzecznictwo sądowe, które Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24.01.2006 r. I OSK 928/05, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 20.04.2023 r. IV SAB/Wr 1050/22), w którym zwraca się uwagę na brzmienie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Stosownie do niego, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W tym miejscu należy więc powołać ustawę z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461). Stanowi ona w art. 2 ust. 1, że ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe. Ponadto, w myśl art. 3 powyższego aktu, akty normatywne ogłasza się niezwłocznie. Katalog dzienników urzędowych określa zaś art. 8 tej ustawy, który wymienia jako taki np. Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej czy Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". W sytuacji więc, gdy obowiązujące regulacje prawne dostępne są publicznie w oficjalnych publikatorach, to udzielenie o nich informacji jako o obowiązującym prawie nie może nastąpić w trybie ustawy o dostępnie do informacji publicznej, bowiem istnieje w tym zakresie inny tryb dostępu, który ma w takich okolicznościach pierwszeństwo w stosowaniu. Obowiązywanie więc odmiennych regulacji zwalnia adresata wniosku o informację publiczną w zakresie treści obowiązującego prawa z obowiązku udostępnienia tego rodzaju informacji. Ponadto, należy wskazać, że udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej podlega sama informacja stanowiąca obiektywnie istniejący fakt, nie zaś powody, dla których ma ona określoną treść, czy też przyczyny jej podjęcia czy braku podjęcia przez dany organ. W tego rodzaju sytuacji chodziłoby o odpowiedź na pytanie dotyczące stosowania prawa w konkretnej sprawie, co powinno być przedmiotem kontroli instancyjnej. W ramach dostępu do informacji publicznej nie można się więc domagać porady prawnej, wyjaśnienia i istoty przepisów prawnych, wykładni w praktyce określonych przepisów prawa (tak:" I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters kluwer 2016, komentarz do art. 6). Wskazany akt nie służy więc temu, by organ tłumaczył się w jego trybie ze swojego funkcjonowania i dokonywał w tym przedmiocie jakichś ocen. Dlatego ocena zastosowania określonych przepisów prawa w danym przypadku czy też przypadkach tożsamych jako stanowiąca swego rodzaju opinię prawną nie jest informacją publiczną. Informacja publiczna odnosi się więc do pewnych danych, a nie jest środkiem do ich kwestionowania. Prawodawca postanowił, że jeżeli adresat wniosku to podmiot znajdujący się w grupie wskazanej w art. 4 u.d.i.p., który dysponuje żądaną informacją stanowiącą informację publiczną w rozumieniu tej ustawy, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Stosownie do art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona ze względu na wyłączenia określone w ustawie (art. 5 u.d.i.p.), bądź że postępowanie podlega umorzeniu, skutkuje obowiązkiem wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast jeśli przedmiot wniosku ma wprawdzie charakter informacji publicznej, ale zachodzi sytuacja, gdy inny akt normuje odrębnie dostęp do niej, to adekwatnym do takich okoliczności zachowaniem organu jest pisemna odpowiedź o niemożności udzielenia informacji publicznej jako, że podlega ona udostępnieniu w innym trybie. I takie właśnie prawidłowe działanie miało w warunkach niniejszej sprawy miejsce, bowiem Prokurator Rejonowy w [...] w odpowiedzi na wniosek Skarżącego nie udostępnił Mu żądanej informacji, chociaż błędnie uzasadnił powód powyższego. Przy czym odpowiedź miała miejsce w terminie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., bo wniosek Skarżącego był z 6 czerwca 2024 r., a odpowiedzi udzielono 14 czerwca 2024 r. Z przyczyn wyżej podanych Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna i jako taką oddalił ją na podstawie art. 151 P.p.s.a.