II SAB/Rz 87/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2013 r. sprawy ze skargi K. C. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie odpłatnego przejęcia przez gminę nowo wybudowanych urządzeń kanalizacyjnych I. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 15 marca 2013 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego K. C. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SAB/Rz 87/13 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi K. C. jest bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie odpłatnego przejęcia przez Gminę [...] nowo wybudowanych przez skarżącego urządzeń kanalizacyjnych. Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych: Podaniem z 15 marca 2013 r. K. C. i J. C. zwrócili się do Wójta Gminy [...] o wszczęcia postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji w zakresie odpłatnego przejęcia przez Gminę [...] nowo wybudowanych urządzeń kanalizacyjnych – sieci kanalizacyjnej na działce nr ewid. 1558/2 w miejscowości Ł. Wskazali, że podstawę prawną ich żądania stanowią art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267), dalej: k.p.a. oraz art. 15 i art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (t.j. Dz. U. 2006 r. Nr 123 poz. 858). W uzasadnieniu pisma podali, że na podstawie decyzji z 18 sierpnia 2011 r. o pozwoleniu na budowę zrealizowano inwestycję polegającą na budowie domu jednorodzinnego m.in. wraz z przyłączami wody i kanalizacji sanitarnej na działkach nr ewid. 1558/1, 1558/2 i 1559. Inwestorzy posiadają również umowę o przyłączenie do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, jak też umowę o dostawę wody i odbiór ścieków. Przyłącz kanalizacji sanitarnej budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 1558/1 został wykonany do studzienki kanalizacyjnej na działce nr ewid. 1559, przy czym nowo wykonany odcinek tej sieci przebiega także przez działkę nr 1558/2, która nie jest własnością wnioskodawców. Koszt robót na odcinku tej działki wyniósł 8.640 zł. Podaniem z 23 maja 2013 r. K. C. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z [...] lipca 2013 r. nr [...] Kolegium umorzyło postępowanie zażaleniowe uznając, że żądanie wnioskodawców nie ma charakteru administracyjnoprawnego lecz cywilnoprawny i nie podlegało załatwieniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu 2 sierpnia 2013 r. za pośrednictwem Wójta Gminy [...] K. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność ww. organu, zarzucając naruszenie art. 8, 12, 35, § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. Skarżący domaga się zobowiązania organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni oraz orzeczenia czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także zasądzenia kosztów postępowania. Autor skargi wyjaśnił, że pomimo upływu ustawowych terminów od dnia wniesienia podania Wójt Gminy [...] nie podjął w sprawie czynności i nie poinformował go o sposobie załatwienia zgłoszonego żądania. Nie wydał również postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Organ przyznał, że otrzymał od skarżącego podanie z żądaniem zawarcia umowy o przejęcie sieci sanitarnej, stwierdzając że Gmina [...] dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi na realizację takich żądań, a liczba oczekujących na zawarcie umowy jest długa i wynosi około 20 osób. Termin oczekiwania na zawarcie umowy wynosi 9 miesięcy. Poinformowano również wnioskodawcę, że zgłoszone żądanie nie może zostać zrealizowane w trybie administracyjnoprawnym, ponieważ ma charakter cywilny. Wyłącza to w ocenie organu dopuszczalność wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga K. C. ma uzasadnione podstawy. Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Skarżący wystąpił do Wójta Gminy [...] z żądaniem wydania stosownego aktu administracyjnego orzekającego o przejęciu na własność Gminy [...] wybudowanego przez skarżącego przyłącza wodociągowego. Wójt Gminy [...] nie odpowiedział na do żądanie. Skarżący wniósł zażalenie do SKO w sprawie niezałatwienia sprawy w terminie, a SKO umorzyło postępowanie. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a p.p.s.a. Oznacza to, że bezczynność organu może mieć miejsce i podlegać kontroli sądu w tych wszystkich przypadkach, w których organ administracji publicznej ma obowiązek wydać m.in. decyzję lub postanowienie, zatem jest zobowiązany załatwić sprawę administracyjną w merytorycznym lub formalnym wymiarze. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd poza sporem jest, ze skarżący domagał się wydania rozstrzygnięcia w związku ze złożonym wnioskiem. W sprawie, w której złożono wniosek orzekanie merytoryczne, a więc o przejęciu przyłącza jest wyłączone z zakresu działań władczych administracji. Słusznie twierdzi organ, że te sprawy mają charakter cywilny i jako takie mogą być załatwiane w drodze umowy lub stosownego powództwa sądowego. Jednak z tego faktu nie wynika, że organ administracji może nie podejmować działań na skutek złożonego wniosku. Zasadniczo złożenie wniosku wszczyna sprawę administracyjną, niezależnie od tego co jest przedmiotem żądania. Rzeczą oczywistą jest to, że administracja może merytorycznie zakończyć taką sprawę wydaniem decyzji tylko w tych sytuacjach, gdy rodzaj sprawy ustawa zastrzega dla drogi administracyjnej. W innych przypadkach organ ma obowiązek zakończyć sprawę umorzeniem albo odmówić jej wszczęcia. W kontekście tych uwag przyjąć należy, że trafny jest zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organ wydaje postanowienie jeżeli postępowanie nie może być wszczęte bo żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną albo z innych przyczyn jest nieuzasadnione. W ocenie Sądu wniosek skarżącego żądający wydania decyzji w sprawie przejęcia przyłącza jest dopuszczalny a organ powinien ocenić czy uzasadniony z "innych przyczyn", tzn. czy może prowadzić do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania w tej sprawie decyzji, a to wymaga oceny charakteru sprawy. W takim przypadku Wójt Gminy [...] był zobowiązany do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Takie rozstrzygnięcie nie zostało wydane w ustawowym terminie, zatem przyjąć należy, że organ pozostawał w bezczynności. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność z urzędu stwierdza czy taka bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie skargi K. C. należy uznać za rażące naruszenie prawa, gdyż rodzaj sprawy nie wymagał prowadzenia żadnego postępowania wyjaśniającego, a to oznacza, że rozstrzygnięcie mogło być wydane w nieprzekraczalnym terminie 1 miesiąca. Mając na uwadze treść art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie, zobowiązując organ do wydania stosownego aktu w terminie 14 dni od dnia otrzymania akt sprawy z prawomocnym wyrokiem.